علی‌اکبر عبدالرشیدی

پیروزی حزب دموکرات آمریکا در انتخابات میان دوره‌ای کنگره این کشور حادثه مهمی در تحولات جاری داخلی آمریکا به حساب می‌آید. این حادثه که قطعاً ناشی از عملکرد دولت جرج بوش در سیاستهای داخلی و خارجی آمریکا بوده، بدون تردید بر بسیاری مسائل بین‌المللی هم تاثیر خواهدداشت.

در نگاه اول نتیجه این انتخابات قبل از آنکه ناشی از محبوبیت دموکراتها در آمریکا باشد، ‌برخاسته از کاهش شدید محبوبیت جمهوری خواهان و به اصطلاح نومحافظه‌کاران حاکم بر کاخ سفید به حساب می‌آید. حزب دموکرات باید به شدت مدیون بوش و سپاسگزار نومحافظه‌کاران حاکم بر کاخ سفید باشد که با اجرای سیاستهای غلط، راه را برای بازگشت دموکراتها به قدرت باز کرد.

مردم آمریکا به خوبی می‌دانند که تغییر حاکمیت از حزبی به حزب دیگر در این کشور موجد تغییرات اساسی در سیاست خارجی این کشور نخواهد شد، اما با این ملاحظه باید رای مردم آمریکا را رای به عدم صلاحیت بوش و یارانش دانست.

رای مردم آمریکا به حزب دموکرات در حقیقت اعلام شکست قطعی سیاست بوش در عراق و در به اصطلاح جنگ وی با تروریسم است. طرح خاورمیانه جدید، صدور دموکراسی آمریکایی به خاورمیانه و بسیاری طرحهای ناکام بوش، دیک‌چنی معاون رئیس‌جمهور و شخصیت منفور پشت پرده صحنه سیاسی فعلی آمریکا، خانم کاندولیزا رایس وزیر خارجه و دونالد رامسفلد وزیر دفاع را هم باید در جریان این انتخابات پایان یافته فرض کرد.

مفسران سیاسی رای مردم آمریکا به حزب دموکرات را پاسخ محکم مردم این کشور به گزافه‌گویی‌های بوش می‌دانند. مردم آمریکا با این رای نظر روشن خود را نسبت به پایان کار بوش و به گل نشستن آموزه‌های شاگردان آقای برناردلوئیس و پیروان آقای ساموئل‌ هانتینگتون اعلام کردند. دو سال پیش در چنین روزهایی بوش به مردم آمریکا اعلام کرده بود که با قدرت سیاستهای خود را در قبال مسائل داخلی و خارجی مبتلا به، آمریکا ادامه خواهد داد. و مردم آمریکا هفته گذشته پاسخ خود را به این گستاخی دادند.

من این رای را آغاز پایان کار بوش می‌دانم. اما هستند کسانی که آغاز پایان حیات سیاسی نومحافظه‌کاران را به زمانی قبل از اعلام نتایج این انتخابات باز می‌گردانند. اگر چنین باشد، کار بوش را باید تمام شده دانست. بوش از این به بعد تا پایان دوران قانونی ریاست ‌جمهوری‌اش باید در انزوایی مأیوس‌کننده سپری کند. این رأی شاید دردناک‌تر از سرنوشتی باشد که ریچارد نیکسون رئیس‌جمهور اسبق جمهوری‌خواه این کشور را خانه‌نشین کرد. ناظران سیاسی آمریکا رأی را تحقیری بزرگ و شکستی فاحش برای بوش می‌دانند.

از دست دادن مجلس نمایندگان آمریکا برای بوش به منزله باز شدن راه پیروزی نهایی دموکراتها در انتخابات دو سال آینده این کشور خواهد بود. خانم هیلاری ‌کلینتون همسر رئیس‌جمهور سابق آمریکا از هم اکنون خود را برای ورود دوباره به کاخ سفید آماده می‌کند.

شکست بوش و جمهوری‌خواهان قطعاً در ارتباط با سیاستهای واشینگتن در قبال افغانستان، عراق، ایران، کره شمالی، اوضاع در آمریکای لاتین و موارد مشابه دیگر قابل تحلیل است. همچنین ظهور چین و هند به عنوان قدرتهای اقتصادی رقیب و قدرت گرفتن مواضع سیاسی روسیه در صحنه بین‌المللی و ظهور اروپا به عنوان یک قدرت مستقل تعیین‌کننده در صحنه بین‌المللی از عوامل نگران‌کننده‌ای است که شکست بوش را تشدید کرد.

این انتخابات پیامی روشن و بلند برای بوش فرستاد که در نتیجه آن او دیگر نمی‌توانند اقتداری را که برای خود قائل بود، ‌احیا نماید. بوش امروز شاهد اکثریت دموکرات در مجلس نمایندگان آمریکا است که در دوازده سال گذشته سابقه نداشته است.

رسانه‌های آمریکا این انتخابات را رأی به عدم صلاحیت بوش،‌ رأی به برکناری بوش و رأی به پایان سیاستهای نومحافظه‌کاران تلقی کرده‌اند. بوش در یک سال آینده همچون یک مرغابی لنگ عمل خواهد کرد. من ظرف هفته‌های آینده انتظار تحولات مهمی را در عراق خواهم داشت.

شکست بوش در واشینگتن و پیروزی دانیل اورتگا رهبر ساندینیست نیکاراگوا در ماناگوا پیام توأمانی به سیاستمداران آمریکا ارسال کرده است؛ پیامی پر معنا که ترسیم‌کننده آینده سیاست خارجی آمریکا در دوران دموکراتها خواهد بود.