اروپا در کمین انرژی ترکمنستان

کشور ترکمنستان که در سال ۱۹۹۲ میلادی به عضویت سازمان امنیت و همکاری اروپا در آمد همواره در روابطش با این سازمان دچار فراز و نشیب بوده است.

روابط ترکمنستان با این سازمان بعد از سوءقصد نافرجام آذرماه سال ۱۳۸۱ به نیازاف، رییس‌جمهوری سابق این کشور دچار بحران شد بطوریکه مقامات وقت ترکمنستان بطور تلویحی از پذیرش گروه تحقیق سازمان امنیت و همکاری اروپا درباره سوءقصد نافرجام به نیازاف خودداری کردند.

«صفرمراد نیازاف» رییس‌جمهوری سابق ترکمنستان پس از این واقعه و برای حفظ روابط با سازمان امنیت و همکاری اروپا، وزیر امور خارجه این کشور را با هدف روشنگری در مورد ابعاد این واقعه به وین فرستاد تا شواهد و مدارک مستند را در اختیار این سازمان قرار دهد.

اما رسانه‌های غربی در این زمینه اعلام کردند که اعزام این هیات به سازمان امنیت و همکاری اروپا به این دلیل بوده که نیازاف بطور تلویحی خواستار انجام نشدن سفر هیات تحقیق این سازمان به ترکمنستان بوده است.

به گزارش این رسانه‌ها، دستگیرشدگان در واقعه سوءقصد به نیازاف برای گرفتن اعتراف شکنجه شده بودند.

این رسانه‌ها در اواخر بهمن‌ماه سال ۱۳۸۱ اعلام کردند که برای این منظور کمیسیون بین‌المللی برای رسیدگی به واقعه ترور از سوی این سازمان و به ابتکار کشورهای اتریش، آلمان، آمریکا، کانادا، انگلیس، یونان، ایرلند، ایتالیا، نروژ و سوئد تشکیل شده است.

با این وجود، سازمان امنیت و همکاری اروپا پس از گذشت یک سال از واقعه ترور نیازاف، همکاری خود را با ترکمنستان مجدداً در زمینه‌های اجتماعی و آموزش با اعزام گروههای کارشناسی برای ارزیابی انتخابات مختلف این کشور گسترش داد.

این سازمان در سال‌های اخیر، تنها برخی مواقع از نحوه برگزاری انتخابات در این کشور انتقاد کرد که نمونه آن در انتخابات اخیر ریاست جمهوری بود ولی با این حال سازمان امنیت و همکاری اروپا، گسترش همکاری‌های خود را با ترکمنستان همچنان در اولویت کاری قرار داده است.

به گزارش ایرنا،در این راستا، تاکنون دو نوبت رؤسای دوره‌ای سازمان امنیت و همکاری اروپا از ترکمنستان دیدار کردند که در آنها بر گسترش روابط بین دو کشور تاکید شده است.

«سالومون پاسی» رییس دوره‌ای سازمان امنیت و همکاری اروپا در فروردین ماه ۱۳۸۳ با سفر به ترکمنستان درباره نحوه همکاری‌های عشق‌آباد با این سازمان برای تحکیم ثبات و امنیت در منطقه، همکاری‌های دوجانبه و آینده آن مذاکره کرد.

همواره در سفرهای مقامات سازمان امنیت و همکاری اروپا به ترکمنستان بر پیشرفت‌های این کشور به ویژه در زمینه حقوق بشر تاکید شده است.

رؤسای جمهوری سابق و فعلی ترکمنستان نیز در این دیدارها خواستار گسترش و تحکیم روابط فی‌مابین شده‌اند، بطوریکه نیازاف در دیدار سالومون پاسی از عشق‌آباد، خواستار امضای موافقتنامه جدید همکاری میان ترکمنستان و سازمان امنیت و همکاریهای اروپا که در برگیرنده همکاری‌های بلند مدت طرفین باشد، شده بود. ترکمنستان دارای ذخایر سرشار گاز و نفت است، و این موضوع اهمیت این کشور را برای کشورهای اروپایی دو چندان کرده است. در بحبوحه منازعه سوخت روسیه و بلاروس در زمستان پارسال، بر سر انتقال نفت و گاز روسیه از خاک این کشور به اروپا اهمیت استراتژیکی نفت و گاز ترکمنستان بیش از پیش توجه اروپایی‌ها را به خود جلب کرد.

هرچند این مشکل از طریق دیپلماسی رفع شد، ولی این موضوع موجب نگرانی رهبران کشورهای اروپایی در مورد اتکا داشتن به نفت و گاز روسیه شده است.

«آنجلا مرکل» صدراعظم آلمان که یک سوم نفت مورد نیاز کشورش را از روسیه تامین می‌کند، زمستان پارسال، اعلام کرد که اروپا باید منابع تامین انرژی خود را بیشتر کند.

به دنبال این وقایع، کمیسیون اروپا در گزارشی اعلام کرد که با روند فعلی، وابستگی اروپا به واردات انرژی از ۵۰ درصد مصرف کل انرژی کنونی به ۶۵ درصد در سال ۲۰۳۰ میلادی خواهد رسید و موضوع واردات گاز نیز حساس‌تر از نفت است.

براساس گزارش‌های منتشر شده از سوی رسانه‌های غربی، شمار کشورهای تامین‌کننده گاز کشورهای اتحادیه اروپا هم اکنون محدود به روسیه، نروژ و الجزایر است و کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند در صورت ادامه روند کنونی، میزان واردات گاز این کشورها از ۵۷ درصد فعلی به ۸۴ درصد در سال ۲۰۳۰میلادی افزایش یابد.

به نوشته این رسانه‌ها، در بخش نفت نیز در صورت ادامه همین روال، وابستگی اتحادیه اروپا از ۸۲ درصد کنونی به ۹۳ درصد در سال ۲۰۳۰ میلادی خواهد رسید.

«اشتاین مایر» وزیر امور خارجه آلمان در سفر آبانماه پارسال به عشق‌آباد که به نیابت از اتحادیه اروپا انجام شد، تاکید کرد که این اتحادیه برنامه‌های مشخص برای توسعه روابط با ترکمنستان در نظر گرفته است.

وی گفت که از پتانسیل‌های موجود بین اتحادیه اروپا و ترکمنستان و همچنین آلمان در زمینه همکاری‌های اقتصادی به صورت بهینه بهره‌برداری کامل نشده است و باید مناسبات اقتصادی بین دو کشور و اتحادیه اروپا بطور کامل در مسیر صحیح قرار گیرد.

اشتاین مایر در این دیدار تاکید کرد که کشور آلمان و اتحادیه اروپا به واردات منابع سوخت و انرژی بسیار نیازمندند و به همین دلیل بخش نفت و گاز و تامین سوخت اولویت نخست اتحادیه اروپا تعیین شده است.