«دیپلماسی خزان» و «صلح پائیزی»

علی کرمی

کاندولیزا رایس، وزیر خارجه آمریکا برای هشتمین بار متوالی در مسند رئیس دیپلماسی کشورش به خاورمیانه سفر کرد تا با رایزنی و مذاکره با مقامات اسرائیلی و فلسطینی، مقدمات کنفرانس بین‌المللی صلح را که قرار است در تاریخ 26 نوامبر در ایالت مریلند در شهر آناپولیس به ابتکار جورج بوش، رئیس‌جمهور آمریکا برگزار شود، فراهم کند. تاکنون مسئول دیپلماسی آمریکا در سفرهای پی‌درپی به خاورمیانه و سرزمین‌های اشغالی نتوانسته با گفت‌وگو و دیپلماسی مقامات اسرائیلی را برای مشخص ‌کردن دستورات و رئوس کنفرانس پائیزی راضی کند، سخن گزافی نگفته‌ایم که اگر گفته شود، خانم رایس در این امر خطیر ناتوان بوده و دیپلماسی وی در مذاکره با مقامات اسرائیلی رنگ خزان پیدا کرده است. به همین دلیل است که به‌ طور رسمی تاریخ برگزاری کنفرانس بین‌المللی صلح در آمریکا هنوز از سوی وزارت خارجه این کشور اعلام نشده است.

کاندولیزا رایس در دیدار با ایهود اولمرت، نخست‌وزیر و زیپی لیونی وزیر خارجه اسرائیل نتوانست مقامات اسرائیلی را از مبنا قرار نگرفتن «نقشه راه» در دستورات کنفرانس پائیزی متقاعد کند. از نظر مقامات اسرائیلی اول می‌بایست طبق بند اول «نقشه راه» امنیت اسرائیل تضمین گردد و بعد موضوعاتی به منظور از بین رفتن مشکلات نهایی دو طرف مناقشه ارائه گردد. در همین ارتباط وزیر خارجه آمریکا در سخنرانی خود در بیت‌المقدس اعلام کرد کاخ سفید از اسرائیل حمایت می‌کند و تامین امنیت تل‌آویو در گرو تشکیل کشور مستقل فلسطینی است.

همچنین رئیس دیپلماسی آمریکا در دیدار با محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین از وی خواست گام‌های موثرتری در جهت هموار شدن مقدمات کنفرانس صلح پاییزی بردارد تا این کنفرانس با برگزاری آن در زمان مقرر نقطه عطفی باشد برای حل مناقشه فلسطین و اسرائیل.

اکنون این سوال مطرح است که اساساً خانم رایس بر چه اساس و معیار دیپلماتیکی از برگزاری کنفرانس بین‌المللی صلح در آمریکا دفاع می‌کند؟ آیا رایس فقط به این دلیل که رئیس وی میزبان این کنفرانس است، سفرهای پی در پی به خاورمیانه را در دستور کار قرار داده و برای اجتماعی پررنگ تلاش می‌کند اجتماعی که چندین‌بار سران عرب با سران اسرائیل و آمریکا گردهم آمدند ولی فقط اصطکاکات اعراب با سیاست‌های آمریکا و اسرائیل تعدیل شده است و هیچ نفعی برای مردم فلسطین نداشته است با این تجارب امیدی به کنفرانس پاییزی صلح بوش هم نخواهد بود.

تا زمانی که با فلسطینیان بر اساس قوانین غیرحقوقی برخورد شود، اساساً نه کنفرانس صلح بوش نه هیچ کنفرانس دیگری نمی‌تواند صلح خاورمیانه را به ارمغان بیاورد. همچنین تا زمانی که اسرائیل از مرزهای فلسطین، بیت‌المقدس (قدس شریف) خارج نشود و سیاست‌های تهاجمی و نظامی خود را علیه مردم بی‌دفاع فلسطین کنار نگذارد اساسا هیچ نوع دیپلماسی‌ای هم نمی‌تواند مقدمات صلح پائیزی را فراهم آورد، حتی اگر کاندولیزا رایس وزیر دیپلماسی آمریکا تا برگزاری کنفرانس بین‌المللی صلح در آمریکا سفرهای خود را به خاورمیانه و سرزمین‌های اشغالی افزایش دهد؛ به‌ رسمیت شناختن کشور مستقل فلسطین آن هم با مرزهای قانونی، به پایتختی بیت‌المقدس و احترام به رای مردم فلسطین که جنبش حماس منتخب آنها در امور جاری سیاسی می‌باشند، باید مبنای مذاکرات گفت‌وگوهای دوجانبه و چندجانبه در کنفرانس‌های صلح قرار گیرد.