آغازی بر جنگ سرد جدید

آماده‌سازی توافقنامه همکاری روسیه و آمریکا

روسیه و آمریکا توافقنامه‌ای بین دولتی درباره همکاری در زمینه انرژی اتمی صلح‌آمیز را آماده نمودند. به گزارش خبرگزاری "نووستی"، در اعلامیه‌ای که طی دیدار روسای جمهور روسیه و آمریکا در روزهای اول و دوم جولای به تایید آنان رسید، تاکید شده است که این توافقنامه پایه‌ای محکم برای توسعه همکاری‌های روسیه و آمریکا در زمینه استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای خواهد بود. این توافقنامه دوجانبه پیشتر از سوی "نیکلای اسپاسکی" دبیر ارشد آژانس فدرال انرژی اتمی روسیه "روس اتم" و "ویلیام برنز" سفیر آمریکا در روسیه تنظیم و تایید شده بود. اکنون مجالس دو کشور باید طی 90 روز این توافقنامه را مطالعه نموده و درباره آن تصمیم‌گیری کنند که پس از آن امضا شده و به اجرا در خواهد آمد.

پیشنهاد جدید پوتین

یکی از مسایلی که در دیدار رهبران دو کشور مطرح شد، موضوع استقرار سپر دفاع موشکی آمریکا در شرق اروپا است که آمریکا می‌گوید هدف از استقرار آن، مقابله با ادعای واهی تهدید احتمالی از سوی ایران است. روسیه با این کار مخالف است و پیشتر پیشنهاد کرده بود که آمریکا، به جای استقرار سپر دفاع موشکی در لهستان و جمهوری چک، از پایگاه شهر گلباله در جمهوری آذربایجان، برای زیر نظر داشتن فعالیت‌های موشکی ایران استفاده کند. ولادیمیر پوتین، همچنین از پیشنهاد همکاری مشترک ناتو ـ روسیه سخن گفت. وی گفت روسیه نه تنها در مورد پایگاه گاباله، بلکه در زمینه پایگاهی دیگر که در جنوب روسیه ساخته می‌شود نیز حاضر به همکاری مشترک با آمریکا است. جورج بوش این نکته را یک "حرکت راهبردی قوی" توصیف کرد اما گفت سپر دفاع موشکی در جمهوری چک و لهستان، باید بخشی از این سیستم باشد. به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در روز 2 جولای 2007 در دیدار خود با جورج بوش، رئیس‌جمهور آمریکا پیشنهاد جدیدی درباره طرح مورد مناقشه سپر دفاع موشکی آمریکا ارائه کرد. براساس پیشنهاد جدید پوتین که در تکمیل پیشنهاد سابق وی است، آمریکا و روسیه می‌توانند علاوه بر ایستگاه رادار "گاباله" در آذربایجان، از سیستم‌های رادار مستقر در جنوب روسیه نیز مشترکا استفاده کنند.

ولادیمیر پوتین ماه گذشته در جریان اجلاس گروه هشت در هالیگیندام آلمان به آمریکا پیشنهاد کرد، به جای استقرار سپر دفاع موشکی در شرق اروپا، از تاسیسات رادار "گاباله" به صورت مشترک استفاده کنند. تاسیسات "گاباله"، واقع در شمال شرق باکو، متعلق به جمهوری آذربایجان است که در اجاره ده ساله روسیه قرار دارد. پوتین پیشنهاد تکمیلی خود را در جریان کنفرانس خبری دو رئیس‌جمهور مطرح ساخت. این کنفرانس در پایان دیدار دو روزه جورج بوش و ولادیمیر پوتین در "کنه بانکپورت"، اقامتگاه خانوادگی بوش در ایالت "مین" آمریکا برگزار شد. پوتین در این کنفرانس خبری گفت: "پیشنهاد ما این است که یک مرکز مبادله اطلاعات در مسکو و در صورت لزوم یک مرکز دیگری نیز در بروکسل ایجاد گردد تا مناسبات آمریکا و روسیه را در ارتباط با سیاست‌های امنیتی تقویت نماید." رئیس‌جمهور روسیه افزود: "به این ترتیب روابط میان دو کشور کاملا ارتقا می‌یابد و دیگر ضرورتی برای استقرار سپر دفاع ضدموشکی جدید در شرق اروپا وجود نخواهد داشت." جورج بوش پیشنهاد ولادیمیر پوتین را "مبتکرانه" خواند، اما گفت بر سیاست استقرار سیستم سپر دفاع ضد موشکی در لهستان و جمهوری چک باقی می‌ماند. طرح سپر دفاع موشکی آمریکا شامل یک سیستم رادار برای استقرار در جمهوری چک و 10 موشک رهگیر جهت استقرار در لهستان است. استفان هادلی، مشاور امنیت ملی جورج بوش تایید کرد که دو طرف در ارتباط با طرح دفاع موشکی اختلاف‌نظر دارند، با وجود این، به نظر وی پیشنهاد پوتین حاکی از آمادگی جدی روسیه برای همکاری در این زمینه است.

موضع آمریکا و روسیه در قبال برنامه هسته‌ای ایران

جورج بوش رئیس‌جمهور آمریکا می‌گوید موضع کشورش و روسیه، درباره ضرورت فرستادن یک پیام روشن به ایران در ارتباط با برنامه هسته‌ای این کشور، بسیار نزدیک است. بوش که 2 جولای در استراحتگاه خانوادگی خود در کنه بانک پورت در ایالت مین، میزبان ولادیمیر پوتین رییس‌جمهوری روسیه بود گفت که برای فرستادن یک "پیام محکم" به ایران، روی حمایت روسیه حساب می‌کند. جورج بوش گفت: "ما مدت زمان طولانی در مورد مساله هسته‌ای ایران گفت‌وگو کردیم. من نگران تلاش ایران برای تولید سلاح هسته‌ای و دانش لازم برای این کار هستم. رئیس‌جمهور پوتین نیز همین نگرانی را دارد." وی در ادامه گفت: "نمی‌خواهم حرف در دهان پوتین بگذارم، اما فکر می‌کنم مساله (برنامه اتمی ایران) نگرانی مشترک ما است". جورج بوش همچنین با اشاره به آنچه او تاثیر "به یک زبان حرف زدن روسیه و آمریکا"، خواند از مواضع روسیه در شورای امنیت سازمان ملل متحد قدردانی کرد. رئیس‌جمهور آمریکا ادعا کرد امیدوار است بتواند همراه با روسیه پیام روشنی به ایران بفرستد." در عین حال بوش خاطرنشان کرد که این مساله شش سال است که بررسی می‌شود و به گفته وی زمانی که مسکو و واشینگتن از یک موضع حرف بزنند، تاثیر خوبی خواهد داشت. ولادیمیر پوتین رییس‌جمهور روسیه نیز با اشاره به مناقشه هسته‌ای ایران گفت: "تاکنون موفق شده‌ایم که با یکدیگر، در چارچوب شورای امنیت سازمان ملل متحد عمل کنیم و به این کار ادامه خواهیم داد. در این باره تردیدی ندارم."

پوتین افزود: "اخیرا در زمینه همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، نشانه‌هایی از ایران، مشاهده کرده ایم. خاویر سولانا (مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپایی) در زمینه گفت‌وگو با ایران نقش فعالی بازی می‌کند. به نظر من این کار به نحو بارزی به حل مساله کمک خواهد کرد." ولادیمیر پوتین در این زمینه گفت: روسیه و آمریکا در شورای امنیت سازمان ملل متحد در این زمینه همکاری خوبی داشته‌اند و این کار بدون تردید ادامه خواهد یافت. جورج بوش نیز در این رابطه گفت: "ما نگران دستیابی ایران به فناوری ساخت سلاح هسته‌ای هستیم. فکر می‌کنم رئیس‌جمهور روسیه نیز در این نگرانی شریک است." شورای امنیت در حال بررسی تشدید تحریم‌ها علیه ایران است زیرا تهران از تعلیق غنی‌سازی اورانیوم سرباز می‌زند. آمریکا و روسیه و دیگر اعضای دائم شورای امنیت به ایران پیشنهاد کرده‌اند که حاضرند در ازای توقف فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم از تشدید تحریم ایران صرف‌نظر کنند. اما هیچ یک از دو رئیس‌جمهور در کنفرانس خبری خود درباره اینکه آیا آنها در خصوص تشدید تحریم ایران به توافق رسیده‌اند، چیزی نگفتند.

موضوعات مورد مناقشه روسیه و آمریکا

موضوعات مورد مناقشه میان دو کشور زیاد است. ایالات متحده آمریکا و روسیه دیدگاه‌های متفاوتی درباره دموکراسی، طرح سیستم دفاع موشکی آمریکا، و نیز گسترش ناتو در شرق اروپا و استقلال کوزوو دارند. هر دو کشور می‌خواهند مانع دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای شوند، اما درباره خطری که ممکن است در حال حاضر از جانب ایران متوجه دنیا شود، اختلاف‌نظر دارند. به همین دلیل فضای گرم و دوستانه در اقامتگاه "کنه بانک پورت" در ایالت "ماین" در ساحل شمال شرقی آمریکا خیلی مهم بود. پس از ورود پوتین به اقامتگاه کنه بانک، بوش پدر، رئیس‌جمهور سابق آمریکا، پسرش و پوتین را به یک گردش کوتاه و سریع با قایق موتوری بر روی امواج اقیانوس اطلس دعوت کرد و در کانون گفت‌وگوهای دو طرف مناقشه بر سر طرح آمریکایی دفاع موشکی برای شرق اروپا قرار داشت. پوتین مکررا تاکید کرده است که تضمین‌های آمریکا مبنی بر اینکه سیستم دفاع موشکی موردنظر علیه روسیه نیست، کافی نمی‌داند. سخنگوی پوتین می‌گوید: "ما می‌دانیم که ایران تهدید نیست. وقتی رادارهای مستقر در جمهوری چک کاری برای تعقیب موشک‌های ایرانی نداشته باشند، در آن صورت قطعا وظایف خود را متوجه تاسیسات نظامی روسیه خواهند کرد و این برای ما یک مساله است و یک تهدید برای امنیت ماست." هر دو طرف انتظارات خود را از دیدار دو روزه پایین آوردند، اما انتظار می‌رود متخصصان موشکی هر دو کشور به مشورت دعوت شوند.

تظاهرات مخالفان

روز یکشنبه اول جولای 1700 نفر در ایالت "ماین"، محل ملاقات سران آمریکا و روسیه، علیه جورج بوش و همچنین ولادیمیر پوتین تظاهرات کردند. جنگ آمریکا در عراق و سیاست روسیه در چچن، موضوع اصلی اعتراض‌های تظاهرکنندگان بود. در یک پلاکارد تظاهرکنندگان آمده بود: "به امپریالیسم پایان دهید، بوش از عراق خارج شو. پوتین از چچن خارج شو." تظاهرکنندگان همچنین تصویری از مجسمه آزادی را در یک تابوت قرار داده بودند که از نظر آنان نشانه از دست رفتن آزادی‌ها در آمریکا در دولت جورج بوش بود.

نظر کارشناسان روسی

دو رئیس‌جمهوری که واپسین ماه‌های حکومت خود را می‌گذرانند، تصمیم گرفتند که دوره اقتدار خود را "با حفظ روسیه" و "با حفظ آمریکا" ترک کنند. کارشناسان معتقدند که دیدار روسای جمهور روسیه و آمریکا در زادگاه بوش در ایالت مین آمریکا بیشتر مورد نیاز بوش بود که نتایج آن نیز به نفع وی بود.  

به گزارش روزنامه "ویدموستی"، کارشناسان روس در رابطه با این دیدار چنین اظهارنظر کردند:

"الکساندر کاناوالوف" رئیس انستیتو ارزیابی‌های استراتژیک: حقیقتاً آمادگی دو کشور برای مشارکت دیده می‌شود. "مرغابی‌های لنگ" می‌خواهند پس از خود خاطره‌ای خوب و نه "جنگ سرد" دیگری باقی بگذارند. در این دیدار تقریبا همخوانی کامل در مواضع آنان در رابطه با ایران، بجز در برخی موارد جزئی دیده شد: نباید اجازه داد که ایران به سلاح هسته‌ای دست یابد. ما با پیشنهاد استفاده از رادارهای روسیه و شرکت در سیستم آمریکایی دفاع ضدموشکی، بالواقع به وجود تهدید از جنوب معترف شدیم.

"آناتولی اوتکین" مدیر مرکز تحقیقات بین‌المللی انستیتو آمریکا و کانادای آکادمی علوم روسیه: اگر طی چنین دیداری نتیجه مهمی همچون امتناع از سیستم دفاع ضد موشکی در چک حاصل می‌شد، بوش می‌توانست در انتظار عزل از مقام خود باشد. سیستم سیاسی آمریکا با سیستم روسیه متفاوت است که پوتین تصمیم‌گیری می‌کند و تصمیم او تبدیل به قانون می‌شود. اما حفظ روابط دو رئیس‌جمهور نیز نتیجه‌ای مهم است. هر دو رئیس‌جمهور "مرغابی لنگ" هستند، اما آنها هنوز می‌توانند اقدامات بسیاری برای تاریخ انجام دهند. به نظر می‌رسد که هر دوی آنان تصمیم گرفته‌اند که دوره ریاست جمهوری خود را، به اصطلاح "با حفظ روسیه" و "با حفظ آمریکا" برای خود پایان دهند.

"ایوان سافرانچوک" مدیر شعبه مسکوی انستیتو امنیت جهانی: بوش بیشتر به چنین دیداری نیاز داشت. او در سال 2000 به "آلبرت گور" رقیب خود در انتخابات ریاست جمهوری طعنه زد که: "شما روسیه را از دست دادید". آیا اکنون می‌توان به بوش گفت که او به هیچ وجه در سیاست خود نسبت به روسیه موفق نبود؟ پاسخ مثبت است. به ویژه که در چارچوب تبلیغات انتخاباتی کنونی در آمریکا نیز از این موضوع بهره‌برداری می‌کنند.

"دیمیتری ارلوف" مدیرکل آژانس اخبار سیاسی و اقتصادی: این دیدار بیشتر مورد نیاز بوش بود، او می‌خواهد چنین جلوه دهد که روابط با روسیه کاملا خراب نشده است. نتایج نیز به نفع وی بودند: بوش با حمایت پوشش خبری مناسب، هیچ یک از تخفیفات ممکنی را که می‌توانست قائل شود، بکار نبرد.

ارزیابی و چشم‌انداز روابط روسیه و آمریکا

جنگ سرد میان شوروی و آمریکا یک امر ساده و بدون پیچیدگی بود و توان نظامی دو طرف به دلیل توانایی نابودسازی یکسان دوجانبه متعادل شده بود. دو طرف با یکدیگر مشاجره می‌کردند، همدیگر را می‌ترساندند و برای یکدیگر کرکری می‌خواندند. تا دلفکو، تحلیلگر پایگاه اینترنتی مسکو نیوز پس از تنشهای اخیر میان آمریکا و روسیه بر سر مسائل مختلف و گمانه‌زنیها در مورد بروز یک جنگ سرد جدید به تحلیل این موضوع پرداخته و معتقد است که دنیا مناقشات سخت را پشت سر گذاشته است و روسیه و آمریکا عقلانی عمل می‌کنند و گذر زمان باعث می‌شود که این دو قدرت جهان بار دیگر با یکدیگر منازعه داشته باشند. جنگ سرد جدید یک جنگ سرد با ماهیتی متفاوت است. آمریکا پیشنهاد استقرار سپر دفاع موشکی را مطرح می‌کند به گونه‌ای که این پروژه دفاعی بیشتر ارزش نهادین دارد تا نظامی. آمریکا در تصویب عضویت روسیه درسازمان تجارت جهانی تاخیر می‌اندازد. رهبران جدید اروپا به جای رهبرانی که به دنبال روابط نزدیک با روسیه بودند، در عرصه قدرت حضور می‌یابند. با این وجود، اروپا مستقل باقی می‌ماند، اما وابستگی به حفاظت ارتش آمریکا علیه شوروی سابق، جای خود را به وابستگی فزاینده به منافع انرژی دشمن سابقشان داده است. روسیه هم اکنون به دنبال آنست که نقش خود به عنوان یک رهبر و قدرت جهانی را احیا و ایفا کند.

روزنامه نیوریورک تایمز در سر مقاله خود با اشاره به اظهارات رئیس‌جمهور روسیه مبنی بر این که واشینگتن می‌تواند سیستم سپر دفاعی موشکی خود را در آذربایجان، ترکیه یا حتی عراق مستقر کند، نوشت که این اظهارات نشان می‌دهد که جنگ سرد هنوز پایان نیافته است. ولادیمیر پوتین بار دیگر اثبات کرد که بازیگر ماهری است و با خواندن دست جورج بوش، پیشنهاد کرد که آمریکا سیستم سپر دفاع موشکی خود را در ایستگاه راداری آذربایجان، ترکیه و عراق مستقر کند، این در حالیست که علیرغم بی‌صبری بوش، هنوز وقت زیادی در اختیار داریم. زیرا سیستم سپر دفاع موشکی آمریکا سالها تا عملیاتی شدن فاصله دارد. دیدار آشتی کنان این دو رئیس‌جمهور نباید باعث پاک شدن تهدیدات قبلی مسکو شود. روسیه تهدید کرده بود در صورت استقرار سیستم سپر دفاع موشکی آمریکا در شرق اروپا (لهستان و جمهوری چک)، موشک‌های خود را علیه اروپای غربی نشانه‌گیری خواهد کرد.

محاسبات پوتین نیز درست به نظر نمی‌رسد. زیرا 10 موشک ساده رهگیر هیچ تهدیدی علیه هزاران سلاح پیچیده موجود در زرادخانه هسته‌ای روسیه تلقی نمی‌شود. بنابراین اگر شما گمان می‌کنید که پوتین سعی کرده نگاه‌ها را از اشتباهات متعدد خود دور کند، احتمالا کاملا درست حدس زده‌اید، در عین حال ژست پوتین یادآور مهمی است که نشان می‌دهد هنوز چقدر از کثیف‌ترین مسائل جنگ سرد به پایان نرسیده است. نزدیک به دو دهه پس از فروپاشی دیوار برلین، آمریکا و روسیه در مجموع نزدیک به 25 هزار سلاح هسته‌ای در اختیار دارند که 6 هزار مورد از آنها تسلیحات دوربرد هستند که استقرار یافته و آماده شلیک می‌باشند، قرار است که دو طرف تا سال 2012 تعداد تسلیحات استقرار یافته خود را به حدود 2 هزار موشک کاهش دهند، ولی بر اساس شرایط پیمان مسکو که در سال 2002 به امضا رسید، هیچ محدودیتی در مورد تسلیحاتی که می‌توانند در انبارهای خود نگه دارند، وجود ندارد. جورج بوش هیچ‌گاه خواستار یک توافقنامه لازم‌الاجرا نبود، در حقیقت محدودیت‌های پیمان مسکو در همان روزی که وارد عمل می‌شود، باطل می‌شوند. از سال 2002 تاکنون به خاطر بوش هیچ‌گونه مذاکره جدی در مورد کاهش بیشتر تسلیحات انجام نشده است. رئیس‌جمهور آمریکا و دستیارانش، هر کسی را که خواستار توافقنامه‌های جدید با روس‌ها باشد، مورد تمسخر قرار خواهد داد. رفتارهای پوتین نخست باید این مساله را یادآور شود که دوستی در گذر است. اگر بوش جلوی خلع سلاح هسته‌ای آمریکا و روسیه را نمی‌گرفت و آن را تسریع می‌کرد، شاهد این گونه تنش‌ها در روابط دو کشور نبودیم. هم اکنون در نتیجه افزایش قیمت نفت، موقعیت روسیه برای مانور دادن در برابر فشار آمریکا بهبود یافته و هم موضوع امنیت روسیه و منافع مستقیم این کشور با تهدید جدی آمریکا روبرو شده است.

بنابراین انتظار می‌رود که روسیه در این مورد حداقل در کوتاه‌مدت عقب‌نشینی نکند. اما سوال مهمی که در این میان مطرح است این که آیا روسیه امکانات لازم را برای مقاومت در برابر اجرای طرح سیستم سپر دفاع موشکی در شرق اروپا دارد؟ در پاسخ به این سوال مهم باید گفت که روسیه چند اقدام مهم به شرح زیر را در دستور کار قرار داده است: 1- تعلیق قرارداد مهم مربوط به کاهش سلاح‌های متعارف در اروپا که در سال 1990 در پاریس به امضا رسید. روسیه تهدید کرده است اگر آمریکا طرح خود را به اجرا بگذارد، مسکو به صورت یکجانبه از این پیمان خارج خواهد شد. در صورت عملی شدن چنین تهدیدی کل معادلا ت امنیتی اروپای پس از جنگ سرد با تهدید جدی روبرو می‌شود. به همین دلیل رهبران اتحادیه اروپایی به تکاپوی جدی‌تری وادار شدند تا آمریکا را متقاعد کنند از طریق مشارکت با روسیه در طرح سپر دفاع موشکی، همکاری مسکو را به دست آورد. 2- روسیه موضوع انرژی را در دستور کار سیاست خارجی خود به عنوان یک محور مهم و تاثیرگذار قرار داده و تلاش می‌کند از این اهرم و ابزار قوی برای رسیدن به اهداف و مقاصد خود استفاده کند. اگر چه این ابزار برای آمریکا مستقیما اثری ندارد اما فشار زیادی را بر متحدان آمریکا در اروپا وارد می‌کند زیرا روسیه از نظر تامین گاز اروپا در مکان نخست و از نظر نفت در مکان دوم قرار دارد. در مجموع 30 درصد نفت و گاز مصرفی کشورهای اروپایی را روسیه تامین می‌کند و قرار است این رقم در سالهای آینده با راه‌اندازی خطوط لوله جدید از جمله خط لوله اروپای شمالی که نفت و گاز روسیه را به آلمان انتقال خواهد داد افزایش یابد.

بوش رئیس‌جمهور آمریکا روز دوشنبه 2 جولای 2007 در پایان مذاکرات با "ولادیمیر پوتین" رئیس‌جمهور روسیه طی کنفرانسی مطبوعاتی اطلاع داد که آنان در استرالیا دیدار خواهند کرد و گفت‌وگوهایی تلفنی نیز خواهند داشت. دوره ریاست جمهوری پوتین در بهار سال 2008 و دوره ریاست جمهوری بوش پاییز 2008 پایان می‌یابد. آنان در استرالیا نیز در نشست سران کشورهای عضو سازمان همکاری‌های اقتصادی آسیا ـ اقیانوس آرام (اپک) که اوایل سپتامبر 2007 برگزار می‌شود، شرکت خواهند کرد. بوش خاطرنشان داشت که دو طرف مسائلی را که با هم در رابطه با آنها کار می‌کنند را نیز تلفنی بررسی خواهند کرد. وی اظهار داشت که از مذاکرات خود با پوتین رضایت داشته و افزود که گفت‌وگوی غیررسمی بین آنان بسیار طولانی و استراتژیک و درباره بسیاری از مسائل انجام شد. وی گفت که از نظر او پوتین، فردی صادق و منطقی است که مذاکره با وی راحت است. رئیس‌جمهور آمریکا خاطرنشان کرد که روسیه طی سال‌های اخیر توسعه‌ای با سرعتی بسیار عالی داشته و گفت: "پیشرفتی بسیار عالی در مدتی بسیار کوتاه... هرکس که در گذشته اتحاد شوروی را مطالعه می‌کرد، می‌بیند که تغییراتی باورنکردنی رخ داده است". به گفته بوش، از نظر آمریکایی‌ها روسیه از لحاظ ارزش‌های دموکراتیک کشوری تکامل یافته نیست، اما "به نفع آمریکاست که روابطی خوب با روسیه داشته باشد".

استقرار طرح سپر دفاع موشکی آمریکا در شرق اروپا نه تنها با هدف مقابله با به اصطلاح تهدیدات ایران و کره شمالی انجام خواهد شد، بلکه علیه چین نیز می‌باشد. براساس اطلاعات به دست آمده آمریکا قصد دارد تجهیزات دفاع موشکی‌اش را در ژاپن و استرالیا نیز مستقر کند که این تجهیزات نه تنها شامل استقرار تجهیزات ضد موشکی است بلکه شامل استقرار رادارهای قدرتمند XBK نیز می‌باشد. این رادارها می‌توانند 4 هزار کیلومتر را رهگیری کنند.

در مورد طرح استقرار سیستم سپر دفاع موشکی آمریکا در جمهوری آذربایجان یا استفاده مشترک از رادارها و سایت‌های جمهوری آذربایجان و جنوب روسیه که توسط پوتین پیشنهاد شده، چالش زیادی را هم در سطح داخلی در روسیه و آمریکا و هم در سطح بین‌المللی برانگیخته است. واقعیت آن است که ایالات متحده هنوز هم به روسیه به چشم یک دشمن استراتژیک می‌نگرد. روسیه نیز در مقابل با توجه به دکترین نظامی جدید خود که توسط پوتین ارائه شده است به دنبال تقویت دفاعی و نظامی خود می‌باشد. ایالات متحده همانگونه که اشاره شد دارای حضور نظامی در جمهوری آذربایجان می‌باشد، و پیشنهاد روسیه نیز برای مقامات آمریکایی خنده‌دار می‌نماید. جمهوری آذربایجان نیز باید با احتیاط در این مسیر قدم بردارد. در مجموع این پیشنهاد باید رضایت جمهوری آذربایجان را نیز داشته باشد و ترتیبات امنیتی منطقه را دگرگون خواهد کرد. ایالات متحده با استقرار سیستم سپر دفاع موشکی خود در شرق اروپا خواهد توانست برتری و تفوق کامل و بایسته‌های ژئواستراتژیک خود در صفحه شطرنج اوراسیا را تکمیل بکند.

منابع در دفتر روزنامه موجود است.