علی شریفزاده
انتخاب دیمیتری مدودف رییس شرکت گاز پروم به عنوان رییسجمهوی آینده روسیه قطعی به نظر میرسد. زیرا هم پوتین از وی حمایت کرده، هم زوبکوف نخستوزیر و هم حزب حاکم در پارلمان روسیه که اکثریت کرسیهای دوما را در اختیار دارد. این انتخاب میتواند دو پیام مهم داشته باشد.
نخست آن که پوتین از طریق انتخاب دستیارش به ریاست جمهوری ادامه زمامداری خود را در روسیه به طور غیررسمی تضمین کرده است و دوم آن که گاز پروم مرکز ثقل سیاستهای خارجی و تجاری روسیه جدید خواهد بود و عظمت تاریخی روسیه قرار است نه از طریق ارتش سرخ و موشکهای دور برد بلکه از طریق امپراتوری گاز پروم احیا شود.
گاز پروم غول صنایع گاز روسیه و به عنوان مجموعه تحت هدایت مدودف، در حال حاضر 25 درصد تقاضای جهانی گاز را تامین میکند اما روسها میگویند این مساله به هیچوجه رضایتبخش نیست. زیرا گاز پروم باید به بزرگترین شرکت انرژی جهان تبدیل شود. شرکت گاز پروم برای دستیابی به این هدف قصد دارد فعالیتهای خود در بخش انرژی را متنوع کند و فعالیتهای خود را در بخش برق و ساخت پالایشگاه نفت توسعه خواهد داد. گاز پروم سال گذشته بیش از 5/151 میلیارد متر مکعب گاز طبیعی به 22 کشور جهان صادر کرده است. این شرکت اعلام کرده که صادرات گاز به اروپا در سال 2006 را به میزان 4/5 میلیارد متر مکعب افزایش داد.
گاز پروم در سال 2006 میلادی 556 میلیارد متر مکعب گاز استخراج کرده است که یک میلیارد متر مکعب بیشتر از استخراج گاز در سال 2005 بوده است. استخراج گاز متراکم در سال 2006 توسط گاز پروم برابر با 4/11 میلیون تن در برابر 5/11 میلیون تن در سال 2005 و استخراج نفت 34 میلیون تن در برابر 5/9 میلیون تن در سال 2005 میلادی بوده است.
چشمانداز تولید 900 میلیارد مترمکعب
الکساندر آناننکوف معاون مدودف در هیات مدیرۀ شرکت گاز پروم اعلام کرده که این شرکت میتواند با در نظر گرفتن نیازهای بازار سالانه 900 میلیارد متر مکعب گاز تولید کند.
عبور و انتقال 717 میلیارد مترمکعب گاز از لولههای گاز پروم
طبق پیشبینیهای انجام شده استخراج متوسط گاز در سال 2010 در حدود 717 میلیارد متر مکعب در سال خواهد بود. به اعتقاد وی منابع پایه روسیه اجازه میدهند که سالانه بیش از یک تریلیون متر مکعب گاز استخراج شود.» این در حالی است که وزارت توسعۀ اقتصادی و بازرگانی روسیه به خوشبینی گاز پروم نیست و اخیرا در مورد کمبود آتی گاز در بازار داخلی هشدار داده و از این شرکت خواسته تا استخراج گاز را افزایش داده و شبکه انتقال خود را توسعه بخشد.
الکساندر آناننکوف اظهار کرده که سال گذشته در حدود 9/77 میلیارد متر مکعب گاز از جمله گاز تولیدکنندگان مستقل، ترکمنستان و مخازن زیرزمینی از شبکۀ شاه لولههای گاز پروم عبور داده شده است.
میزان کل فروش این شرکت طی سال 2006 میلادی به بیش از 38 میلیارد دلار رسیده است.
گروه گاز پروم، اعلام کرده در سال 2006 درآمد صادراتی این گروه 43 درصد نسبت به سال 2005 افزایش یافته است. درآمد صادراتی گروه در سال 2006 به رقم بیسابقه 2/37 میلیارد یورو رسید که نسبت به سال 2005 میلادی 43 درصد افزایش نشان میدهد. در سال 2007 به احتمال زیاد درآمد صادراتی گاز پروم رشد کمتری خواهد داشت زیرا گاز پروم از هم اکنون پیشبینیاش در مورد قیمت متوسط گاز در اروپا را از 290 دلار به 263 دلار برای هر 1000 متر مکعب کاهش داده است.
گاز پروم به مصرفکنندگان روس نیز در سال 2006 میلادی 3/316 میلیارد متر مکعب گاز عرضه کرده که 3/9 میلیارد متر مکعب بیش از سال 2005 بوده است.
سرمایۀ 270 میلیارد دلاری
ارزش سرمایه این شرکت طی سال گذشته به بیش از 270 میلیارد دلار رسیده است در حالی که این رقم در سال 2000 میلادی کمتر از 9 میلیارد دلار بوده است.
بزرگترین قطب تولید گاز طبیعی کشور روسیه
شرکت گاز پروم، عنواندار بزرگترین قطب تولید گاز طبیعی کشور روسیه شرکت اصلی در قراردادهای اپراتوری پروژۀ چند میلیارد دلاری نفت گاز ساخالین در واقع در شرق جزیرۀ ساخالین روسیه است. در واقع گاز پروم با حمایت علنی پوتین شرکتهای خارجی را از معادن گاز سیبری خلع ید کرد و آنها را مجبور کرد که اگر میخواهند بمانند و کار کنند، رهبری گاز پروم را بپذیرند. این قرارداد ما بین گروه مدیریتی شرکت گاز پروم و دیگر سهامداران پروژه از جمله شرکت سرمایهگذاری ساخالین انرژی، شل، میتسویی و میتسوبیشی امضا شده است. تاکنون 80 درصد کارهای اجرایی این پروژۀ عظیم چند میلیارد دلاری نفت و گاز تکمیل شده است. فاز دوم این پروژه که قرار است؛ با صرف هزینۀ 4/19 میلیارد دلاری احداث شود، تا سال 2014 میلادی تکمیل و آمادۀ بهرهبرداری خواهد بود. پروژۀ ساخالین دو شامل توسعۀ ذخایر نفتی حدودا 1500 میلیون تن و میدان گازی با ظرفیت 500 میلیونی متر مکعب گاز است.
سرمایهگذاری 69 میلیارد دلار در سال
گاز پروم برای سه سال آینده 69 میلیارد دلار سرمایهگذاری کرده است. این شرکت برای تامین تقاضای فزآیندۀ انرژی اتحادیه اروپا قصد دارد تا سال 2009 بالغ بر 69 میلیارد دلار برای توسعۀ میادین گازی جدید روسیه سرمایهگذاری کند. اخیرا کشورهای اروپایی نسبت به توان روسیه در تامین نیازهای انرژی اروپا ابراز تردید کرده بودند اما گاز پروم با اعلام سرمایهگذاریهای جدید قصد دارد این تردیدها را از میان بردارد.
به همین منظور، هیات مدیرۀ گاز پروم بودجه سرمایهگذاری 69 میلیارد دلاری فوق را تصویب کرده تا روند توسعه میادین گازی جدید در شبه جزیره یامال روسیه سرعت بگیرد. اقدام گاز پروم برای توسعۀ میادین گازی جدید به دنبال تصمیم این شرکت در توسعۀ شبکۀ خطوط لوله آن صورت میگیرد تا با گسترش همزمان شبکههای تولید و توزیع گاز، روسیه همچنان بزرگترین تامینکنندۀ گاز اروپا باقی بماند. گاز پروم یک چهارم گاز مورد نیاز اروپا را تامین میکند که بخش اعظم آن از ترانزیت گاز کشورهای آسیای میانه تامین میشود اما این امکان وجود دارد که روسیه به علت رشد فزآیندۀ تقاضا در داخل اروپا در سالهای آینده با کمبود تولید گاز مواجه شود. گاز پروم اخیرا همچنین اعلام کرده که پروژۀ 20 میلیارد دلاری توسعۀ میدان عظیم گازی شتوکمان را به تنهایی و بدون همکاری شرکت بزرگ غربی انجام خواهد داد.