علی تتماج
در ادامه سیاست تعالی روابط ایران با کشورهای اسلامی و تشکیل جبهه واحد اسلامی در برابر غرب و توطئههای آنها، دکتر احمدینژاد، رئیس جمهور کشورمان دیروز در راس هیاتی وارد مالزی گردید. این دیدار که بسیاری از کارشناسان سیاسی آن را نقطه عطفی در وحدت جهان اسلام میدانند از چند منظر قابل تامل است.
1- آنچه در رویکرد سیاست خارجی ایران از ابتدا مشهود بوده و از اهداف رهبر کبیر انقلاب(ره) قلمداد میشد، سیاست نه شرقی نه غربی و ارتقاء روابط با جهان اسلام است. با تشکیل دولت جدید، بار دیگر شاهد رویکرد دستگاه دیپلماسی به اجرای این سناریو میباشیم (در سالهای اخیر به دلیل مسائل هستهای گرایشاتی به غرب و در مقطهای به شرق داشتهایم) بر این اساس دیدار اخیر احمدینژاد از مالزی که پس از دیدار از کویت و نیز حضور سران بسیاری از کشورهای اسلامی در ایران صورت میگیرد را باید گامی دیگر در اجرای سیاست گرایش به جهان اسلام و تلاش برای اتحاد و وحدت آنها دانست.
2- دیدار از مالزی در حالی صورت میگیرد که، این کشور ریاست دورهای سازمان کنفرانس اسلامی را بر عهده دارد. با توجه به اینکه یکی از راههای وحدت کشورهای اسلامی و تحقق سیاستهای وحدتگرایانه ایران در قالب این سازمان امکانپذیر است و با عنایت به طرحهای ارائه شده از سوی رئیسجمهور کشورمان در اجلاس اضطراری سازمان کنفرانس اسلامی (مکه) که مورد استقبال و تایید همگانی قرار گرفت، حضور احمدینژاد در مالزی را باید اولا گامی در راه ارتقاء روابط ایران با این سازمان ثانیاً پیگیری مستقیم طرحهای ارائه شده در اجلاس اخیر و تحقق اهداف آن از سوی رئیسجمهور ارزیابی کرد، (اجرای طرحهای مذکور که بر مبنای تشکیل کمیته وحدت و بررسی وضعیت اسلام و مسلمانان در جهان ارائه گردید، میتواند نقشی مهم در بهبود وضعیت و وحدت جهان اسلام ایفا نماید).
3- این روزها جهان اسلام شاهد تحولات بسیاری میباشد که متاسفانه در صورت استمرار، بحرانهای بسیاری در پی خواهد داشت. ناآرامیهای عراق و تحولات پیرامون آن، بحران سیاسی در لبنان، اعمال فشارها بر سوریه و پیروزی مقاومت در فلسطین (که این روزها از سوی غرب و رژیم صهیونیستی تحت فشار قرار گرفته است) از مهمترین چالشهای ایجاد شده در منطقه میباشند، با توجه به موقعیت ایران در منطقه و عرصه بینالملل از یک سو و مالزی در سوی مقابل (ریاست سازمان کنفرانس اسلامی)، رویکرد و اتحاد مواضع در قبال این تحولات میتواند، نقش مهمی در حل این ناملایمات داشته باشد.
4- از مهمترین چالشهای کشورهای اسلامی در سراسر جهان از یک سو اهانتهای نشریات غربی به مقدسات اسلامی و از سوی دیگر انفجارهای صورت گرفته در حرمین شریفین که با دسایس و توطئههای غرب صورت گرفته میباشد. ایران و مالزی میتوانند با تدابیر و تصمیمات واحد در برابر این توطئهها و جلوگیری از استمرار آن فعالیت نمایند (ایران با فعالیت در میان کشورهای عربی و اسلامی خاورمیانه و مالزی در جمع مسلمانان شرق میتوانند برای حفظ وحدت مسلمانان اقدام کنند).
5- یکی از ابعاد سفر رئیسجمهور به مالزی بررسی پرونده فعالیتهای هستهای و ارتباط نزدیکتر با تروئیکای غیرمتعدها ذکر شده است. با توجه به عملکرد ایران در این زمینه و موقعیتی که برای غیرمتعهدها جهت بهرهگیری از پرونده ایران برای حضور در عرصه بینالمللی به عنوان بازیگری جهانی و تاثیرگذار که میتواند اولا موجب ارتقاء غیرمتعهدها در معادلات جهانی گردد ثانیاً از سیاستهای خصمانه غرب و آمریکا علیه آنها جلوگیری کند، تشریح مواضع ایران در دیدار اخیر در زمینه فعالیتهای هستهای و حمایت مالزی به عنوان یکی از سران تروئیکای غیرمتعهد از یک سو موجب تسریع در دستیابی ایران به حقوق هستهای خود میگردد و از سوی دیگر جایگاه مالزی را در میان سایر کشورها ارتقاء میدهد.
6- موقعیت استراتژیک و ژئواکونومیک ایران به گونهای است که میتواند به عنوان پل ارتباطی مالزی با غرب از یک سو و نیز تامینکننده انرژی مورد نیاز توسعه اقتصادی آن ایفای نقش نماید. همچنین در بهبود روابط مالزی با کشورهای خاورمیانه بویژه جهان عرب و کشورهای آسیای میانه و قفقاز تاثیرگذار باشد که مسلما برای اقتصاد و سیاست مالزی بسیار مهم است. از طرف دیگر کوالالامپور نیز میتواند ضمن تامین منافع ایران در شرق، روابط تهران یا مسلمانان این حوزه را ارتقا بخشد.
در نهایت براساس تاریخ روابط ایران با مالزی و تحولات کنونی در عرصه جهانی، دیدار احمدینژاد از این کشور را باید اولا نقطه عطفی در روابط دو جانبه که منافع اقتصادی و سیاسی بسیاری برای طرفین دارد ثانیاً تحقق آرمان و حدت جهان اسلام در قالب سازمان کنفرانس اسلامی ثالثاً تلاشی برای مقابله با توطئههای غرب علیه اسلام و مسلمانان ارزیابی نمود بویژه اینکه طرفین بر سر مسائل جهان اسلام از جمله عراق، فلسطین و... اشتراک نظر دارند. لذا در شرایط کنونی ارتقاء روابط دو کشور بیش از پیش احساس میگیرد که مسلما در آینده دستاوردهای آن برای حل مشکلات جهان اسلام موثر و قابل توجه خواهد بود.