مردان جدید نفت

رضا زندی
حکم تغییرات در نفت بالاخره امضا شد. وزیر نفت ترجیح داد مدیران عامل چهار شرکت اصلی را در یک روز تغییر دهد و همین ترجیح باعث آن شد تا ابلاغ حکم، حدود دو هفته به تعویق بیفتد. سیدکاظم وزیری هامانه سخنان پیشین‌اش درباره انتصاب مدیران از داخل نفت را جامه عمل پوشاند تا شاکله نفت را حفظ کند. شرق چندی پیش برای نخستین بار عمده این انتصابات را پیش‌بینی کرده بود.
■ نفت: از اهالی فارس و مناطق نفت‌خیز جنوب
حکم مدیرعاملی شرکت ملی نفت ایران به نام غلامحسین نوذری خورد. گفته می‌شود نوذری در لیست اولیه ده نفره‌ای که به عنوان کاندیداهای وزارت نفت به کمیسیون انرژی ارائه شده بود جای داشته است. وی تا دو روز پیش مدیرعامل شرکت نفت مناطق مرکزی ایران بود. غلامحسین نوذری متولد 1333 است و مدرک مهندسی خاکشناسی و کاربردی نفت و فوق لیسانس مدیریت صنعتی دارد. وی در دور چهارم مجلس شورای اسلامی نایب رئیس اول کمیسیون انرژی بود و در دور پنجم به عنوان عضو کمیسیون عمران در مجلس حضور یافت در سوابق او عضویت در شورای مرکزی حزب جمهوری اسلامی (شاخه کارگری جنوب)، عضویت در کمیته تلفیق بودجه مجلس و ریاست مجمع نمایندگان استان فارس به چشم می‌خورد. غلامحسین نوذری در زمان جنگ مسئول پدافند جنوب در حفاظت از تاسیسات نفتی بود. وی همچنین ریاست سازمان حراست مناطق نفت‌خیز جنوب را بر عهده داشته و از موسسان انجمن اسلامی کارکنان صنعت نفت به شمار می‌رود. ریاست هیات مدیره شرکت حفاری شمال، ریاست هیات مدیره شرکت ملی حفاری ایران و عضویت در هیات مدیره شرکت مهندسی و توسعه نفت (متن) از دیگر سابق مدیر عامل جدید شرکت ملی نفت ایران است. وی همچنین سابقه عضویت در شورای مرکزی اتحادیه انجمن اسلامی کارکنان صنعت نفت اهواز و عضویت در شورای مرکزی و اتحادیه انجمن‌های اسلامی وزارت نفت را در پرونده خود دارد. نوذری مردی از اهالی استان فارس و از مناطق نفت‌خیز جنوب است. حالا دیگر سیدمهدی میرمعزی اتاقش را ترک کرده تا احتمالاً یک پست مشاوره‌ای بگیرد.
■ پالایش و پخش: نعمت ‌زاده در نفت ماند
شاید بهترین فردی که می‌توانست سکان هدایت شرکت ملی پالایش و پخش را در شرایط فعلی به عهده گیرد محمدرضا نعمت‌زاده بود. گو اینکه نعمت‌زاده بیشتر مایل بود در پتروشیمی بماند و ثمره تلاش‌هایش را درو کند اما هامانه او را به پخش و پالایش آورد تا نشان دهد یکی از اولویت‌هایش توسعه در بخش پالایشگاهی کشور است. اگرچه نعمت‌زاده پس از سه دوره وزارت و هشت سال حضور در پتروشیمی نیازی به معرفی ندارد اما باید گفت که وی فارغ‌التحصیل رشته مهندسی محیط زیست از دانشگاه پلی تکنیک کالیفرنیا بوده و دوره‌های مدیریت صنعتی را در دانشگاه برکلی آمریکا گذرانده است. اولین بار توسط شهید رجایی مصاحبه شد و به دولت راه یافت تا در سال 1359 سکان وزارتخانه کار و امور اجتماعی را به دست گیرد. یک سال بعد او وزیر صنایع و معادن شد و در سال 1360 به سمت معاونت نخست‌وزیر انتخاب شد. در فاصله سال‌های 1361 تا 1364 نعمت‌زاده به عضویت هیات مدیره و معاونت سازمان صنایع دفاعی ایران انتخاب شد و پس از آن مدیرعامل شرکت توانیر شد. سال 1369 سالی بود که نعمت‌زاده را برای دومین بار به سمت وزارت صنایع کابینه هاشمی رساند. هفت سال در این سمت ماند تا اینکه زنگنه او را به وزارت نفت دعوت کرد و انقلابی در صنعت پتروشیمی پایه‌ریزی شد. او اینک باید پاسخگوی رشد فزاینده بنزین و فرآورده‌های نفتی کشور باشد. حالا محمد آقایی که سال‌های پایانی خدمت دولتی‌اش را می‌گذراند باید ساختمان خیابان ویلا را تحویل دهد. گفته می‌شود آقایی در دانشگاه صنعت نفت اهواز تدریس خواهد کرد.
■ پتروشیمی: مردی با تجربه‌های متفاوت
وقتی اکبر ترکان در سازمان گسترش مدیرعامل بود اصغر ابراهیمی اصل هم در آن سازمان حضور یافت تا معاون پژوهش و برنامه‌ریزی و توسعه تکنولوژی شود. هنگامی هم که ترکان به نفت آمد ابراهیمی کارفرمای فازهای 4 و 5 پارس جنوبی شد. او اینک با حکم هامانه جایگزین نعمت‌زاده شده تا در ساختمان جدید شرکت ملی پتروشیمی فرد شماره یک باشد. ابراهیمی در سال 1358 فرمانداری اهواز، دشت آزادگان و خرمشهر را تجربه کرد و در فاصله 1358 تا 1360 استاندار ایلام و نماینده شورای عالی دفاع شد. پس از آن به عنوان استاندارد آذربایجان غربی معرفی شد و در سال 1361 به نفت آمد و سه سال عضو هیات مدیره شرکت ملی نفت و مدیرعامل شرکت نفت فلات قاره ایران شد. او اما سال 1364 از نفت رفت و تا سال 1366، رئیس هیات مدیره و مدیرعامل سازمان آب منطقه‌ای تهران شد. او در سال‌های 1364 و 1365 معاون لجستیکی سازمان صنایع دفاع گردید. ابراهیمی بیشترین دوره مسئولیتش را در شرکت مترو سپری کرد. او از سال 1365 تا 1376 مسئول پروژه متروی تهران بود تا اینکه اکبر ترکان به سازمان گسترش رفت و ابراهیمی را به عنوان معاون خود منصوب کرد. اصغر ابراهیمی حتی مشاور عالی سازمان اوقاف و امور خیریه هم بوده است.
■ گاز: طلوع دوباره قدما
شرکت ملی گاز، مدیرعاملش را از داخل نفت شناخت. سیدرضا کسایی‌زاده که از قدمای نفت محسوب می‌شود حالا با حکم آشنای دیرین خود به جای محمد ملاکی به عنوان مدیرعامل شرکت ملی گاز منصوب شده تا از شرکت ملی مهندسی و ساختمان نفت خداحافظی کند. کار مهم کسایی‌زاده در آن شرکت ساخت خط لوله انتقال نفت نکا- ری بود که به طرح «کراس» معروف شد. کسایی‌زاده متولد 1328 در مهاباد اردستان است که از توابع استان اصفهان به شمار می‌رود. او از دانشگاه علم و صنعت مهندسی مکانیک گرفته است، در سال 1354 به نفت آمده و ریاست تعمیرات و نوسازی پالایشگاه اصفهان، مدیریت امور پالایش و مدیریت و برنامه‌ریزی تلفیقی شرکت ملی پالایش و پخش را تجربه کرده است. وی همچنین عضو هیات مدیره شرکت ملی پالایش و پخش بود. محمد ملاکی از فردا یا باید ماموریتش را از وزارت نیرو به نفت تمدید کند و یا باید دوباره به نیرو برگردد.
■ نژادحسینیان با خزر ابقا شد
ادغام معاونت امور خزر با معاونت امور بین‌الملل باعث آن شده تا اسدالله صالحی‌فروز فعلاً در لیست مدیران ارشد نفت نباشد. گرچه سیاست‌ها در خزر اهمیت فوق‌العاده‌ای داشته و از سال آینده که حفاری‌ها آغاز می‌شود حساسیتش دو چندان خواهد شد اما به نظر می‌رسد ادغام دو معاونت بین‌الملل و خزر اقدام غیرمعقولی نباشد چه پیگیری فعالیت‌های دریای خزر باید در قالب شرکت نفت خزر انجام شود وگرنه لزومی به سیاست‌های موازی حوزه بین‌الملل نفت نیست. با ادغام این دو معاونت، محمدهادی نژادحسینیان با حکم هامانه برای چهار سال دیگر بر کرسی معاونت بین‌الملل وزارت نفت نشست تا مسئولیت‌هایش دو چندان شود. خزر یکی از نقاط اساسی آینده نفت ایران است.
■ معاون نیروی انسانی و تکلیف جدید موسسه
از دیگر انتصابات وزیری هامانه آوردن معظمی از شرکت ملی پتروشیمی به معاونت نیروی انسانی وزارت نفت است. مهدی عسلی هم چندی پیش در موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی مراسم تودیع گرفت تا خداحافظی‌اش را اعلام کند. عسلی اینک عازم وین است تا در دبیرخانه اوپک مشغول کار شود. زارعی که زمانی در فهرست کاندیداهای وزارت در نفت بود بر صندلی عسلی خواهد نشست تا فعالیت ‌عملی‌اش را این بار در حوزه انرژی تجربه کند. احتمالاً باید در روزهای آتی شاهد حجمی از تغییراتی باشیم که مدیران جدید در شرکت‌های خود به وجود خواهند آورد، تغییراتی که با نظر وزیر نفت انجام خواهد شد.