اسحاق جهانگیری:
پول نفت نباید به عامل ضد توسعه تبدیل شود
منافع ملت را نباید فدای محبوبیتهای لحظهای کرد. این جمله اسحاق جهانگیری عضو کابینه خاتمی و منتخب مستعفی اصلاحطلبان در انتخابات شوراهاست که ارتباط با مردم را یکی از راههای موفقیت اصلاحطلبان میداند. او تاکید دارد که موفقترین برنامه دولتها در تاریخ ایران برنامه سوم توسعه است که در دولت اصلاحات تدوین و اجرا شد و امیدوار است که برنامه آینده نیز چنین باشد. هنوز وقتی که از پروژه 90 L صحبتی به میان میآید نمیتوان نام جهانگیری را که در این زمینه بسیار تاثیرگذار بود فراموش کرد او که هم اکنون عضو هیات علمی سازمان مدیریت صنعتی است پروژه 90 L را نقطه برجسته تاریخ صنعت خودرو ایران میداند. اسحاق جهانگیری در گفتوگو با ایسنا درباره فعالیت بنیاد صنعت و توسعه (کانون تفکر) که مدیریت آن را به عهده دارد، اظهار داشت: کاری که در بنیاد صنعت و توسعه (کانون تفکر) آغاز کردهایم با استفاده از وجود مدیران با تجربه، به ویژه در امر صنعت و اقتصاد کشور در دولتهای گذشته و در کنار آنها دانشگاهیانی است که به علمو تکنولوژی روز دنیا آشنایی دارند و نیز برخی چهرههای بخش خصوصی که راجع به مسائل توسعهیی، اقتصادی و سایر مسائل نظرات خود را ارائه میدهیم و برخی از این نظرات را در ماهنامه صنعت و توسعه منتشر میکنیم. وی افزود: دولت حداقل کاری که میتواند انجام دهد این است که از نظراتی که مفید میداند بهره ببرد، یا وقتی موضوعات مهمی برایش مطرح میشود از جمله مساله اخیر سازمان مدیریت، میتواند از این کانونها نظرخواهی کند. جهانگیری در ارزیابی از برخی اظهارنظرها مبنی بر این که "هاشمی میتواند چکش تعادل جناحهای سیاسی کشور باشد، به شرط این که حزب کارگزاران به عنوان تیم وی مطرح نشود" و اینکه کارگزاران هاشمی را به نوعی حامی معنوی خو میدانند، به این پرسش که "آیا اساسا کارگزاران یعنی هاشمی؟" اینگونه پاسخ داد:" نه! اینکه گفته میشود تیم آقای هاشمی تنها کارگزاران هستند، حرف درستی نیست؛ چرا که ایشان الان عضو جامعه روحانیت مبارز هستند و با آنها ارتباط تشکیلاتی دارند، همچنین برخی احزاب رسمی دیگر در کشور هستند که اگر خود را به آقای هاشمی از کارگاران نزدیکتر ندانند، دورتر نیز نمیدانند؛ چه در جناح راست و چه جناح چپ، درعین حال، دراین دو جناح منتقدانی نیز دارند؛ از این رو به نظر من آقای هاشمی فراتر از حزب کارگزاران هستند و همواره شخصیت تاثیرگذاری در مسائل کشور بودهاند.
هاشمی چوب همراهی نکردن با تندروها را خورده است
وی ادامه داد: به نظر من، اتفاقا "چکش تعادل" که در مورد آقای هاشمی به کار میبرند، تعبیر بدی نیست، چرا که ایشان همواره تلاش داشتهاند به سمت تندروی نروند، که به عقیده من، چوب همین کار خود را خوردند؛ چرا که همواره تندروها در برابر موانعی که مقابل آنها قرار میگیرد، ایستادگی و تخریب میکنند و فرقی نمیکند که تندروی چپ باشند یا راست. اساسا وقتی تندروی نهادینه شد، هیچگاه متوقف نمیشود و در هر موضوعی که از نظر عقلا در آن تندروی میشود، گروهی وجود دارند که آن را کندروی میدانند و یک "خال بالاتر از آن را میزنند"؛ از این رو وقتی کشور از حال تعادل خارج شد، دیگر نمیتوان نقطه تعادل مشخصی را برای آن در نظر گرفت. جهانگیری همچنین در پاسخ به این پرسش که سنگینی حضور هاشمی در انتخابات مجلس هشتم به سمت کدام جناح خواهد بود؟ گفت: به نظر من، نقشی که آقای هاشمی در انتخابات آتی خواهند داشت، کمک به برگزاری یک انتخابات سالم و رقابتی است که حقوق مردم و کاندیداها در آن رعایت شود، نباید از ایشان انتظار بیشتری داشت، قاعدتاً ایشان علاقهمند هستند جریانهای متعادل برنده شوند. وی ادامه داد: مهمترین دغدغه اصلاحطلبان پس از این که از صحنه کنار گذاشته شدند، بازگشت به قدرت است که تنها از طریق انتخابات امکان دارد و هیچ راه دیگری قابل تصور نیست. در این زمینه، یکی از راهکارهایی که پیشروی آنها (اصلاحطلبان) قرار دارد، تفاهم درونی و نیز طرح حرفهایی است که با مشکلات مردم مرتبط باشد و مورد قبول و اعتماد آنها (مردم) واقع شود و با خواستههایشان مطابقت داشته باشد. به طور کلی معتقدم حرکت اصلاحطلبی حرکتی عقلانی و معتدل در چارچوب نظام است و اینکه عدهای از اصولگرایان، میگویند "چتر رهبری" بالای سر ماست و هرکس منتقد آنها باشد خارج از این محدوده است، حرف پذیرفتهشدهای نیست؛ بلکه اصلاحطلبان نیز بارها گفتهاند که چتر رهبری آن قدر وسیع است که هرکس را بخواهد در چارچوب نظام فعالیت کند، در برمیگیرد. وزیر صنایع و معاون دولت خاتمی ادامه داد: از این رو اصلاحطلبان باید برای حل مسائل اقتصادی برنامه داشته باشند، همچنین در چارچوب نظام موجودی که قانون اساسی تعریف کرده، کار کنند. این اصول است که براساس آن تفاهم دارند و به همین دلیل است که امروز میبینیم آنها (اصلاحطلبان) به راحتی جمع میشوند و هر چه مخالفانشان سعی دارند پراکندگی ایجاد کنند، موفق نمیشوند. جهانگیری همچنین در ارزیابی از تشکیل مثلث "خاتمی ـ هاشمی ـ کروبی" گفت: این آقایان از سرمایههای انقلاب و مورد احترام اصلاحطلبان و عموم مردم هستند؛ ولی هر یک نقش متفاوتی دارند، نمیتوان از آقای کروبی همان نقشی را توقع داشت که از آقای خاتمی توقع داریم و یا از آقای خاتمی همان نقشی را انتظار داشت که از آقای هاشمی داریم. هر یک از این اینها با توجه به ظرفیت و توانمندی که دارند، میتوانند بخشی از کار را به عهده بگیرند. نکته مهم این که هر سه مورد قبول اصلاحطلبان هستند و اگر اختلافی داشته باشند با این وصف، حتما اختلافشان رفع میشود؛ اما اصلاحطلبان نباید توقع داشته باشد این سه بزرگوار زیر لیست واحد آنها را امضا کنند؛ مثلا آقایان خاتمی و کروبی میتوانند نقش محوری در ائتلاف اصلاحطلبان داشته باشند و در صورت ضرورت از لیست اصلاحطلبان حمایت کنند؛ ولی آقای هاشمی میتواند کمک کند تا دغدغه برگزاری انتخابات سالم اصلاحطلبان به حداقل برسد.
افت نتیجه ورودیها و خروجیهای منابع اقتصادی
جهانگیری در تشریح از منابع ورودی و خروجی کشور، گفت: منابع ورودی در واقع مجموع درآمدهای حاصل از فروش نفت، مالیات و پولهای دیگر است و خروجی آن رشد اقتصادی، وضعیت قیمتها و رفاه مردم است که نسبت به گذشته، به شدت افت کرده است و این چیزی جز نتیجه مدیریت نیست!
نباید وجود یک عامل خارجی را سریعا در آن دخیل دانست و بالاخره ارزیابی مدیریت با این عملکردها انجام میشود. جهانگیری در پاسخ به این پرسش که آیا تصمیم ندارد در انتخابات مجلس هشتم کاندیدا شود و آیا علت استعفایش از نامزدی در شورای شهر به همین دلیل بوده است؟ گفت: هنوز تا مجلس هشتم زمان زیادی باقی است. در ارتباط با موضوع انتخابات شوراها به کار شورا علاقهای نداشتم؛ به ویژه این که با کارهایی که در ارتباط با شوراها بود، آشنایی داشتم و طی شش سالی که استاندار اصفهان و بالطبع قائممقام شورای شهر نیز بودم، به امور شهرداریهای استان رسیدگی میکردم؛ لذا در این دوره از انتخابات شوراها نیز بهاصرار برخی از اصلاح طلبان نامنویسی کردم اما نه تنها قانع نشدم، بلکه آنها را نیز قانع کردم که انصراف دهم، اما مجلس در ارکان جمهوری اسلامی جایگاه بسیار مهم و تاثیرگذاری است؛ از این روز نمایندگان مجلس باید از دانش و تجربه کافی برخوردار باشند تا بتوانند در قانونگذاری و نظارت نقش درستی ایفا کنند. اگر حضرت امام(ره) فرمودند مجلس در راس امور است، بدین معنا نبود که با مجلس تعارف کنند، بلکه مجلس در قانون اساسی به گونهای طراحی شده است که هیچ اتفاقی در کشور بدون نظر آن انجام نمیشود، حال اگر در جاهایی میبینیم که کارهای غیرقانونی انجام میشود به این دلیل است که مجلس تصمیم گرفته نظارت خود را به طور کامل اعمال نکند، چرا که اگر مجلس تصمیم بگیرد. نظارت خود را اعمال کند، هیچ مقامی قادر نخواهد بود مانع از آن شود. مجلس اختیارات زیادی دارد.
جهانگیری همچنین به این پرسش که آیا بالاخره تصمیم تصمیم دارد کاندیدا شود یا خیر؟ اینگونه پاسخ داد؟ نمیگویم کاندیدا نمیشوم، اما تا امروز راجع به این موضوع فکر نکردهام، بستگی دارد به این که تا چند ماه آینده اوضاع به چه سمتی پیش رود. وی در پاسخ به این پرسش که آیا اصلاحطلبان تصمیم دارند به سمت معرفی چهرههای شناخته شدهتر برای انتخابات مجلس هشتم بروند، نیز گفت: من اطلاعی از جلسات تصمیمگیری ندارم؛ ولی استنباطم از برخوردهایی که با مردم داشته و دارم این است که در انتخاب مجلس هم به سمت چهرههایی میروند که به آنها اطمینان دارند و به گمانم دیگر ریسک چهرههای ناشناخته را نمیپردازند. در عین حال فکر نمیکنم به سمت چهرههای تندرو بروند. مردم افراد معتدل و شناخته شده را انتخاب خواهند کرد؛ چه اصلاحطلب و چه اصولگرا.
احتمال در اکثریت قرار گرفتن اصلاحطلبان در مجلس هشتم
جهانگیری در عین حال گفت: به عقیده من امکان دارد مجلس هشتم شبیه مجلس پنجم شود؛ البته به معنای این که اقلیت و اکثریتش همان جناح باشد، بلکه ممکن است برعکس شود و این احتمال به صورت جدی وجود دارد که اصلاحطلبان اکثریت مجلس هشتم را کسب کنند. وی در ادامه با بیان این که بعیداست نیروهای موثر اصلاحطلب اجازه دهند جریان اصلاحطلبی از اعتدال خارج شود گفت: زیرا منافع و مصالح کشور برای اصلاحطلبان مهمتر از این است که چه اشخاصی حضور پیدا کنند. اصلاحطلبان از فرصتی که در این مدت داشتهاند، استفاده کردهاند و مطمئنا برای برگشت به صحنه اداره کشور، به برنامه نیاز دارند.
معیشت مردم حتما مورد توجه قرار گیرد
وزیر دولت خاتمی ادامه داد: به نظرم برنامهای با استقبال مردم روبهرو خواهد شد که به مسائل مهم اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی توجه داشته باشد، هیچ برنامه اقتصادی موفق نمیشود، مگر این که درکنار توسعه و پیشرفت کشور به معیشت مردم هم توجه کندو برای مقابله با گرانی و بیکاری راهکار واقعی داشته باشد. جهانگیری در بخش دیگری گفت: اکنون که درآمد نفت سالانه به حدود شصت میلیارد دلار رسیده مردم میخواهند آثارش را در توسعه کشور و زندگیشان ببینند. نفت در عین که میـاند کارگشا باشد و مشکلات مردم را حل کند،اگر از خوب از درآمد آن استفاده نشود، میتواند مشکلات مردم را چند برابر کند. نفت میتواند تولید کشور را سامان دهند و یا آن را از بین ببرد، میتواند توسعه کشور را به پیش ببرد و یا آن را متوقف کند و اساسا رابطه نفت با زندگی مردم و توسعه، یک رابطه جدیست که باید به آن پرداخت. وزیر صنایع و معادن دولت اصلاحات، در عین حال با بیان این که باید از درآمد نفت، به درستی استفاده شود، تاکید کرد: سالهایی داشتیم (مانند سال 77) که کل درآمد نفتی ما در سال به 10 میلیارد دلار نمیرسید، حال باید از مردم ایران بپرسید درسال 77 که درآمد نفت حدود 10 میلیارد دلار بود وضع معیشتشان چه تفاوتی با سال 85 که درآمد نفت حدود 60 میلیارد دلار است، داشته است؟ پس اگر از نفت ودرآمد حاصل از آن خوب استفاده نشود، اثر کاملا معکوس در زندگی مردم خواهد داشت؛ مثلا این که گفته میشود آن قدر افزایش سرمایه خارجی در سال داشتیم خوشحال کننده است، اما برای افرادی (کارشناس) که در جریان ار قرار دارند، همواره جای این سوال باقیست که کدام طرح توسعه صنایع بزرگ شروع شد؟ کدام فازهای جدید در عسلویه فعال شد؟ کدام طرحهای جدید پتروشیمی در این دو سال آغاز شده؟ باید درنظر داشت که کار توسعه همواره یک کار مستمر است. مانند جوی آب. همزمان که تعدادی از طرحهای نیمه تمام راهاندازی میشود، تعداد بیشتر طرح جدید باید آغاز شود.
کلیگویی دردی از مردم دوا نمیکند
جهانگیری اضافه کرد: اگر با درآمد 10 میلیارد دلار نفت، تعداد محدودی طرح پتروشیمی آغاز و راهاندازی شده است، اکنون با درآمد 60 میلیارد دلار نفت باید طرحهای بیشتر پتروشیمی آغاز شود. یا اگر ظرفیت مس با آن درآمد نفتی دو برابر شد، در این دو سال با این درآمدها باید برای چند برابر کردن آن طرح جدید آغاز شود؛ لذا این که کلی گفته شود افزایش سرمایه داری که دردی از مردم دوا نمیکند. اگر پولی به دست آمده که باید در اشتغال مردم اثرگذار بوده باشد. یعنی طرحهایی آغاز و در نتیجه آن اشتغال نیز افزایش و بیکاری کم شده باشد. اما آیا بیکاری مردم امروز کم شده است؟ با این درآمدها تولیدکنندگان ما باید با نشاط و شاداب باشند؛ در حالی که وضع برخی تولیدکنندگان به علت واردات عدم انعقاد قرارداد نگران کننده است. ببینید! پول نفت باید به توسعه کمک کند، نباید به عامل ضد توسعه تبدیل شود. وی گفت: در دولت گذشته، در برنامه پنجساله سوم سعی کردیم حساب ارزی را تبدیل کنیم به کانونی برای توسعه، به ید دارم که در زمان وزارتم، هرگاه میخواستند از حساب ارزی مثلا 100 میلیون دلار برای کار دیگری برداشت کنند، به شدت اعتراض میکردم با این اعتقاد که حق بخش خصوصی ضایع میشود. وزیر اصلاحات در زمینه توسعه گفت: ازسالهای برنامه سوم و تا زمانی که دولت را تحویل دادیم حدود 7 میلیارد دلار حساب ذخیره ارزی، طرح برای بخش خصوصی گشایش کردیم و بیش ازاین طرحهای بخش خصوصی در بانکها تصویب شده بود که منتظر فرآیند گشایش اعتبار بودند، اگر این اتفاق افتاده باشد، باید استفاده بخش خصوصی از حساب ذخیره ارزی رشد زیادی کرده باشد. جهانگیری در ادامه گفت: با این درآمد نفتی که داریم و مدت زیادی است قیمت ارز ثابت مانده، یکباره تعرفه کالایی مثر شکر از 130 درصد به صفر کاهش مییابد و 3 میلیون تن شکر وارد کشور شده است، در حالی که یک میلیون و حدودا سیصد هزار تن تولید داخلی است و حداکثر 500 یا 700 هزار تن نیاز به واردات داشتیم، وقتی از سال 85 تا این لحظه سه میلیون تن شکر وارد شده باشد باید فاتحه تولید قند و شکر و چغندرکاری خوانده شود. حال اگر دولت بخواهد تعرفه را بازگرداند، رانت چند صد میلیارد تومانی ایجاد میشود. ین پول به جیب چه کسانی میرود؟ اگر هم تعرفه را اضافه نکنند و واردات همین طور ادامه پیدا میکند، باید پرونده تولید چغندر و نیشکر را در ایران بست و یا سایر موارد مشابه.
هشدار نسبت به بیماری هلندی
وزیر صنایع در دولت خاتمی در ادامه تاکید کرد: وقتی اقتصاددانان مطرح کردند رشد شدید نقدینگی، تورم شدیدی را به دنبال خود خود خواهد داشت، دولت برای جلوگیری از این تورم، کالاهایی را که در توان داشت وارد کرد تا قیمتها کاهش پیدا کند، یعنی هر کالایی گران میشد، دولت واردات آن را تسهیل میکرد؛ چرا که از توانایی مالی برخوردار بود، تعیین تعرفه واردات نیز از اختیارات دولت است و از طرفی ثبات قیمت ارز هم که به ضرر تولید داخل است، به نفع واردات است. وی افزود: اساسا یکی از دلایلی که ما در برنامه سوم اصرار داشتیم مهر عدم ساخت حذف و واردات با تعرفه مناسب انجام گیرد، این بود که تولید داخلی آسیب نبیند و از طرفی تولید کننده داخلی تنبل نشود و کالای با کیفیت و قیمت مناسب تحویل مردم دهد؛ اما در بخش کشاورزی نمیخواستیم واردات داشته باشیم؛ چون کشاورز ما چگونه میتواند رقابت کند؟ اما متاسفانه انواع و اقسام میوههای خارجی وارد کشور میشود؛ در حالی که معتقدم نباید در این بخش چیزی وارد کنیم که تولید کننده داخلی فلج شود، چون معتقدم میوه داخلی را باید استفاده کنیم که دسترنج کشاورزان ایرانی باشد؛ اما اکنون دیگر نمیتوان این کار را کرد؛ چون همه میوهها وارداتی شدهاند. این همان بیماری هلندی است که اقتصاددانان همواره هشدار میدادند.
برنامه سوم موفقترین برنامه دولت در تاریخ ایران
جهانگیری با بیان این که برنامه آینده توسعه اقتصادی باید به مسائل فوق بپردازد، تاکید کرد: امیدوارم مانند برنامه سوم که دولت آقای خاتمی آن را تدوین و اجرا کرد و مدعی هستم موفقترین برنامه دولت در تاریخ ایران است، برنامههای دیگر اجرا شود. مثلا در برنامه سوم رشد صنعت پنج سال مداوم دو رقمی بود، بسیاری از مقررات کشور هم اصلاح شد. اگر برنامه چهارم نیز مانند برنامه سوم اجرا میشد دلیلی نداشت در شاخصها رشد جدی نمیداشتیم و به اهداف برنامه نمیرسیدیم؛ این در حالیست که پس از گذشت 4 ماه از سال 86 هنوز مراجع رسمی آمار رشد صنعت در سال 85 را اعلام نکردهاند؛ در برنامه قبل پنج سال مداوم این رشد دو رقمی بوده و در سال 84 به 7 درصد کاهش پیدا کرده و در سال 85 نمیدانم؟! در حالی که قرار بود صنعت 12 درصد رشد داشته باشد تا بتوانیم به اهداف چشمانداز برسیم.
تعامل با مردم با پوپولیسم تفاوت دارد
در ادامه این گفتوگو جهانگیری برقراری ارتباط خوب با مردم را یکی از راههای موفقیت اصلاحطلبان دانست و با تاکید بر اینکه تعامل با مردم، با پوپولیسم بسیار تفاوت دارد، گفت: اگر یک مسئول کشوری به فکر محبوبیت خودش باشد، دراین صورت کشور را با مشکل مواجه میکند و اگر هم بخواهد تصمیماتی برای کشور بگیرد که هزینههای آن بر مردم بار باشد، عدهای او را تخریب میکنند؛ از این رو حاکم در هر دولتی باید این نکته را در نظر داشته باشد که منافع ملت نباید فدای محبوبیتهای لحظهیی شود و در جایی که تشخیص دهد، مصلحت مردم چیز دیگری است باید شجاعانه تصمیم بگیرد و آن را با مردم در میان بگذارد، با شعارهای پوپولیستی نمیتوان کشور را اداره کرد.
انتخابات مجلس هشتم دو قطبی خواهد بود
وی در پاسخ به این پرسش که امکان حضور قطب سوم در انتخابات وجود دارد یا نه؟ نیز گفت: بعید به نظر میرسد جریان جدیدی غیر از دو جریان اصلی بتواند عرض اندام کند، به نظر من انتخابات مجلس هشتم دو قطبی خواهد بود؛ البته ممکن است درون جناحها (مثلا جناح اصولگرا) چند لیست مطرح شود اما این با سه قطبی بودن فرق دارد.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
