واکنش سوریه به اظهارات خدام

گروه بین‌الملل ـ اظهارات «عبدالحلیم خدام»، معاون سابق رئیس‌جمهورى سوریه واکنش‌هاى متفاوتى را سبب شده است. به گزارش خبرگزارى فرانسه از بیروت، یک سیاستمدار لبنانى اظهارات خدام را یک زلزله سیاسى توصیف کرد، اما «الدیار» یک روزنامه طرفدار سوریه، خدام را به «یهودا» تشبیه کرد.
روزنامه «النهار» که سردبیر آن به تازگى کشته شد، نوشت: خدام اسرار ترور رفیق حریرى را افشا مى‌کند. این روزنامه این سؤال را مطرح کرد که آیا خدام شاهد کلیدى تحقیقات سازمان ملل متحد خواهد بود؟ یک نماینده مجلس لبنان نیز که در ائتلاف ضد سورى پارلمان قرار دارد، گفت: نبرد دمشق آغاز شده است.
یک تحلیلگر سورى هم که خواست نامش فاش نشود، با زیر سؤال بردن زمان این اظهارنظر گفت: این اظهارات در زمانى بیان مى‌شود که فشارها بر سوریه بیش از پیش شدت گرفته است. روزنامه «الدیار» چاپ دمشق نیز نوشت: یهوداى سوریه، پولى به جیب‌زده و اتهامات خود علیه سوریه را آغاز کرده است. «جورج جبور» نماینده مجلس سوریه نیز اظهارات خدام را خطرناک توصیف کرد و گفت: خدام نباید فراموش کند که او هم جزئى از حکومت بود و نقش بسیار مهمى ‌در سیاست خارجى کشور ایفا مى‌کرد.
عبدالحلیم خدام که هم‌اکنون در پاریس زندگى مى‌کند، داراى تابعیتى دوگانه است. وى به کمک رفیق حریرى، نخست‌وزیر پیشین لبنان، تابعیت عربستان سعودى را هم به دست آورده است. اظهارات «عبدالحلیم خدام» معاون پیشین رئیس‌جمهورى سوریه و مرد شماره ۲ این کشور درباره تمدید دوره ریاست جمهورى لبنان و ترور «رفیق حریرى» نخست‌وزیر فقید این کشور، محور مطالب رسانه‌هاى شنیدارى، دیدارى و بخصوص نوشتارى دیروز لبنان بود. به گزارش ایرنا، خلاصه اظهارات خدام در گفت‌وگوى جمعه شب وى با شبکه تلویزیونى «العربیه» به شرح زیر است: «من نسبت به پیامدهاى منفى تمدید دوره پایان یافته ریاست جمهورى امیل لحود رئیس‌جمهورى لبنان به بشار اسد رئیس‌جمهورى سوریه هشدار دادم.»
دوره شش ساله ریاست لحود که به پایان رسیده بود، شهریور سال گذشته براى سه سال دیگر تمدید و این اقدام با مخالفت گسترده جریان‌ها، احزاب سیاسى و شخصیت‌هاى مختلف این کشور رو به رو و سرآغاز رخدادهاى بعدى در لبنان و خاورمیانه شد. خدام گفت: «زمانى که اسد با پرخاش از حریرى خواست که با تمدید دوره ریاست جمهورى لحود موافقت کند، حریرى با من تماس گرفت و نظرم را جویا شد که به وى گفتم پس از موافقت با تمدید، لبنان را ترک کن، زیرا وضعیت تو در سوریه نامناسب است.»
وى اضافه کرد: «حریرى چند ماه پیش از ترورش در بهمن ماه گذشته در معرض تهدید مقام‌هاى سورى قرار گرفت و از آنان از جمله بشار اسد رئیس‌جمهورى سخنان بسیار تندى شنید و اسد به حریرى گفت ما هر فردى را که با تمدید دوره ریاست جمهورى امیل لحود مخالفت کند نابود خواهیم کرد.» وى اضافه کرد: «یک بار رستم غزاله در حالى که با هفت‌تیرش بازى مى‌کرد حریرى را مورد تهدید قرار داد و این تهدید و تحقیر در جمع چنان فشار روحى و روانى بر وى وارد کرد که خون از بینى‌اش خارج شد و جلسه را ترک کرد.» خدام در ادامه این مصاحبه گفت: «بشار اسد به عنوان فرمانده ارتش و نیروهاى نظامی ‌سوریه افسران ارشد سورى را که در لبنان مصیبت به بار آوردند، محاکمه نمى‌کند، در تصمیم‌گیرى‌ها تکروى مى‌کند و قوانین سوریه بر اساس منافع برخى از شخصیت‌هاى نزدیک به اسد تدوین مى‌شود. براى نمونه، لحود و جمیل السید رئیس پیشین سازمان اطلاعات و امنیت لبنان و دستگاه پیشین امنیتى این کشور ابزارهایى در اختیار رستم غزاله بودند و من از اسد خواستم غزاله را برکنار و او را مجازات کند اما رئیس‌جمهورى سوریه گفت که اکنون وقت این کار نیست، اسد بدون توجه به نصیحت‌هاى من در مورد لزوم برکنارى غزاله، با ارتقاى درجه به او پاداش داد.»
گفتنى است که جمیل السید شهریور ماه گذشته به همراه سه مقام دیگر امنیتى لبنان از طرف «دتلو مهلیس» رئیس کمیته بین‌المللى تحقیق به دخالت در ترور حریرى متهم و سپس به وسیله دستگاه قضایى این کشور بازداشت و روانه زندان شد. خدام در عین حال گفت: «عمر کرامى ‌نخست‌وزیر مستعفى و پیشین لبنان مى‌گفت که حریرى و ولید جنبلاط رئیس حزب سوسیالیست ترقى‌خواه دروزى این کشور مجرى طرح‌هاى بیگانگان و آمریکایى‌ها هستند.» پس از ترور حریرى در بهمن ماه سال گذشته، رئیس‌جمهورى و مجلس پیشین لبنان، کرامى‌ را به نخست‌وزیرى این کشور تعیین کردند، اما بر اثر فشار داخلى، او پس از یک ماه و چند روز از سمت خویش استعفا کرد.
خدام در ادامه با تأکید بر این نکته که ترور حریرى یک اقدام و ترور سیاسى است، گفت: «به ذهنم خطور نمى‌کرد که سوریه به چنین ترورى دست بزند، امکان ندارد که یک فرد یا یک دستگاه امنیتى سورى به شکل فردى به ترور حریرى اقدام کرده باشد.» وى افزود: «ترور حریرى کار یک فرد نیست بلکه سازمانى باتجربه و با امکانات بالا این ترور را انجام داده است. به همین دلیل، آنانى که فرضیه ابوعدس و دخالتش در ترور حریرى را مطرح کردند اشتباه مى‌کنند، چگونه یک نفر مانند ابوعدس مى‌تواند با هزار کیلوگرم مواد قوى انفجارى نخست‌وزیر پیشین لبنان به همراه ۲۱ نفر دیگر را بکشد.» پس از ترور حریرى، برخى رسانه‌ها ابوعدس یک فلسطینى پناهنده در لبنان را به عنوان عامل این جنایت معرفى کردند، اما پس از تشکیل کمیته بین‌المللى تحقیق، مهلیس فرضیه ابوعدس را رد کرد.
مهلیس در گزارش خود به دبیرکل سازمان ملل متحد، نظام امنیتى پیشین لبنان و نظام کنونى سوریه را به دست داشتن در این ترور متهم و از چند نفر از مقام‌هاى نظامی ‌آن کشور از جمله غزالى بازجویى کرد. سوریه دخالت خود در ترور حریرى و دیگر ترورها را رد کرده است. خدام، گزارش‌هاى مهلیس را حرفه‌اى، مهم و غیرسیاسى دانست و گفت: آنانى که خود متهم به ترور حریرى هستند مى‌کوشند این گزارش‌ها را سیاسى جلوه دهند و نظام کنونى سوریه مرتکب تکرار خطاهاى گذشته‌اش مى‌شود.» وى در ادامه از «فاروق الشرع» وزیر امور خارجه سوریه انتقاد کرد و گفت: «عملکرد فاروق الشرع و اشتباه‌هاى او سبب شد تا قطعنامه ۱۵۵۹ در شوراى امنیت تصویب شود.» رسانه‌هاى لبنان اعلام کرده‌اند که احتمال دارد خدام پس از افشاى راز ترور حریرى به عنوان شاهدى مهم در تحقیقات شرکت کند. عبدالحلیم خدام ۷۳ ساله که دورانى طولانى مرد شماره ۲ سوریه پس از «حافظ اسد» رئیس‌جمهورى فقید سوریه به شمار مى‌رفت، اکنون براى درمان در پاریس (پایتخت فرانسه) بسر مى‌برد. اما خبرگزارى فرانسه گفت: خدام در پاریس سرگرم نوشتن کتاب است.
«کیم قطاس»، خبرنگار بى.بى.سى در بیروت گفت که اظهارات خدام تعیین کننده و بالقوه خطرناک تلقى خواهد شد و توجه محققان سازمان ملل متحد را جلب خواهد کرد.
وى گفت: معلوم نیست چرا همکار سابق آقاى اسد که در پاریس زندگى مى‌کند، اکنون تصمیم به این افشاگرى گرفته است. اما او ممکن است در حال ایجاد موقعیت براى خود به عنوان جانشینى براى رئیس‌جمهورى سوریه باشد.
از سویى به گزارش ایرنا، یک مقام بلندپایه لبنانى اظهارات «عبدالحلیم خدام» درباره ترور رفیق حریرى را تکان‌دهنده خواند. روزنامه لبنانى «النهار» دیروز به نقل از این مقام لبنانى که نامش را فاش نکرد، نوشت: اظهارات خدام به منزله زمین‌لرزه‌اى تکان‌دهنده است که به اندازه عقب‌نشینى سوریه از لبنان اهمیت دارد.