صالح اسکندری
خاورمیانه دستخوش تحولات جدی است و احزاب اسلامی و اصولگرا پی در پی در حال پیروزی و کسب قدرت هستند. اصولگرایان در ایران، حزبالله در لبنان، اخوانالمسلمین در مصر، ائتلاف یکپارچه در عراق و در نهایت زلزله اخیر حماس در فلسطین همگی حکایت از شعلههای نهضت بیداری اسلامی در منطقه دارند که خاورمیانه را منقلب خواهد کرد.
رمز موفقیت این حرکت، رویکرد مردمی آن است که امکان هرگونه ارعاب و تطمیع را از جانب دول غربی و علیالخصوص آمریکا در قبال این حرکت سلب کرده است. امروز به اذعان بسیاری از تحلیلگران دولتهای منطقه از ملتهای خود عقب ماندهاند و محافظهکاری در قبال حرکتهای استعماری غرب را سرلوح اقدامات سیاسی خود قرار دادهاند. نمونه عینی این عقبماندگی در جریان اهانت به ساحت مقدس پیامبر اکرم(ص) نمود یافت که چون ملتهای مسلمان خروشیدند اما دول اسلامی حتی در سطح سازمان کنفرانس اسلامی نتوانستند اقدام شایان توجهی را صورت دهند.
در این برهه حساس که ممالک اسلامی زیر چکمههای آمریکایی، صهیونیستی و انگلیس قرار دارند به نظر میرسد که باید بیشتر از هر موقع دیگر به عوامل پیونددهنده ملتهای مسلمان بها داد و سامانهای منسجم برای هریک از این عوامل طراحی کرد.
چندی پیش در برخی جراید خبری منتشر شد مبنی بر انعقاد توافقنامهای بین حزبالله لبنان و حزب موتلفه اسلامی. اگرچه این توافقنامه در سطح مقدماتی بود اما تبیین ایدهای جدید مبنی بر همکاریهای بین حزب در سطح خاورمیانه است که میتواند به عنوان عاملی موثر در انتظام و انسجام حرکتهای ملتهای مسلمان منطقه باشد.
در واقع احزاب اصولگرا در خاورمیانه و علیالخصوص گروههایی که امروز به یمن رویکرد مثبت مردمی دستی نیز در قدرت دارند میتوانند با تقریب حرکتهای خود از طریق همفکری و معاونت بین حزبی در سطح کشورهای اسلامی بسیار موثرتر و موفقتر عمل کنند. برای نمونه، اصولگرایان در ایران، اخوان المسلمین مصر، ائتلاف یکپارچه عراق، حزبالله لبنان، حماس فلسطین و... با تشکیل یک سازمان و یا حتی یک حزب بینالمللی با عنوان «حزب اسلامی خاورمیانه» با ایجاد نوعی همنوایی در حرکتهای سیاسی در راستای اهداف مشترک میتوانند گامهای مثبت و جدی را بردارند.
این حزب یا سازمان بین منطقهای در مقایسه با ائتلاف دو یا چند دولت اولا حساسیت کمتری را از جانب سایر کشورهای منطقه برمیانگیزد. ثانیاً در چارچوبهای محافظهکارانه دولتی قرار ندارد و از همه مهمتر روحیه مردمی بودن در آن حفظ شده است.
در واقع اصولگرایان خاورمیانه با تشکیل «حزب اسلامی» میتوانند به رویکرد مردمی بیداری اسلامی جهت داده و فارغ از نگاه آمرانه دولتی همواره با مردم باشند.
از طرفی این کلان حزب اسلامی در واکنش به اقدامات دشمنان اسلام و همچنین در اتخاذ تصمیمگیریهای لازم میتواند بسیار سریعتر از یک سازمان بینالدولی عمل کند و با حذف بوروکراسی پیچیده دولتها به موقع وارد عمل شود.
تشکیل این کلان حزب اسلامی اگرچه در نگاه اول بیسابقه مینماید اما میتواند در برخی بخشها فقدان ناشی از ضعفهای سازمان کنفرانس اسلامی علیالخصوص در اقدامات و تصمیماتی که نیاز به سرعت، جدیت و حمیت ویژه دارد را جبران نماید.