گفتوگو با سفیر ایران در صربستان
استقلال کوزوو چالش اصلی دولت تادیچ
مقدمه:
دکتر مرتضی میرحیدری سفیر جمهوری اسلامی ایران در صربستان تصریح کرد: انقلاب اسلامی مهندسی جدیدی را در رفتار بینالمللی پایهگذاری کرد و به تبع آن دیگران نیز آموختند که میتوان در مقابل زورگویی و زیادهخواهی قدرتهای استکباری مقاومت و از حقوق خود دفاع کرد.
همزمان با بهمن ماه و تاثیرات شگرف این تحول بزرگ در عرصه بینالمللی با هدف درک عمیق ابعاد تاثیرگذاری اندیشه این اتفاق بیدلیل و همچنین تحولات حوزه بالکان به ویژه استقلال کوزوو، در گفتگویی با نماینده کشورمان در یکی از کشورهای اروپایی حوزه بالکان به ارزیابی این مهم پرداختهایم.
* ارزیابی شما از این تحولات بالکان و به خصوص و نتایج به دست آمده از انتخابات اخیر صربستان چیست؟ انتخاب مجدد بوریس تادیچ به عنوان رئیسجمهور صربستان چه نتایجی را در عرصه تحولات داخلی بالکان و همچنین مناسبات بلگراد با کشورهای اروپایی خواهد داشت؟
** ـ انتخابات ریاست جمهوری صربستان با شرکت 9 کاندیداها در تاریخ 30 ژانویه برگزار شد. پیشبینی اکثریت تحلیلگران این بود که انتخابات به دور دوم کشیده میشود و این اتفاق هم افتاد. از بین بوریس تادیچ از حزب دمکرات و تومیسلاو نیکولیچ از حزب رادیکال به عنوان دو کاندیدا اصلی در یک رقابت بسیار تنگاتنگ سرانجام در روز 3 فوریه تادیچ از حزب دمکرات با اختلاف بسیار کم سه درصد آرای به صندوق ریخته شده انتخاب شد.
این نتیجه در واقع تغییر روند تحولات داخلی صربستان را بازگو میکند. علیرغم اینکه هر دو کاندیدا اعلام میکردند که صربستان باید به عضویت اتحادیه اروپا در آید. در این بین تادیچ بیشتر بر این مطلب تاکید داشت که جذب سرمایهگذاری خارجی و نجات کشور از وضعیت فعلی را عضویت در اتحادیه اروپا میداند، میتوان گفت وی نسبت به رقیب خود از مقبولبت بیشتری در بین اعضا اروپا برخوردار است و این کمک زیادی در اجرای این سیاست خواهد کرد.
اما چالش بزرگی که او باید با آن باید دست و پنجه نرم کند مسئله تلاش استان کوزوو جهت کسب استقلال با حمایت آمریکاست که اکثریت جمعیت دو میلیونی آن آلبانیتبار بوده و بعد از درگیریهای نهایی یوگسلاوی سابق و در اواخر سال 1990 بالاخره با حمله نیروهای ناتو به صربستان (بلگراد) و خاتمه درگیریها سازمان ملل به همراه نیروهای چندمیلتی در آن مستقر شده و عملا راه خود را طی میکنند. اتفاقاتی که در کوزوو رخ خواهد داد هم بر سیاستهای صربستان تاثیر قطعی خواهد داشت و هم در بین اتحادیه اروپا موافقان و مخالفان خاص خود را خواهد داشت که در حال حاضر امکان دستیابی به یک نظر واحد در اتحادیه عملاً با مشکل مواجه شده است. اما قطعا تادیچ در اجرای سیاست پیوستن به اتحادیه اروپا با چالش بزرگی روبروست و بعید به نظر میرسد کسی در صربستان آمادگی داشته باشد چنین برگی را بر پرونده خود اضافه نماید.
* آیا انتخاب مجدد تادیچ علیرغم مسائل مختلف در پرونده بلگراد چون موضوع جنایتکاران جنگی، میتواند تحولی در روند عضویت صربستان در اتحادیه اروپا ایجاد کند؟
** ـ موضوع تحویل جنایتکاران جنگی همچنان به عنوان یک اهرم فشار در اختیار اتحادیه اروپا قرار دارد و طی چند سال گذشته همواره به عنوان مانعی بر سر راه صربستان جهت پیشرفت الحاق به اتحادیه مسئلهساز بوده است و همچنان نیز باقی خواهند ماند. ولی میتوان گفت طی یک سال گذشته اگر چه گفتگوهایی از سوی دادگاه لاهه در خصوص تحویل این افراد وجود داشته اما این موضوع در صحنه داخلی و عرصه خارجی خیلی مورد توجه قرار نگرفته و یا حداقل انعکاس وسیعی نداشته است، علیرغم اینکه دادستان لاهه به این کشور رفت و آمد داشته و بحث بر سر تحویل ملادیچ و کاراجیچ نیز وجود دارد.
این مطلب که تحویل متهمان جنگی در حال حاضر در محاق قرار گرفته بیشتر به پروسه استقلالخواهی کوزوو مربوط میشود که براساس آن صربستان معتقد است 15 درصد خاک این کشور برخلاف کلیه قوانین بینالمللی، با زور و با حمایت قدرتهای استعماری از آلبانیتباریهای ساکن کوزوو در حال جدا شدن است و البته تلاشهای وسیعی هم در این خصوص صورت گرفته است. اما این مطلب مهمتر است که تا تحویل جنایتکاران جنگی که دادگاههای بینالمللی در تعقیب آن هستند و اولویت رئیسجمهور جدید و هر کس دیگری که در حال حاضر به قدرت برسد اولین و مهمترین چالش روبروی وی استقلال کوزوو است و دشواری این شرایط زمانی مشخصتر میگردد که برمبنای پیشبینیهای مختلف، کوزوو به صورت یکجانبه اعلام استقلال خواهد کرد.
* آیا میتوان روند عضویت صربستان در اتحادیه اروپا را با مسئله عضویت ترکیه در این اتحادیه شبیه دانست؟
** ـ به نظر من روند پیوستن صربستان به اتحادیه اروپا و مقایسه آن با ترکیه اندکی دور از ذهن است چرا که هر یک از این دو کشور با چالشهای مخصوص به خود روبرو هستند و در حال حاضر گرفتاریها و درخواستهای اتحادیه از ترکیه و یا صربستان کاملا متفاوت است. در واقع صربستان بنا به دلایل مختلف برای اتحادیه از اولویت بیشتری برخوردار است و شاید هم مسیر را در این رابطه برای صربستان بسیار کوتاه کنند.
* نگاه جمهوری اسلامی ایران در خصوص مسائل داخلی صربستان و مجموع تحولات منطقه بالکان چیست و تهران چه موضعی در قبال مسائل کوزوو اتخاذ کرده است؟ به اعتقاد شما به سرنوشتی در انتظار استقلالطلبان کوزوو است؟
** ـ موضع جمهوری اسلامی ایران تاکید بر حفظ ثبات و امنیت در منطقه بالکان و حل مشکل از طریق ابزارهای مسالمتآمیز و دموکراتیک، اخترام به خواست و اراده ملتها، رعایت حقوق و همه اقلیتهای ساکن در منطقه و خودداری از هرگونه توسل به زور و خشونت است. در رابطه با اینکه چه سرنوشتی در انتظار استقلالطلبان کوزوو است، آلبانیتبارها اعلام کردهاند که علیرغم مخالفتهای موجود از طرف صربستان و روسیه، با حمایت آمریکا و برخی کشورهای اروپایی استقلال خود را اعلام خواهند کرد.
* با توجه به پتانسیلهای بسیاری که در عرصه گسترش و تعمیق روابط جمهوری اسلامی ایران با کشورهای حوزه بالکان وجود دارد میتوان در انتظار وقوع تحول جدی در روند گسترش این روابط بود؟ ارزیابی شما از چشمانداز روابط ایران و صربستان چیست؟
**ـ روند روابط دوجانبه اعم از سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بعد از حوادث دهه 1990 مجددا مراحل رشد خود را شروع کرده و فعلاً از سرعت خوبی برخوردار است و سفرهای مقامات مختلف دو کشور هم انجام شده و برای آینده هم سفرهایی برنامهریزی شده است. دو طرف از این روند حمایت میکنند؛ گسترش توسعه رابطه دوجانبه با صربستان، مسئلهای بسیار خوب است و باید توجه داشت که یک دهه به دلیل محاصره اقتصادی یوگسلاوی را به تهران ـ بلگراد در نازلترین سطح خود بوده و حتی سطح سیاسی مراودات ما به کاردار تنزل یافته بود که در سال 2000 این مناسبات مجددا به سطح سفیر ارتقا یافت و به اعتقاد اینجانب این یک نکته قوت و حاکی از اراده سیاسی طرفین جهت ارتقای سطح رابطه دوجانبه در تمام زمینهها بوده است و به اعتقاد ما امکان این گسترش مناسبات وجود دارد و اعداد و ارقام نیز مبین این ادعا هستند. از سال 2005 تا پایان سال 2007 نیز حجم مبادلات اقتصادی از مبلغ 5 میلیون دلار به 8/19 میلیون دلار افزایش یافته است.
* در حال حاضر میزان مبادلات اقتصادی جمهوری اسلامی ایران با صربستان به طور اخص و با منطقه بالکان به طور اعم چقدر است و شما به عنوان سفیر کشورمان در آن حوزه چه تدابیری برای گسترش دامنه این مبادلات داشتهاید؟
** ـ این که زمینه و امکانات بسیار در این عرصه وجود دارد، خود بهترین دلیل برای گسترش روابط است و تجار ایرانی هم مجددا علاقهمند شدهاند در این منطقه بعد از آن وقفهای که در مبادلات و همکاریهای دو کشور وجود داشته، حضور یابند. در سال 2002 وزیر خارجه صربستان دیداری رسمی از ایران داشت و ارزیابی بنده از روند روابط رو به گسترش دو کشور مثبت است و آینده خوبی را پیشروی این مناسبات میبینم. اما از مهمترین تدابیری که در جهت این توسعه و رشد و گسترش روابط دو کشور مدنظر قرار گرفته باید به برقراری ارتباط مجدد تجار و اقتصادانان ایرانی با این کشور اشاره کرد و در همین رابطه به یادداشت که پس از سال 2000 بیشترین حجم سفرها و مذاکرت ما با این منطقه در بعد اقتصادی و تجاری بوده است.
* نگاه افکار عمومی صربستان به ایران چیست و رسانههای این کشور عموما چه تصویری از جمهوری اسلامی ایران با به مخاطبان خود عرضه میکنند؟
** ـ نگاه مردم صربستان به جمهوری اسلامی ایران نگاهی عمیق و توام با احترام است چرا که انکار یک تمدن 7 هزار ساله اساسا امکانپذیر نیست و میتوان اذعان داشت که نکات منفی علیه جمهوری اسلامی ایران در مطبوعات این کشور به ندرت یافت میشود.
* به عنوان یک دیپلمات مهمترین دستاوردهای انقلاب اسلامی ایران در حوزه سیاست خارجی کشور را چه میدانید؟
** ـ ما تا زمانی در جمهوری اسلامی ایران زندگی میکنیم نمیتوانیم دریابیم که چه اتفاق برزگ و منحصر به فردی توسط یک انسان منحصر به فرد (امام خمینی رحمهالله علیه) در حوزه جغرافیایی کشورمان رخ داده؛ به واقع بنده توان ارائه چنین توضیحی را ندارم اما میدانم که امروزه اولا ما از آبرو و حیثیتی در عرصه مناسبات بینالمللی برخوردار شدهایم و به برکت انقلاب اسلامی در مجامع بینالمللی توانستهایم ضمن ارائه تعریفی جدید از روابط بینالمللی حرفهای جدید هم داشته باشیم.
نکتهای که در این زمینه بسیار جالب توجه است و همگان نیز بر آن اذعان دارند، اینکه واقعا چشم تمام آزادیخواهان به این انقلاب اسلامی و این حرکت انحصاری پس از غیبت حضرت ولی عصر(عج) است؛ حقیقت این است که ما در حوزه سیاست خارجی قدرت تغییر مسیر را به برکت انقلاب اسلامی و طی 29 سال گذشته به دست آوردهایم و میتوانیم به جرات بگوئیم که مهندسی جدیدی را در رفتار بینالمللی پایهگذاری کردهایم و دیگران نیز آموختهاند میشود در مقابل زورگویی و زیادهخواهی قدرتهای استکباری مقاومت و از حقوق خود دفاع نمایند.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
