صبغه ضدامپریالیستی دانشجویان نباید کم‌رنگ شود

ابتکار با بیان اینکه هیچ کدام از دو جنبه سیاست‌زدگی دانشگاه‌ها یا صرفا درس خواندن دانشجویان را قبول ندارد، گفت: بهره‌برداری جریانات بیرون دانشگاه از جنبش‌های دانشجویی را سم مهلکی برای استقلال این جنبش‌ها و هویت انجمن‌های اسلامی می‌دانم و معتقدم که جنبش دانشجویی نه باید لزوما با قدرت یا طیف سیاسی حاکم مخالفت کند و نه به وضعیتی برسد که کاملا خود را از هویت و اصالت دینی خود جدا کند؛ بلکه در این میان باید حد متعادلی داشته باشد.

معصومه ابتکار در گفت‌وگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، با بیان این که جریان 16 آذر را از زبان پدرش که آن زمان در حادثه 16 آذر شرکت داشته، شنیده است، با اشاره به فعالیت‌های خود در زمان دانشجویی‌اش گفت: سال 56 که وارد دانشگاه امیرکبیر شدم فضای دانشگاه‌ها کاملا انقلابی بود و فعالیت‌های پنهان و آشکار با وجود طیف‌های فکری مختلف، علیه رژیم شاه جریان داشت و درواقع باید گفت که ریشه‌های شکل‌گیری تفکر امام، پیروزی انقلاب و انتشار آن در سطح جامعه از جنبش دانشجویی آغاز شد و به تدریج شعارها و فعالیت‌های هر چند محدود داخل دانشگاه به بیرون و جامعه هم سرایت کرد.

ابتکار ادامه داد: دانشجویان حتی از دانشگاه امیرکبیر به سمت دبیرستان البرز که مجاور دانشگاه بود حرکت کردند و با شعار وارد دبیرستان شدند که آنجا پیوندی بین قشر دانش‌آموز و دانشجو ایجاد شد و این اتفاق باعث شد دقیقا همان موجی که در دانشگاه بود در دبیرستان هم به وجود آید و به تدریج هم این موج در سطح جامعه ایجاد شود و به هرحال این حرکتی بود که توانست با مردم ارتباط برقرار کند چون رهبری آن به دست امام بود و امام هم حرف مردم را می‌فهمید و از زاویه دیدی به مسائل می‌نگریست که جوانان و مردم آمال و آرزوهای خود را در آن دیدگاه پیدا می‌کردند.

این عضو شورای شهر تهران 16 آذر سال 1332 که در واقع دوران دانشجویی پدرش بوده و سال 56 که خودش وارد دانشگاه شده است را 2 دوره از جنبش دانشجویی ارزیابی کرد و تجربه 13 آبان که باعث شکست هیمنه و اقتدار آمریکا شد،‌ را دوره سوم دانست و درباره دوره چهارم گفت: جنبش دانشجویی در حال حاضر شاید امتداد وقایع و تحولات بعد از دوم خرداد و واقعه 18 تیر باشد و با توجه به اینکه خود را کماکان نزدیک به نگاه و احساس دانشجویان می‌دانم، فکر می‌کنم که جنبش دانشجویی دوره بسیار حساسی را می‌گذراند.

ابتکار با بیان این عقیده که گسترش بی‌تفاوتی در حال حاضر میان قشر دانشجو نگران کننده است، گفت: با توجه به افزایش جمعیت دانشجویی در این سال‌ها و توسعه مراکز آموزشی دولتی و غیردولتی، دانشجو تعاریف جدیدی پیدا کرده و بنابراین اهمیت 16 آذر هم به عنوان روز دانشجو دو چندان شده است.

وی در ادامه گفت‌وگو با ایسنا با تاکید بر هویت علم‌طلبی و به ویژه معرفت‌طلبی و کمال‌جویی دانشجویان اظهار کرد: متاسفانه فضای سیاسی در این سال‌ها به سمتی رفته که دانشجوی ما ترجیح می‌دهد بی‌تفاوت باشد و از مسائل کنار بکشد یعنی هزینه فعالیت‌های سیاسی در دورانی مثل 18 تیر به قدری سنگین بود که سبب شد دانشجو فکر کند بهتر است که فقط درسش را بخواند ولی باید توجه داشته باشیم که آغاز تمام تحولات بزرگ اجتماعی و فرهنگی کشور ما با معرفت‌طلبی دانشجو گره خورده است.

ابتکار افزود: در ایجاد شرایط فعلی دانشگاه‌ها کسی را نمی‌توان مقصر دانست؛ مگر متولیانی که سیاست‌گذاری کردند و فضای دانشگاه‌ها و دانشجو‌های ما را به سمتی بردند که دانشجو ترجیح می‌دهد بی‌تفاوت باشد و فقط درسش را بخواند و اصطلاحا بتواند زندگی‌اش را بکند.

عضو شورای شهر تهران مهم‌ترین چالش فضای دانشجویی در حال حاضر را آزادی بیان، اندیشه و فعالیت سیاسی دانست و اظهار داشت: اگر می‌پسندیم یک دانشجو آگاه و مطلع باشد و اعتقاداتش آن‌قدر روشن و ورزیده باشد که بتواند بر اساس آن دیدگاه‌ها مشی زندگی‌اش را پی ریزی کند، باید اجازه دهیم فضای سالم و باز سیاسی و اندیشه‌ورزی بر دانشگاه‌ها حاکم باشد که لازمه آن، هم فراهم کردن فضای نقادی، طرح دیدگاه‌ها و سلایق مختلف است.

ابتکار ادامه داد: اندیشه را نمی‌توان سرکوب کرد؛ زیرا این اندیشه در ذهن فعال است و چیزی نیست که اگر از بروز آن جلوگیری کردیم بتوانیم از حرکت درونی هم جلوگیری کنیم و درواقع تبعات این امر فقط دلسردی، بی‌تفاوتی و حسی است که الان در دانشگاه‌ها ایجاد شده است.

وی ابراز عقیده کرد که سیاست‌ها هم به سمتی رفته‌اند که محدودیت‌هایی را برای فعالیت جنبش‌های دانشجویی ایجاد کرده؛ به خصوص برای طیف‌هایی که منتقد هستند و طیف‌هایی که اگر اجازه فعالیت به آن‌ها داده شود می‌توانند این اکثریت خاموش را به حرکت در بیاورند و وادار به فکر کردن کنند.

ابتکار گفت: ممکن است حراست یک دانشگاه از اینکه این اکثریت خاموش چالش‌گری نمی‌کند، خوشحال باشد ولی آیا واقعا این است آن چیزی که به عنوان یک نظام اسلامی از یک دانشگاه اسلامی یا آن دانشگاه انسان‌سازی که امام(ره) می‌گفت، می‌خواهیم؟

وی افزود: با توجه به اینکه ارتباط با نسل جوان و دانشجو کار بسیار ظریف و دقیقی است ولی متاسفانه اکثر اوقات از این مساله غافل هستیم، فرصت‌ها را در این تعامل از دست می‌دهیم، ارزش این جنبش را نمی‌دانیم و شرایطی را فراهم می‌کنیم که با آنچه مد نظر بنیانگذار انقلاب بوده، فاصله دارد.

این عضو شورای شهر تاثیر دانشجویان بر انتخابات را بسته به اجازه دادن فضا به دانشجویان دانست و اظهار داشت: جنبش دانشجویی در مواردی چون 13 آبان که در بخش‌های مهمی از جمله دستگاه‌های سیاسی، انتظامی و امنیتی خلاء ایجاد شده بود برای اینکه خطری را دفع کند پرچم‌دار شد، اما ممکن است همیشه پرچم‌دار نباشد و اثرگذار باشد و بتواند دیدگاه‌ها و حس انقلابی خود را به فعالان سیاسی و احزاب و گروه‌ها منتقل کند ولی این امر بستگی به چگونگی فضای دانشگاه‌ها دارد.

وی با اشاره به اهمیت انتخابات برای کشور و تحولات اجتماعی و سیاسی کشور گفت: بیان سلایق و خواست مردم در انتخابات باعث تغییرات خیلی جدی می‌شود؛ همان طور که در دوم خرداد باعث تغییر کامل جهت سیاسی کشور شد و در سوم تیز هم دوباره این اتفاق افتاد و لازمه اینکه در انتخابات مجلس هم این اتفاق بیفتد این است که مردم آگاهانه، یک‌پارچه و گسترده در صحنه بیایند.

ابتکار ادامه داد: با توجه به جمعیت و قشر گسترده جنبش دانشجویی، دانشجو می‌تواند مانند دوم خرداد که دانشجویان و حتی دانش‌آموزان دبیرستانی بازیگر اصلی شده بودند، اثرگذار باشد و با توجه به نقش آگاه‌تر و ذهن فعال‌تر دانشجو در کوران مسائل اجتماعی و سیاسی ظرفیت دانشجو برای انتخاب درست بیشتر از اقشار مردم است و ما تا این حرکت را از خود آغاز نکنیم در سطح جامعه و کشور اتفاق نمی‌افتد و دانشجو باید بخواهد چون آینده خودش هم در آن است.

این دانشجوی پیرو خط امام درباره درسی که دانشجویان می‌توانند از 16 آذر بگیرند گفت: یکی از مولفه‌های مهم 16 آذر که نباید آن را فراموش کنیم رنگ و صبغه‌ی ضد امپریالیستی و ضد دخالت بیگانه است که امتداد آن را در انقلاب و 13 آبان می‌بینیم که این صبغه نباید حتی در شرایط فعلی که چالشی را در ارتباط با مردم سالاری و نقد درونی داریم، کم رنگ شود.

وی در ادامه تصریح کرد: ولی نباید فراموش کنیم که نقد درونی به معنای این نیست که بخواهیم در مناسبات با دنیا به وضعیتی برگردیم که استقلال و هویت ما خدشه‌دار شود و در واقع 16 آذر این درس را می‌دهد که دانشجو نسبت به نوع مناسباتی که هست آگاه باشد و مورد سوء استفاده قرار نگیرد.

ابتکار افزود: نباید اینگونه باشد که از گروه‌های دانشجویی به عنوان آچار فرانسه استفاده کنند.

در پایان این گفت‌وگو معصومه ابتکار به دو امر استقلال و بیگانه‌ستیزی به عنوان دو درس 16 آذر تاکید کرد.