رئیس‌جمهور فرانسه در پکن

دکتر شهیدی مؤدب

روز گذشته رئیس‌جمهور فرانسه در رأس یک هیأت 270 نفره که هفت وزیر در آن حضور دارند پس از یک توقف سه و نیم ساعته در شهر «سیان(XlAN)» نخستین پایتخت چین، وارد پکن شد.

توقف کوتاه مدت نیکلا سارکوزی در سیان برای دیدار از شهر «ارتش مدفون» بود که در آن مجسمه 8 هزار سرباز و اسب در حفاریها کشف شده است. شهر سیان در دوره نخستین وحدت چین در حوالی دو قرن قبل از میلاد مسیح پایتخت امپراتوری چین بوده است.

آقای سارکوزی که عصر روز گذشته وارد پکن شد در ضیافت محدود خصوصی رئیس‌جمهور چین شرکت کرد و امروز وی پس از اینکه مورد استقبال رسمی قرار می‌گیرد، برنامه کاری سه روزه‌اش شروع می‌شود. رئیس‌جمهور فرانسه که در زمان وزارتش سه بار از چین دیدار کرده، در سه روز دیدار رسمی خود، قرار است روز سه‌شنبه از دانشگاه «سین هوا» دیدار و نیز به دیدن محل‌های مخصوص المپیک 2008 در پکن بپردازد و پس از آن در آخرین مرحله از سفر خود عازم شهر بزرگ شانگهای شود.

سفر آقای سارکوزی علاوه بر داشتن بعد دیپلماتیک در واقع یک سفر تجاری به چین است و رئیس‌جمهور فرانسه تلاش خواهد کرد از امکانات بازار بزرگ چین بخوبی برای سرمایه‌گذاری استفاده کند. در این خصوص، وی قرار است امروز با حضور رئیس‌جمهور چین قراردادهای مهم تجاری را به ارزش 20 میلیارد یورو امضاء کند.

بر اساس این قراردادها، شرکت غول‌پیکر سازنده تجهیزات نیروگاه هسته‌ای «آروا» شرکت بزرگ ایرباس و نیز شرکت معروف مهندسی آلستوم، 3 شرکتی خواهند بود که قرار است برای چین نیروگاه هسته‌ای نسل جدید ساخته و شمار زیادی هواپیمای ایرباس به این کشور بفروشند.

از سال 1962 که فرانسه جمهوری خلق چین را به رسیمت شناخت و با پکن رابطه دیپلماتیک برقرار و سفیر مبادله کرد تا به امروز، دو کشور روابط گرمی داشته‌اند. تنها در سال 1990 که فرانسه به تایوان تسلیحات فروخت، پکن از پاریس آزرده خاطر شد و این آزردگی تا آنجا ادامه پیدا کرد که پاریس در سال 1994 طی یک بیانیه رسمی اعلام کرد که دیگر به شرکت‌های فرانسوی اجازه نخواهد داد به چین ملی سلاح و تجهیزات نظامی بفروشند.

فرانسه یکی از شرکای مهم تجاری چین در جامعه مشترک اروپاست. روابط دو کشور در زمینه‌های علمی، آموزشی، فرهنگی، تجاری و نظامی دارای گستردگی خاص است. ژاک شیراک رئیس‌جمهور پیشین فرانسه که سال 2004 را سال فرانسه در چین لقب داد، اعلام کرد که 3700 شرکت فرانسوی فعال در چین می‌بایست به رقم 7 هزار شرکت در سال 2007 افزایش یابند. فرانسه علاقمند به بازار بزرگ چین و چینی‌ها طالب تکنولوژیهای پیشرفته فرانسه هستند.

حوزه‌های تولید انرژی، پتروشیمی، مواد غذایی، حمل‌ و نقل و اتومبیل و هواپیمایی از جمله قلمروهایی است که فرانسویان در آنها در چین فعال هستند. جیانگ زمین رهبر پیشین چین، دوبار از پاریس دیدار رسمی داشت. ژاک شیراک نیز چند بار از چین دیدار کرده و در کنار بازدیدهای رؤسای جمهور دو کشور، رؤسای ستاد ارتش چین نیز دیدار چندی را از پاریس به عمل آورده و ضمن بازدید از کارخانجات ساخت تجهیزات نظامی، با تکنولوژیهای جدید نظامی فرانسه آشنا شده‌اند.

چینی‌ها علاقمند بودند که فرانسه سرمایه‌گذاریهای بیشتری را در چین صورت دهد، ولی فرانسویان اظهار می‌دارند که شرکت‌های بزرگ غذایی آنان مانند «دانون» در چنبره مقررات حقوقی ـ تجاری چین گیر کرده‌اند.

آقای سارکوزی که همانند دیگر سران اروپا از پیوند یوان چین با دلار آمریکا گلایه‌مند است، پیش از عزیمت به پکن، اظهار داشته است که وی تلاش می‌کند از چینی‌ها بخواهد هم‌آهنگی بیشتری میان چهار ارز رایج جهان بین دلار، یوان، ین و یورو صورت گیرد. همچنین رئیس‌جمهور فرانسه که قبل از حرکت به چین در مصاحبه با خبر‌گزاری رسمی چین جمله معروف خود را که «ایران هسته‌ای برای فرانسه غیرقابل قبول است» تکرار کرده بود، تلاش خواهد کرد حمایت‌ چینی‌ها را برای وضع تحریم‌های جدید علیه ایران، به دست آورد.

انتخاب چین به عنوان نخستین کشور آسیایی که رئیس‌جمهور فرانسه شش ‌ماه پس از انتخاب‌ شدنش از آن دیدار می‌کند برای فرانسویان از اهمیت نمادین خاصی برخوردار است. بازار پرجاذبه چین امکانات سرمایه‌گذاری و تجاری فرانسویان در آن از یک سو و تلاش برای برقراری موازنه در داد و ستد‌ها با چین از سوی دیگر، آقای سارکوزی را که به تازگی از بحران اعتصاب 9 روزه اتحادیه‌های کارگری راه‌آهن، بخش انرژی و دانشجویان دانشگاه خلاص شده است را واداشته است تا با سرعت عازم پکن شود تا چمدانهای پر از قراردادها با پکن را با خود به پاریس به ارمغان ببرد.

حجم تجارت پاریس ـ پکن که در هفت ماه‌ اول سال 2004 به میزان 5/9 میلیارد دلار بود در هشت ماه اول سال 2007 به 17 میلیارد یورو افزایش یافته که البته سهم چین به مراتب در آن بیش از سهم فرانسه است. آقای سارکوزی خواستار تعادل و توازن بیشتر در مشارکت استراتژیک پکن ـ پاریس است. همچنین فرانسویها با توجه به رابطه خوبی که بین پکن و رانگون وجود دارد، تلاش خواهند کرد که بعنوان یک ژست سیاسی از طریق پکن فشار بیشتری را به نظامیان میانمار وارد کنند.

فرانسویان همچنین علاقمندند با چین در زمینه‌های حقوق بشر، تقویت سازمان ملل، مبارزه با تروریسم و مشارکت استراتژیک، تبادل نظر و اشتراک بیشتری داشته باشند. با این حال آقای سارکوزی با توجه به مشکلاتی که در کشورش دارد، سعی نخواهد کرد به گونه‌ای رفتار کند که امکانات بهره‌برداری او از بازار بزرگ مصرفی چین به خطر افتد.

رئیس‌جمهور فرانسه که خطر ادامه اعتصابات را فعلاً از سر گذرانده است در کشور خود دارای مشکلات زیادی است که بیکاری یکی از آنهاست و علاقمندی فرانسویان به توسعه صادرات به چین به گونه‌ای است که حاضرند ژست‌های سیاسی را که در داخل اروپا خریدار دارد، فدای رضایت چین کنند.

روز گذشته که دختران بالای 25 سال مجرد فرانسوی بنا به یک سنت چهار صد ساله برای جلب جوانان جویای همسر، کلاه‌هایی به رنگ‌های سبز و زرد پوشیده بودند، هزاران زن فرانسوی که از شوهرانشان کتک می‌خورند بر علیه خشونت خانوادگی در اطراف برج ایفل تظاهرات کردند و اتفاقاً همزمان با این تظاهرات ضد خشونت، جسد یک دختر 23ساله فرانسوی دانشجوی روزنامه‌نگاری که سی ضربه چاقو بر بدن او وارد شده بود، در زیر ریل‌های مترو توسط دو زن دیگر پیدا شد. همزمان با این تظاهرات اعلام شد که از هر 10 زن فرانسوی، یک نفر با خشونت‌های شوهران خود زندگی می‌کنند، و اگر نظر کارشناسان در جامعه فرانسه را بپذیریم که بیکاری و اعتیاد عامل اصلی این گونه خشونت است، می‌توان فهمید که چرا آقای سارکوزی برای توسعه صادرات به چین و ایجاد کار در فرانسه به پکن عزیمت کرده است.