سعید سبحانی
عراق وارد پنجمین سال اشغال خود توسط ایالات متحده آمریکا شده است. "وحشت"، "خونریزی" و "بحران امنیت" ماحصل حضور نظامى واشنگتن و لندن طى پنج سال اخیر در عراق بوده است. نکته جالب توجه اینکه در سال گذشته، لهستان و استرالیا به عنوان دو متحد اصلى ایالات متحده آمریکا در عراق شاهد تحولات سیاسى گستردهاى در خود بودند. تحولاتى که مطابق آنها دونالد تاسک و کوین راد در راس معادلات سیاسى این کشورها قرار گرفتند. خروج نیروهاى استرالیایى و تحدید نیروهاى لهستانى در عراق ضربه سختى را بر پیکره کاخ سفید وارد ساخته است. این در حالیست که با توجه به نزدیکى زمان برگزارى انتخابات ریاست جمهورى ایالات متحده آمریکا در سال 2008 میلادی، سنگاندازى کنگره در برابر دولت آمریکا در خصوص مسئله عراق بیشتر شده است. نکته دیگرى که باید در این خصوص مدنظر قرار داد، این است که نامزدهاى شرکتکننده در رقابتهاى انتخاباتى آمریکا سعى دارند به هر نحو ممکن فاصله سیاستهاى خود با رئیسجمهور آمریکا را بیشتر نموده و با فاصله گرفتن از بوش پسر موفقیت خود در این ماراتن سخت را تضمین نمایند.
بوش پسر در آستانه پنجمین سال اشغال عراق مجبور شد به شکست ایالات متحده آمریکا در بغداد اعتراف کند. این اعتراف بوش سبب افزایش انتقادات نسبت به ادامه اشغال عراق شده است. رئیسجمهور آمریکا اخیرا در اظهاراتی، ضمن دعوت مردم به صبر در قبال ناکامىهاى آمریکا در عراق، دستاوردهاى این کشور در عراق را بسیار شکننده خواند و آن را از دسترفتنى دانسته است. "جرج بوش" در این اظهارات همچنین ابراز امیدوارى کرد افزایش نیروهاى آمریکایى در آغاز سال 2007 مفید بوده باشد. این در حالیست که افزایش نیروهاى آمریکایى از عراق سبب تشدید
وى افزود: کاملا معتقدم که افزایش نیروها نتیجه خود را خواهد داشت، مردم عراق نیز چنین نظرى دارند.
وى در عین حال اعتراف کرده است که دستاوردهاى آمریکا در عراق بسیار اندک و شکننده است و ممکن است از دست برود، کارهاى زیادى وجود دارد که باید انجام دهیم. بوش پیش از این در اظهاراتى که نتایج نظرسنجىها نشان داد مردم آن را اشتباه دانستهاند نسبت به دستاوردهاى امنیتى آمریکا در عراق ابراز خرسندى کرده بود. وى در پایان از اعضاى پیمان آتلانتیک شمالى (ناتو) خواست به کمک آمریکا بشتابند و به آنها بپیوندند.
ارتش آمریکا اعلام کرده است بیش از 20 هزار نیروى خود را از عراق خارج خواهد کرد تا تعداد نیروهاى این کشور در عراق به 140 هزار نیرو کاهش پیدا کند. این در حالى است که براساس آمار، از آغاز تجاوز آمریکا به عراق در سال 2003 بیش از 3992 نظامى آمریکایى در این کشور کشته شدهاند. سال 2007 براى نظامیان آمریکایى بدترین سال بود زیرا در مقایسه با سال 2006 که شمار کشتهها بالغ بر 822 نفر مىشد این آمار دستکم به شمار 892 سرباز آمریکایى در سال 2007 رسید. از سوى دیگر ارتش آمریکا در پى افزایش تشویش و اضطراب و افسردگىهاى شدید روحى در سربازان آمریکایى در عراق و افغانستان اعلام کرد که براى رهایى از این وضعیت خطرناک باید از کمکهاى ویژه کارشناسان و متخصصین امور روانى استفاده شود. شمار تلفات نیروهاى خارجى در طول پنج سال جنگ در عراق به نزدیک به چهار هزار و سیصد نفر رسیده است که بیشتر آنها را سربازان آمریکایى تشکیل مىدهند.
این در حالى بود که اعتراف پنتاگون نسبت به عدم وجود رابطه میان صدام و القاعده سبب افزایش شدید انتقادات نسبت به بدترین رئیسجمهور تاریخ ایالات متحده آمریکا شده است. در فاصله چند روز مانده به پنجمین سالگرد جنگ عراق، وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) در گزارشى "بسیار حساس" اعلام کرد که هیچ ارتباطى میان "صدام" دیکتاتور سابق عراق و شبکه تروریستى القاعده وجود نداشته است.
در حالى که ارتش آمریکا در حال تدارک مقدمات پنجمین سال حضور خود در عراق بود، گزارش پنتاگون قاطعانه حاکى از آن بود که هیچ گونه ارتباط مستقیمى میان رژیم صدام و شبکه تروریستى القاعده وجود نداشته است. این گزارش همچنین حاکى از آن است که صدام در زمانى که تصور مىکرده فعالیتهاى گروههاى تروریستى به منافع بلندمدت عراق کمک مىکند، با آنها همکارى داشته است.
در واقع هدف اصلى پنتاگون از انتشار این گزارش آن بوده که اذعان کند تروریسم دولتى صدام، ابزارى براى حفظ قدرت و هدف اصلى آن سرکوب شهروندان عراقى بوده است. نظامیان آمریکایى انتشار این گزارش را محدود کردهاند و گزارش یادشده برخلاف گزارشهاى همیشگى پنتاگون که بر روى اینترنت منتشر مىشد و در اختیار مطبوعات قرار مىگرفت، محرمانه بوده و فقط با نامه براى متقاضیان ارسال شده است.
چند گزارش دیگر که کمیسیون تحقیق 11 سپتامبر و دوایر بازرسى پنتاگون در سال گذشته میلادى منتشر کردند نیز به همین نتیجه رسیده بودند اما هیچ یک از گزارشهاى پیشین به این اندازه اطلاعات دسترسى نداشتند. دولت آمریکا در سال 2003 میلادى به بهانه وجود سلاحهاى کشتارجمعى و ارتباط صدام با شبکه تروریستى القاعده، حمله علیه خاک عراق را آغاز و رژیم صدام را سرنگون کرد که این جنگ منجر به کشته شدن صدها هزار شهروند عراقى شد.
از سوى دیگر، در آستانه فرارسیدن پنجمین سال اشغال عراق، مردم نقاط مختلف دنیا علیه سیاستهاى جنگطلبانه ایالات متحده آمریکا و انگلستان تظاهرات نمودند. هزاران تن از مردم انگلیس، اسکاتلند و کشورهاى حوزه اسکاندیناوى به مناسبت پنجمین سالگرد جنگ آمریکا علیه عراق تظاهرات گستردهیى را برگزار کردند و خروج نیروهاى ائتلاف از عراق و افغانستان را خواستار شدند.
هزاران تن از مردم کشورهاى انگلیس، اسکاتلند، سوئد و دیگر کشورهاى حوزهى اسکاندیناوى با برپایى تظاهراتى به مناسبت پنجمین سالگرد جنگ آمریکا علیه عراق اشغالگرىها در این کشور را محکوم کرده و خروج نیروهاى خارجى از این کشور را خواستار شدند.
یکى از گروههاى ضد جنگ انگلیس موسوم به "جنگ را متوقف کنید" نیز با برپایى تظاهراتى گسترده در این کشور، مخالفتش را با حضور نیروهاى انگلیسى در عراق اعلام کرد. هم چنین تظاهرات گستردهاى در اسلو پایتخت نروژ در اعتراض به حضور نیروهاى ائتلاف در عراق همزمان با فرا رسیدن پنجمین سالگرد اشغال این کشور برگزار شد. تظاهرکنندگان با در دست داشتن پلاکاردها و سردادن شعارهایى اشغالگرى را متناقض با قوانین بینالمللى دانستند. در گلاسکوى اسکاتلند نیز بیش از 1500 تن از مردم این شهر به خیابانها آمده و تداوم اشغالگرىها در عراق و فلسطین را محکوم کردند. تظاهرکنندگان پلاکاردهایى در دست داشتند که روى آنها نوشته شده بود "هرچه سریعتر عراق و فلسطین را آزاد کرده و نیروهاى ائتلاف را به کشورهایشان بازگردانید". مردم دانمارک نیز در تظاهراتهایى مشابه، سیاستهاى جنگطلبانهى آمریکا و تداوم اشغالگرىها در عراق را محکوم کردند. مادرید و اسپانیا نیز شاهد تظاهرات گستردهى مردم این شهر در اعتراض به کشتارهاى جمعى رژیم صهیونیستى علیه فلسطینیان، جنگ آمریکا علیه عراق و حضور نیروهاى اسپانیایى در افغانستان بود.
حزب کارگر انگلستان، به عنوان اصلىترین همپیمان سیاستهاى جنگطلبانه ایالات متحده آمریکا در نظام بینالمللل هم اکنون با خطر سقوط و انزوا رو به روست. این مسئله سبب بروز رفتارهاى محتاطانه از سوى گوردون براون شده است. یکى ازاین رفتارها عقبنشینى نیروهاى بریتانیایى از بصره بود. در عین حال، مراکز آموزشى انگلستان سعى دارند همچنان با القاى تبلیغات کاذب درخصوص جنگ عراق، حضور نظامى لندن در این کشور را توجیه نمایند. بنار بر اذعان معلمان انگلیسی، این کشور، دانش آموزان را در رابطه با جنگ عراق شستشوى مغزى مىدهد. سندیکاى معلمان انگلیس، وزارت دفاع این کشور را متهم به نقض قانون آموزش سال 1996 کرد. در این اقدام وزارت دفاع انگلیس، درسهایى درباره جنگ عراق براى دانش آموزان طرح کرده که در آن از ذکر کشتهشدگان غیرنظامى خوددارى شده است. اتحادیه معلمان این دروس را نوعى تبلیغات برخلاف قانون درمان همه مسایل سیاسى به صورت عادلانه دانسته است. معلمان انگلیسى تهدید کردهاند دخالت ارتش در مدارس را در کنفرانسى که قرار است از سوى اتحادیه ملى معلمان برگزار شود، اعلام و تحریم کنند. آنان این گونه برنامههاى درسى را نوعى تبلیغات نامیدهاند که از ذکر شهروندانى که زندگى خود را در جنگ عراق از دست دادهاند، جلوگیرى مىکند. این گروه براى تالیف تاریخ جنگ عراق با نزدیک شدن پنجمین سالگرد آن تلاش مىکنند.