مجلس و انتخاب نماینده اصلح

مشارکت سیاسی یعنی دخالت موثر همه مردم در اداره امور جامعه که از طریق مشارکت در انتخابات مختلف صورت می‌گیرد.
با پیروزی انقلاب اسلامی در 22 بهمن 1357 که در چند روز گذشته با حضور وسیع اقشار مختلف مردم، بیست و نهمین سالگرد آن جشن گرفته شد، مردم با مشارکت اکثریت قریب به اتفاق در همه‌پرسی تعیین نوع حکومت، با رای 2/98 درصد حکومت «جمهوری اسلامی» را برای خود برگزیدند و برپایه آن در یک انتخاب عمومی نمایندگان خود را برای تدوین پیش‌نویس قانون اساسی انتخاب کردند و با مشارکت در یک همه‌پرسی دیگر به قانون اساسی  جمهوری اسلامی رای مثبت دادند.
براساس قانون اساسی که یک میثاق ملی است تمام ارکان سیاسی کشور، اعم از رهبر، رئیس‌جمهور، نمایندگان مجلس، شوراهای شهر و روستا و شورای عالی استان‌ها از طریق انتخابات و رای مردم، برخی با واسطه و برخی مستقیم و بی‌واسطه انتخاب می‌شوند. مردم خبرگان رهبری را انتخاب می‌کنند و خبرگان منتخب ملت، رهبر را انتخاب می‌کنند اما رئیس‌جمهور و نمایندگان مجلس و اعضای شورای‌های شهر و روستا با رای مستقیم مردم انتخاب می‌شوند. وزرا و اعضای هیات دولت که از مجلس رای اعتماد می‌گیرند. در واقع با واسطه انتخاب می‌شوند و شهرداران نیز که با رای اعضای شورای شهر انتخاب می‌شوند با واسطه انتخاب می‌شوند.
مبنای مشارکت سیاسی یعنی دخالت موثر یک یک مردم در تعیین ارکان حکومت، در قانون اساسی، ما بر این امر استوار است که خداوند متعال که خالق و حاکم مطلق هستی است این حق را به همه انسان‌ها عنایت کرده و هیچ کس و هیچ گروهی حق ندارد و نمی‌تواند این حق را از مردم سلب کند. برپایه این حق خدادادی همه آزادانه باید در تعیین سرنوشت سیاسی کشور دخالت موثر کنند که بر مبنای عمل عقلایی مردم این حق خدادادی را از طریق انتخاب نمایندگان اعمال می‌کنند.
مبنای دیگری که در قانون اساسی برای مشارکت سیاسی می‌توان به آن استناد کرد، موضوع کرامت انسان است که در قانون اساسی، پس از توحید و نبوت و معاد و عدل و امامت ما ذکر شده و در ردیف آنها قرار دارد. برمبنای کرامت انسان، رای تمامی افراد اعم از باسواد و بی‌سواد، زن و مرد و هر ویژگی خاص دیگر، یکسان است و کسی نمی‌تواند بین آرای مردم تفاوت قائل شود. و مثلاً بگوید رای یکی مجتهد یا یک متخصص مثلاً چند برابر رای یک عامی ارزش و اعتبار قانونی و سیاسی دارد و فرضا یک آنان چند رای حساب می‌‌شود و این تساوی آرا به کرامت ذاتی انسان بر می‌گردد و با این توضیح که کرامت‌های انسانی دو نوع است: کرامت ذاتی یعنی هر انسانی به اعتبار اینکه انسان است کرامت دارد و کرامت اکتسابی یعنی هر انسانی براساس فضیلت‌های انسانی که کسب می‌کند اعتبار و کرامت خاص خواهد داشت مثلاً اگر فردی عالم شد یا امین بود کرامت خاصی به عنوان این که عالم است یا امین است دارد.
بنابراین همه انسان‌ها چون انسانند کرامت ذاتی دارند و بر اساس کرامت ذاتی از حقوق مساوی برخوردارند مثل این که همه حق دارند در انتخابات شرکت کنند، مسلمان و غیرمسلمان، دانشمند و غیردانشمند روستای و شهری و امثال این‌ها و رای هیچ یک بر دیگری برتری ندارد و از این قبیل است حق حیات، حق بهره‌مندی از امکانات عمومی مثلاً یارانه‌های عمومی و البته با کرامت‌های اکتسابی ممکن است برای افرادی که واحد کرامت اکتسابی هستند امکانات خاصی با احترام خاصی یا وظایف خاصی برای آنان قائل شوند و مسئولیت‌های خاصی را به آنان بسپارند. مشارکت سیاسی و حضور در انتخابات و دخالت موثر در تعیین سرنوشت عمومی کشور بر اساس کرامت ذاتی است و حق همگان است.
یکی از انتخابات بسیار مهم که نقش موثری در تمام امور کشور دارد انتخابات مجلس است که از مصادیق روشن مشارکت سیاسی است. مجلس طبق قانون اساسی ما چند وظیفه عمومی و مهم دارد که همه آنها در اداره بهتر امور جامعه نقش موثر دارند و آثار آن در همه شوون زندگی مردم اعم از سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و داخلی و بین‌المللی تاثیر عمیق می‌گذارد:
1-‌ قانونگذاری؛ روشن است که نظم امور در هر بخشی از زندگی مردم به صورت قهری مبتنی بر قواعدی است که اگر خوب باشد جریان امور خوب خواهد شد و اگر بد باشد زندگی بر مردم سخت خواهد شد و قوانین توسط نمایندگان مردم که از طریق انتخابات و با رای یک یک مردم در حوزه‌های انتخابیه تعیین شده‌اند. به تصویب می‌رسد با قوانین مصوب مجلس مسیر حرکت جامعه در حوزه‌های مختلف اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی معین می‌شود پس شرکت مردم در انتخابات و انتخاب افراد لایق برای این مسئولیت بزرگ یک وظیفه سنگین  همگانی است.
2-‌ وظیفه دیگر مجلس نظارت بر عملکرد مسئولان  عالی کشور است که آیا براساس قوانین عمل کرده‌اند، بیت‌المال را درست هزینه کرده‌اند، و خلاصه آن که به وظایف قانونی خود عمل می‌کنند یا نه. برپایه این وظیفه، مجلس از طریق دیوان محاسبات بر تمام هزینه‌ها و مخارج دستگاه‌هایی که از بودجه دولت استفاده می‌کنند نظارت می‌کند که برخلاق قوانین هزینه‌ای صورت نگیرد و در واقع از دستگاه‌‌های دولتی حساب‌کشی می‌کند.
همچنین با اعمال حق سوال و تذکر و استیضاح در باب عملکرد وزیران و در مواردی رئیس‌جمهوری مراقبت می‌کند که دستگاه هیات دولت به وظایف خویش در چارچوب قوانین و مقررات عمل کند و از هرگونه خودسری و خودمحوری بپرهیزد مجلس همچنین از طریق اعمال تحقیق و تفحص مستقیم نیز بر عملکرد دستگاه‌های دولتی نظارت می‌کنند.
3-‌ برای اعتماد به تک تک افرادی که به عنوان وزیر توسط رئیس‌جمهور معرفی می‌شوند. مجلس صلاحیت آنها را برای تصدی آن مسئولیت‌های بزرگ بررسی می‌کند.
با توجه به اهمیت نقش مجلس شورای اسلامی در تمامی ابعاد زندگی جامعه، به چند موضوع باید توجه خاص کرد که به اختصار عبارتند از:
1-‌ ضرورت حضور همه مردم در پای صندوق‌های رای
2-‌ توجه به خصوصیات داوطلبان نمایندگی
3-‌ آزادی مردم در انتخاب افراد برای نمایندگی بر مبنی تشخیص آگاهانه
4-‌ مسئولیت دستگاه‌های اجرایی و نظارت بر انتخابات که هم زمینه مشارکت همگان را فراهم کنند و هم به صیانت آرای مردم با تمام توان و امکانات اهتمام بورزند.
5-‌ مردم لازم است پس از اینکه نمایندگان‌شان انتخاب شدند آنان را تنها نگذارند و با اعلام نظر مشورتی خود همواره آنان را در وظایف نمایندگی یاری کنند و برای تلاش مستمر در انجام وظیفه نمایندگی پیگیری کنند.
1-‌ چنان که اشاره شد انتخابات تنها وسیله و مطمئن‌ترین راه برای مشارکت مردم در تعیین مسیر سرنوشت جمعی خویش است و انتخابات بحق مظهر تجلی اراده مردم در حوزه امور همگانی است.  مردم با مشارکت جمعی خود را در انتخابات هم مسیر آینده خود را براساس علایق سیاسی و نیازهای روزگار خویش و پیوندهای اجتماعی تعیین می‌کنند و هم با انتخاب نمایندگان مورد علاقه خود، در واقع امکان جابه‌جایی قدرت و سیالیت قدرت سیاسی و رد یا تایید جریان‌های حاکم و انتخاب سیاست‌های متناسب با نیازهای روز خود را فراهم می‌کنند و این کم‌هزینه‌ترین و مطمئن‌ترین و قانونی و سازگارترین رفتار اجتماعی برای اصلاح است، بنابراین امید است اقشار مختلف مردم برای حفاظت از آزادی، دموکراسی و جمهوریت نظام که در درون خود موجب تقویت ابعاد گوناگون اسلامیت نظم نیز می‌شود با اهتمام خاص و شور و نشاط در انتخابات شرکت کنند.
مردم با مشارکت وسیع در انتخابات علاوه بر آن چه گفته شد وحدت ملی را به نمایش می‌گذارند و از این طریق ضمن فراهم کردن لوازم اصلاحات اجتماعی، اعتبار جهانی خویش را نیز افزایش می‌دهند و خطرات بین‌المللی را علیه کشور و به وضوح کاهش می‌دهند.
2-‌ روشن است که نمایندگان مجلس با توجه به وظایف سنگین نمایندگی مجلس ضرورتا باید دارای صفات و خصوصیات و توانایی‌هایی باشد که بتوانند وظایف نمایندگی را به اتمام برسانند. هر نماینده ولو از شهر کوچکی باشد نماینده کل ملت ایران تلقی می‌شود و مسئولیت بزرگی دارد پس باید دارای دید وسیع و آینده‌نگر باشد، از نظر علمی و اطلاعات و اشراف به مسایل کشور علاوه بر حداقلی از جامعیت باید روحیه آموختن داشته باشد و دارای روحیه مشارکت و همکاری جمعی، دلسوزی و احساس مسئولیت باشد، وقف خویشتن بر انجام این وظیفه، خداترسی، شجاعت، صراحت جست‌جوگری، پایبندی به مبانی دینی و صداقت در برخورد با مردم از دیگر صفات لازم برای نمایندگان است.
او باید هیچگاه حقیقت را فدای مصلحت شخصی یا گروهی نکند، در مجموع از نظر اعتقادی و علمی و شخصیت اخلاقی و منش اجتماعی در وضعیتی باشد که بتواند این امانت بزرگ الهی را ادا کند. نماینده باید آگاه باشد که تا زمانی که این مسئولیت به دوش اوست، متعلق به جامعه است و باید که خود را فراموش کند و در مسیر ادای وظیفه خطرات را به جان بخرد و از آنجا که همه چیز را همگان دانند از مشورت با دانایان و متخصصان و کارشناسان دلسوز همواره بهره ببرد و خود را از نظرات صاحب‌نظران محروم نکند، خود را در مقابل رای‌دهندگان مسئول و پاسخگو بداند و با همکاری و مشارکت سایر نمایندگان برای یافتن بهترین راه‌حل در هر موضوعی از هیچ کوششی دریغ نکند، بر تجارب بشری در تدبیر امور در جامعه و تنظیم و تدوین و تصویب قوانین اهتمام ورزد و انقلاب اسلامی را که برآمده از جانفشانی‌های مردم است و نظام جمهوری اسلامی برآمده از آن را و قانون اساسی آن را که میثاق ملی است و خط امام را که هویت این انقلاب است و خانواده معظم شهدا را که چشم و چراغ ملتند و پابرهنگان و مستضعفان را که به فرموده حضرت امام خمینی(ره) ولی نعمت مسئولانند و ولایت فقیه را که ستون نظام اسلامی است، مبنای حرکت و عمل خود قرار دهد و آنان را هم در وضع قوانین و هم در نظارت بر اجرای قوانین نصب‌العین خویش سازد.
آزادی و این نعمت بزرگ الهی را در تمامی ابعاد و اشکال و ابزارهای قانونی و دینی آن اعم از آزادی بیان، آزادی مطبوعات، آزادی اجتماعات، آزادی احزاب، آزادی‌های شخصی و حریم خصوصی، آزادی فعالیت اجتماعی، اقتصادی در محدوده قوانین و مصالح و منافع ملی با سعه‌صدر و به عنوان ارکان رشد اجتماعی، توسعه فرهنگی، رفاه اجتماعی و اقتصادی و مظاهر روشن دینداری و تقید به مبانی اسلامی که با عنوان «امر به معروف و نهی از منکر» و عامل مهم نظارت عمومی است که تاثیر مستقیمی بر جلوگیری از انواع مفاسد دارد به صورت اعتقاد قلبی درآورد و آن را وجهه همت خویش کند. دید محدود، سطحی‌نگری، بازی با ارزش‌های اصیل، عوام‌فریبی و ظاهرسازی، تمسک به خرافات، ‌خود را عقل کل دیدن، ترجیح منفعت جناحی بر منفعت عامه، تملق و چاپلوسی در قبال افراد و مقامات بالادستی که معمولا خشونت و فخرفروشی بر زیردستان را در پی دارد، خود را ملاک حق و باطل دانستن همه از آفات خطرناک نمایندگی است.
و بر مردم است که با مطالعه سوابق و کسب اطلاعات از افراد قابل اعتماد و مطلعان امین و با پرهیز از سادگی و سطحی‌نگری و هوشیاری در برابر تبلیغات عوام‌فریبانه و متظاهرانه و متحجرانه، شایسته‌ترین افراد در انتخاب کنند.
البته باید اعتراف کرد که به میزان غیبت احزاب فعال سیاسی کار انتخاب نمایندگان اصلح با دشواری‌هایی مواجه است.
3-‌ در ایام انتخابات انواع فشارهای روانی و تبلیغات گمراه‌کننده با استفاده از وسایل گوناگون و از جمله مقدسات و ارزش‌های دینی و تخریب افراد با اتهامات واهی و بی‌اساس و تحمیل نظریات، لیست‌ها و انتساب آنها به مقدسات و مقامات خاصه و ایجاد رودربایستی دینی و اخلاقی، نوشتن برگ رای برای افرد بی‌سواد یا کم‌سواد و امثال این شیوه‌های غلط، مانع آزادی انتخاب مردم است و در گذشته نه چندان دور، تعبیر از داوطلبانی با این بیان که مثلاً مورد تایید امام زمان(عج) هستند از این نوع شیوه‌ها است که امید است هم همه فعالان سیاسی و دست‌اندرکاران انتخابات و هم مردم شریف با هوشیاری و خردمندی از این فاجعه ملی که اغلب در ایام برگزاری انتخابات رخ می‌دهد خود را و مجلس را و فضای سیاسی کشور را حفظ کنند.
4-‌ مسئولان محترم دستگاه‌های اجرایی و نظارت و همه کسانی که در امر انتخابات و گرفتن آزادی مردم به نوعی دخالت دارند از عوامل زحمت‌کش پای صندوق‌ها و شمارش آرا تا مقامات مسئول، همه می‌دانند که رای مردم امانت است نزد آنان و همه باید خدای بزرگ را ناظر اعمال خویش بدانند که متوجه باشند با هیج انگیزه‌ای اعم از حمایت از اسلام یا جناحی از هر انگیزه دیگری حق ندارند در هیچ مرحله‌ای از انتخابات در آرای مردم دستکاری کنند این یک جفا به اسلام، نظام و رهبری و ملت است.
امید است چنان که متولیان امور تصریح کرده‌اند در عمل نیز چنین شود و سلامت انتخابات بیش از پیروزی این و آن برای دست‌اندرکاران آن اهمیت داشته باشد.