چه گواراى دموکرات

«اوو مورالس» رئیس‌جمهورى منتخب بولیوى که این روزها از این گوشه به آن گوشه جهان مى‌رود تا شریک اقتصادى «منصف و عادل» براى وطن خود گردآورد و در هر کشور هم تنها چند ساعت توقف مى‌کند، بیش از هر شخصیت دیگر، توجه مردم و در نتیجه رسانه‌ها را جلب کرده است، زیرا لباس عادى بر تن دارد و بدون کوچکترین ملاحظه دیپلماتیک و این که اظهارات او به اطلاع سران کشورهاى دیگر مى‌رسد، سخن مى‌گوید و هر آن چه را که در دل دارد، به زبان مى‌آورد.
وى به فاصله چند روز از ونزوئلا، هلند، بلژیک، اسپانیا، فرانسه و چین دیدن کرد. مورالس آمریکا، کانادا و انگلستان را در برنامه دیدار قرار نداده بود و شرکت‌هاى نفتى لندن (گرچه با هلندى‌ها شریک هستند) از این بابت سخت ناراحت و نگران شده‌‌اند. بولیوى از لحاظ ذخایر نفت دومین کشور در قاره آمریکاست و ذخایر گاز آن یک تریلیون و چهارصد بیلیون مترمکعب برآورد شده است، به علاوه، بولیوى معادن فلزات از جمله طلا، نقره و مس دارد. مورالس از شرکت‌هاى نفتى و معادن کشورهاى مورد بازدید خواسته است که به بولیوى بروند و در استخراج معادن مشارکت کنند. مورالس در هر کشورى گفته است: ما با معامله کردن و مشارکت با خارجى مخالفت نداریم، ولى معامله منصفانه. ما شریک مى‌خواهیم نه «آقا بالاسر» و توطئه گر...
مورالس هنگام ورود به پاریس در جمع روزنامه‌نگاران ضمن انتقاد شدید از «نئولیبرالیسم» گفت: نئولیبرالیسم پاسخى نادرست به فقر، رساندن وضعیت زندگى توده‌ها به استاندارد قابل قبول بین‌المللى است. براى یک فرد تامین نیازمندى‌هاى زندگانى از قبیل درمان، آموزش و پرورش عمومى ‌و رایگان و نداشتن دغدغه روزهاى پیرى در تقدم و اولویت است تا لیبرالیسم. انسان گرسنه، بى‌اطلاع، بى‌سواد و بیمار که لیبرالیسم نمى‌فهمد. با شکم سیر و بدون داشتن نیازهاى روزمره در اتاقهاى گرم نشستن و از لیبرالیسم ایده آل سخن گفتن کارى است آسان، ولى تا عمل صدها سال فاصله دارد. ما تصمیم قاطع داریم که از درآمد نفت و گاز و سایر معادن بولیوى براى تامین آموزش و پرورش رایگان، بهداشت عمومى ‌و رایگان، نوسازى کشاورزى و خانه‌سازى و تأسیسات آب و برق استفاده کنیم. ما تأسیسات آب و برق و مخابرات و صنایع مادر را در بولیوى ملى خواهیم کرد. از این پس در بولیوى در هر برنامه دولت، توجه به مردم و خواست آنان، اول خواهد بود.
وى سپس گفت: بولیوى کشورى است ثروتمند و داراى انواع منابع و مردمى‌ پرکار که تاکنون غارت شده است. او نیامده است که انتقام بگیرد، ولى نظام و سیستمى ‌را مستقر خواهد کرد که «غارتگر» نتواند به وجود آید. اگر مردم روشن شوند، نخواهند گذاشت که کسى، داخلى یا خارجى، غارتشان کند. مورالس اضافه کرد: انتخابات خوب، مردم را با نشاط مى‌کند. من در طول عمر خود بولیویایى‌ها را این چنین شاد و سرزنده ندیده بودم. جان مردم بولیوى از فساد اقتصادى و ادارى، بند و بست‌ها و تبعیض به لب رسیده بود و به همین سبب بود که مرا انتخاب کردند و من به اعتماد آنان خیانت نخواهم کرد. فساد ادارى ـ اقتصادى در بولیوى به قدرى زیاد بوده است که صداى شرکت‌هاى خارجى را هم بلند کرده بود که قاعدتاً خودشان از به وجود آورندگان این فساد هستند تا منافع بیشترى داشته باشند. تنها هنر پارلمان بولیوى افزایش دستمزد اعضاى پارلمان و مقامات ارشد بود که نخستین گام من به نصف تقلیل دادن این حقوق‌ها است. مردم بولیوى با شکم گرسنه روى گنج مى‌خوابیدند و این پارلمانى‌ها و مقامات ارشد بى‌اعتنا بودند. مقامات ما و شرکت‌هاى خارجى یک کار دیگر هم داشتند و آن قاچاق بود تا حقوق گمرکى پرداخت نشود و خزانه دولت خالى بماند و محتاج باشد.
او گفت که دولتش از تجربه تلخ و شیرین دوستان استفاده خواهد کرد، دوستانى یکرنگ و داراى حسن نیت. وى تأکید کرد که مى‌خواهد یک چه گواراى دموکرات باشد. مورالس قبلاً گفته بود که براى ملاقات با شیراک تغییر لباس نخواهد داد و کراوات نخواهد زد و اندکى بعد مقامات فرانسوى گفتند که به خواست مورالس احترام مى‌گذارند و با هر لباسى که بخواهد مى‌تواند با شیراک دیدار داشته باشد. در این دیدار، ترتیب مشارکت شرکت نفت دولتى فرانسه (توتال) با دولت بولیوى داده شد.
دولت چین هم پیش از ورود مورالس به آن کشور اعلام کرد: چین آماده همکارى صمی‌مانه در همه زمینه‌ها و در همه سطوح با بولیوى از جمله استخراج نفت و تأسیسات آب و برق و مخابرات است. در همین حال مورالس در پى دیدار با «هو جین تائو» رئیس‌جمهورى چین، پکن را متحد ایدئولوژیک «لاپاز» نامید و از چین دعوت کرد در توسعه حوزه‌هاى گاز طبیعى بولیوى شرکت کند. سفر مورالس به پکن در زمانى انجام گرفت که چین مشتاقانه، خود را براى تقویت روابط با کشورهاى آمریکاى لاتین مهیا مى‌کند و به کشورهایى نظیر بولیوى به عنوان منابع جدید انرژى سوخت و مواد خام و همینطور بازارهایى نو براى صادرات خود نگاه مى‌کند.