سمت‌گیری آمریکای لاتین به چپ

برگردان: علی صمد
رئیس‌جمهوری جدید بولیوی بعد از پیروزی در انتخابات قول داد که از این پس دیگر «نفرت،‌کینه و بیزاری از بیگانگان که ما در طول تاریخ از آنها بسیار رنج برده‌ایم به پایان خود می‌رسد». اما باید تأکید داشت که موفقیت مورالس یک پیروزی قومی یا نژادی محسوب نمی‌شود. زیرا او خواسته‌های بیش از 65 درصد مردم فقیر بولیوی را که اکثرا سرخ‌پوست هستند و می‌خواهند از استثمار اقتصادی و اجتماعی بیرون بیایند، نمایندگی می‌کند.
فاکتورهای گوناگونی در صعود و پیروزی برق‌آسای رئیس جمهور مورالس نقش بازی کردند. او از پشتیبانی رهبران مترقی چون لولا و چاوز در منطقه برخوردار شد. اما در اصل وعده‌های مشخص مورالس،‌ رئیس سابق کشاورزان مزارع کوکا، اتکا بر اتوریته، بی‌ریایی و پافشاری برخواسته‌های مردمی چون انجام یک سری حرکات به سود کشاورزان و ملی کردن منابع طبیعی مانند گاز، نفت و... که خواستی عمومی و مقدم که از سال 2003 به «جنگ گاز» معروف است همه و همه باعث شد تا ورود او به قدرت تسهیل شود. در ضمن مورالس از حمایت یک بخش از طبقه متوسط سفید پوست که در برابر برنامه نئولیبرالیسم نامزد جناح راست، رئیس‌جمهور سابق «خورخه توتوکیروگا» نگران بودند،‌ برخوردار شد. البته چنانچه نامزد راست به قدرت می‌رسید کشور بولیوی با شورش‌های گسترده مردمی مواجه می‌شد. در ضمن این واقعیت دارد که بعضی‌ها بر این باور هستند که رئیس «جنبش به سوی سوسیالیسم» با دشواری‌های اساسی و بزرگی مواجه خواهد شد. زیرا مردمی که او را به قدرت رساندند امروز در شرایط بسیار نامناسبی زندگی می‌کنند.
مردم تهیدست
جنبش‌های اجتماعی که بعد از شورش‌های سه سال اخیر در بولیوی متولد شدند قبل از انتخابات قصد و برنامه خود را چنین اعلام کردند چنانکه رئیس جمهور صنایع تولید هیدروکربور را در کشور ملی نکند و مجلس مؤسسان را تشکیل ندهد آنها به مبارزه خود برای رسیدن به خواسته‌هایشان ادامه خواهند داد». «جیم سولارس» دبیر اتحادیه کارگری بولیوی اعلام کرد که این تشکل تنها هنگامی از هر دولتی در بولیوی که بر سر کار بیاید، حمایت خواهد کرد که مبارزه همه جانبه‌ای را علیه رشوه‌خواری سازمان دهد و نیز صنایع تولید هیدروکربور را ملی کند و در ضمن هیچ خسارتی هم به شرکت‌های فرا ملیتی پرداخت نکند زیرا در طول سال‌ها، آنها ثروت ملی کشور ما را به تاراج برده‌اند. ما به دولت جدید سه ماه برای برآورد کردن خواسته‌هایمان مهلت می‌دهیم.
در واقع این بی‌تابی انعکاس انتظار به حق مردمی تهیدست در فقیرترین کشور آمریکای لاتین است. در حال حاضر از هر دو کودک بولیویای یکی از سوء‌تغذیه رنج می‌برد. مرگ و میر اطفال در شهرها 5/6 درصد و در روستاها بیشتر از این است. 14 درصد از کودکانی که به دنیا می‌آیند، یتیم می‌شوند. از میان 5 میلیون نفر نیروی کار در حدود 400 هزار نفر بیکارند. در ضمن در بخش‌های غیر دولتی و غیر رسمی در حدود 5/1 میلیون نفر از پوشش تأمین اجتماعی برخوردار نیستند. سولارس در خصوص موارد گفته شده متذکر می‌شود که از دهه‌های گذشته حکومت‌های گوناگون، کشورمان را به راحتی در اختیار سرمایه‌های بزرگ خارجی قرار دادند. همه چیز به قیمت ناچیز در اختیار بخش خصوصی قرار گرفت و بدین طریق ثروت‌های طبیعی کشورمان به غارت رفت.
یک جنبش وسیع و منتقد اجتماعی در منطقه
در ضمن پیروزی «آوو مورالس» در شرایطی روی می‌دهد که در جنوب این منطقه یک جنبش وسیع و منتقد اجتماعی در سطحی گسترده علیه لیبرالیسم وحشی بوجود آمد و با به قدرت رسیدن رهبرانی منتقد در ونزوئلا، برزیل، آرژانتین، اوروگوئه و اکوادور، این مبارزه تشدید شده است. در مکزیک در انتخابات جولای سال جاری یک نامزد چپ‌گرا به نام «مانوئل لوپزا برادور» که قبلا شهردار سابق شهر مکزیکو بوده است احتمالا به قدرت می‌رسد. در مقابل در واشنگتن، وزیر امور خارجه آمریکا خانم کاندولیزا رایس در مورد رئیس جمهوری جدید بولیوی گفت: می‌خواهد بررسی کند تا ببیند در عمل «دولت جدید بولیوی چه رفتاری را برای ادامه روابط آمریکا – بولیوی اتخاذ خواهد کرد». در واقع از نظر آمریکا به این روابط خدشه وارد شده است. زیرا به دلیل رابطه دوستی رئیس جمهوری جدید بولیوی با «فیدل کاسترو» رهبر کوبا که منتقد امپریالیسم است و نیز با «هوگو چاوز» و به «مرکوزور» که بحث و گفت‌وگو در خصوص سوسیالیسم قرن 21 و... را مطرح می‌کنند، بوجود آمده است.
ترجمه شده از نشریه فرانسه زبان «سه‌شنبه» (چاپ بلژیک)