گروه بینالملل، سید محمد میری: پیروزی قاطع حماس در انتخابات پارلمانی فلسطین موازنه قدرت در کرانه غربی و نوار غزه را به هم زد تا بار دیگر و با برگزاری انتخاباتی دیگر شاهد باشیم چگونه در عصر سیاست نگرانیهای یک گروه به امیدهای گروهی دیگر بدل میشود. انتخاباتی که از آن به عنوان زمین لرزه سیاسی یاد شد سرانجام به چهار دهه حکومت جنبش فتح بر زندگی مسلمانان فلسطینی پایان داد.
با این حال خوشحالی طرفداران حماس از این پیروزی غرور آفرین کمکم فرو مینشیند و وقت آن فرا میرسد که جنبش اصلاح و تغییر با مسائل دشواری که از قبل انتظار آنها را داشت مواجه شود. کارشناسان مسائل سیاسی در این برهه از زمان حداقل دو مساله مهم را پیش روی جنبش حماس میبینند: 1- اتخاذ سیاستی مناسب در مواجهه با اسراییل و دولتهای غربی 2- ترمیم زخمهایی که در اثر عدم کفایت و یا فساد مقامهای فتح بر پیکره جامعه اقتصادی فلسطین وارد آمده است.
اولین و مهمترین مسالهیی که حماس با آن مواجه است و یا به تعبیر صحیحتر پس از تشکیل دولت با آن مواجه خواهد شد اتخاذ سیاست مناسب در مواجهه با اسراییل و غرب است. به گزارش آسوشیتدپرس پیروزی حماس در انتخابات و تصاحب 76 کرسی در مجلس قانونگذاری جهان را لرزاند و آینده مذاکرات صلح خاورمیانه را در تاریکی فرو برد.
بوش در وانشگتن در مورد آینده مذاکرات صلح خطاب به رهبران حماس گفت: اگر خط مشی شما نابودی اسراییل است این امر بدین معناست که شما شریک صلح نیستید. سخنگوی وزیر امور خارجه امریکا نیز در این راستا گفت: حل مناقشه اسراییل و فلسطین و تشکیل دو دولت مستقل نیازمند آن است که تمام طرفهای درگیر در این روند دموکراتیک از خشونت و ترور دست بردارند، اسراییل را به رسمیت بشناسند و سلاح خود را به زمین بگذارند.
به اعتقاد کارشناسان در حال حاضر سختترین کار برای دولت امریکا این است که در صورت ادامه روند صلح راهی بیابد تا بتواند بدون صحبت مستقیم با حماس با فلسطینیان مذاکره کند.
در مورد طرف اسراییلی باید گفت ایهود اولمرت اعلام کرده است: اسراییل با دولتی فلسطینی که اعضای حماس در آن حضور دارد. وارد مذاکره نمیشود. به گزارش سی.ان.ان مقامهای اسراییلی که انتظار پیروزی خیرهکننده حماس را نداشتند پس از اعلام نتایج در جلسهیی اضطراری تبعات انتخابات فلسطین را بررسی کردند. تزیپی لیونی، وزیر امور خارجه اسرائیل، نیز پس از اعلام نتایج انتخابات از اتحادیه اروپا درخواست کرد با «دولت ترور» مراودهیی نداشته باشند. بنیامین نتانیاهو، رهبر حزب لیکود، نیز گفت: امروز «حماستان» شکل گرفت، نماینده ایران و با سیمای طالبان.
در همین حال نیویورک تایمز نوشت آنجلا مرکل، صدر اعظم آلمان، در هفته جاری برای اولین بار به فلسطین میرود. سخنگوی مرکل در مورد این سفر گفته است: به رسمیت شناختن امنیت و هویت اسراییل از مبانی تغییرناپذیر سیاست خارجی آلمان است. مرکل ]فقط[ با عباس دیدار خواهد کرد و نه با هیچیک از مقامهای حماس.
کارشناسان در مورد موضع حماس در آینده وقوع یکی از دو احتمال عمده زیر را پیشبینی میکنند. به اعتقاد آنها در حالت اول پیروزی حماس در انتخابات و تشکیل دولت توسط این جنبش ممکن است باعث معتدل تر شدن گرایشهای حماس در آینده شود؛ در حالت دوم ممکن است در دست داشتن قدرت سبب شود حماس جسورانهتر از گذشته عمل کند. گذشتهیی که نشان از آثار ضربات هولناک حماس بر پیکره اسراییل دارد.
دومین مسالهیی که در حال حاضر و بخصوص هفته جاری ذهن مقامهای حماس را به خود مشغول خواهد کرد (کرده است) مساله مالی است. از آنجایی که دولت محمود عباس عملا تمام بودجه فلسطین را مصرف کرده است حماس از نظر مالی تا حدود زیادی در مضیقه قرار دارد. دولت فلسطین تنها در ماه ژانویه 69 میلیون دلار کسری بودجه دارد و از طرفی با به پایان رسیدن این ماه در هفته جاری باید به 135000 کارمند فلسطینی حقوق پرداخت کند. 135000 نفری که 58000 نفر آنها را نیروهای امنیتی تشکیل میدهند.
در این بین با توجه به اینکه حماس هنوز دولت تشکیل نداده است تا بتواند کشورهای حوزه خلیجفارس را راضی کند. باز هم به فلسطین کمک مالی کنند و از طرف دیگر نیز اطمینان حاصل کند که اسراییل 40 تا 50 میلیون دلاری را که بابت رسیدهای گمرک و مالیات به مقامهای فلسطینی بدهکار است پرداخت خواهد کرد. با توجه به توضیحات فوق یک نکته مهم جلب توجه میکند و آن نقش غرب در بحران مالی فلسطین است. همانطور که شاهد بودهایم از اولین ساعات اعلام خبر پیروزی حماس در انتخابات مقامهای کاخ سفید تمام تلاش خود را بر تهدیدهای مالی متوجه کردهاند تا جایی که روز جمعه واشنگتن اعلام کرد با پیروزی حماس در انتخابات کمکهای مالی خود به فلسطین را مورد بازبینی قرار خواهد داد.
بوش نیز در کنفرانس خبری خود به سوالی که در مورد سرنوشت کمکهای مالی امریکا به فلسطین شد مستقیما پاسخ نداد اما گفت: من بطور واضح اعلام کردم که ایالات متحده از گروههای سیاسی که خواهان نابودی متحد ما، اسراییل، هستند حمایت نمیکند و اینگونه گروهها باید این قسمت را از خط مشی خود حذف کنند.
واشنگتن برای سال جاری 150 میلیون دلار کمک مالی برای فلسطین در نظر گرفته است (بود) و به اعتقاد تحلیلگران همین امر باعث شده است تا مقامهای کاخ سفید از آن به عنوان اهرمی سیاسی استفاده کنند.
در همین راستا نیویورک تایمز نوشت وزیر توسعه آلمان گفته است کمکهای مالی برلین به فلسطین منوط به این است که حماس از خشونت دست بردارد و اسراییل را به رسمیت بشناسد.
به اعتقاد کارشناسان غرب و بخصوص امریکا سعی دارند از تهدیدهای مالی در جهت تحت فشار گذاشتن حماس استفاده کنند و از هم اکنون در فکر سوءاستفاده از کسری بودجه 600 تا 700 میلیون دلاری دولت فلسطین در سال جاری هستند. با این وجود علیرغم تهدیدهای پیاپی غرب نامزدهای انتخاباتی و مقامهای حماس این مسأله را کم اهمیت دانستند و گفتند دولت فلسطین در زمان تصدی حزب فتح مبالغ هنگفتی را یا به هدر داده و یا اختلاس کرده است و در دولت حماس به کمکهای مالی کمتری نیاز خواهد بود. مقامهای حماس همچنین اعلام کردهاند در صورت نیاز به کمک مالی [به جای غرب] به سراغ کشورهای عرب و مسلمان خواهند رفت.