جبهه روسیه در سازمان امنیت اروپا

تمامی کشورهای عضو CSTO حمایت خود را از پیشنهادهای روسیه درباره مسائل مهمی که قرار است در کنفرانس سازمان امنیت و همکاری اروپا به بحث گذاشته شود اعلام کرده‌اند. روسیه که ادعای سخنگویی از جانب گروه‌ مزبور را دارد، تهدید کرده که چنانچه گروه مزبور را دارد، تهدید کرده که چنانچه این پیشنهادها در نشست مادرید به تصویب نرسد فعالیت‌های عمده سازمان امنیت و همکاری اروپا را دچار اختلال خواهد کرد. اسپانیا، رئیس سال 2007 سازمان که میزبانی نشست و تدوین پیش‌نویس اسناد نهایی را بر عهده دارد در تلاش است تا با روسیه بر سر مسائل اساسی به توافق برسد.
جبهه تحت رهبری روسیه خواهان تمرکز این سازمان بر جنبه‌های نظامی‌ ـ سیاسی است که روسیه آن را به غلط «جوهر اصلی» و «مأموریت اولیه» و «شناسه» سازمان توصیف می‌کند. در این راستا، روسیه و 6 کشور دیگر در پیشنهاد‌های خود بر «نهایت بهره‌برداری از ظرفیت بخش همکاری‌های امنیتی سازمان» و «ارتقای نقش این بخش در امنیت کل اروپا» تأکید دارند. این اقدام در ادامه تلاش‌های پیگیر مسکو برای تعریف وظایفی برای این سازمان است که به موازی‌کاری یا تداخل در وظایف ناتو و ایجاد یک منطقه خاکستری تحت نفوذ روسیه در شرق اروپا می‌انجامد.
روسیه به عنوان رهبر این گروه ضمن پافشاری بر تبدیل هرچه سریع‌تر سازمان امنیت و همکاری اروپا به نهادی کامل، در پیشنهادهای خود بر ضرورت تدوین منشوری برای سازمان، تعریف شخصیت و ظرفیت حقوقی بین‌المللی برای آن، و تبدیل آن به یک سازمان منطقه‌ای تمام‌عیار تأکید کرده است.
 این در حالی است که سازمان امنیت و همکاری اروپا هنوز از بسیاری از لازمه‌های یک سازمان برخوردار نیست. این نهاد هر چند عنوان «سازمان» را بر خود دارد در اصل همچنان در حد کنفرانس باقی مانده است. (اشاره به عنوان سابق این نهاد: کنفرانس امنیت و همکاری اروپا). روسیه در سودای تبدیل این سازمان به یک نهاد امنیتی همه اروپایی و قرار دادن آن در مقابل ناتو، به ویژه در شرق اروپاست و علت مقاومت بیشتر کشورهای غربی در برابر تبدیل این نهاد به سازمانی تمام و کمال نیز همین است.
روسیه و کشورهای عضو CSTO ضمن تهیه پیش‌نویس منشور این سازمان خواستار تشکیل یک کار گروه غیررسمی وابسته به مجمع ثابت سازمان برای بررسی این پیش‌نویس با هدف تصویب آن در نشست‌ سال 2008 هستند. پیشنهادی که از سوی کشورهای دیگر مطرح شده صرفا گروهی را موظف به بررسی این مسئله می‌کند که اصولا آیا اتخاذ منشور به صلاح سازمان‌ هست یا خیر؟ اما روسیه و 6 متحدش موافق این پیشنهاد نیستند.
گروه تحت رهبری روسیه همچنین خواستار همکاری سازمان امنیت و همکاری اروپا و CSTO در ایجاد کمربندی امنیتی برای مبارزه با قاچاق مواد مخدر در مرزهای شمالی افغانستان است. این در حالی است که تلاش‌های روسیه برای تدارک ترتیباتی مشابه بین CSTO و ناتو که مستلزم همکاری این 2 جبهه است به شکست انجامیده است، زیرا آمریکا و دیگر کشورهای عضو ناتو مراقب‌اند که در دام چنین استلزامی نیفتند. آنان مایل‌اند. روسیه و کشورهای آسیای مرکزی هر کدام به طور مستقل در مهار ترافیک مواد مخدر افغانستان مشارکت کنند، نه در قالب CSTO. پیشنهاد ایجاد کمربندی امنیتی برای مبارزه با قاچاق مواد مخدر را اولین بار تاجیکستان قریب به 10 سال پیش مطرح کرد و از آن زمان تاکنون در موارد متعدد به صورت مستقل بر آن تأکید کرده است. اما پیشنهاد مسکو در اصل مانوری سیاسی است که با هدف کسب شناسایی و مشروعیت بین‌المللی برای CSTO انجام می‌گیرد و ظاهرا سازمان امنیت و همکاری اروپا از این حیث هدف نسبتا راحتی است. این سازمان با نیکولای بوردیوژا، دبیرکل CSTO تماس‌های رسمی منظم دارد و مارک پرین دوبریشامبو، دبیر کل سازمان، در ماه اکتبر در اجلاس کشورهای مستقل مشترک‌المنافع که در دوشنبه برگزار شد شرکت کرد.
همین گروه از کشورها پیش‌نویس طرحی را با عنوان «اصول اساسی سازماندهی و نظارت بر انتخابات ملی توسطODIHR » (دفتر نهادهای دمکراتیک و حقوق بشر سازمان امنیت و همکاری اروپا که وظیفه نظارت بر انتخابات را بر عهده دارد) برای نشست مادرید تهیه کرده‌اند. بر اساس این طرح شیوه‌های نظارت بر انتخابات و عملکرد خود ODIHR باید بر اساس توافق بین دولت‌ها به تأیید برسد.
روسیه به صورت مستقل اعلام کرده که در نشست مادرید هر سند پیش‌نویسی را که در آن بر حمایت از مدافعان حقوق بشر و تضمین مشارکت سازمان‌های غیردولتی در فعالیت‌های دمکراسی‌طلبانه تأکید شده باشد وتو خواهد کرد.
مسکو قزاقستان را به عنوان «نامزد جمعی از کشورهای مستقل مشترک المنافع» برای ریاست سازمان امنیت و همکاری اروپا در سال 2009 (پس از ریاست فنلاند در سال 2008) معرفی کرده است. اما واقعیت امر آن است که نامزدی قزاقستان مورد حمایت کشورهای عضو CSTO است نه کشورهای مستقل مشترک‌المنافع. الکساندر گروشکو، معاون وزیر امور خارجه روسیه، در مجمع ثابت سازمان در 8 نوامبر گفت «اگر نشست مادرید به اتفاق آرا و بدون قید و شرط تصمیم مثبتی در مورد نامزدی قزاقستان اتخاذ نکند، در آن صورت ما امکان خالی ماندن صندلی ریاست سازمان، آن هم نه فقط در سال 2009، را منتفی نمی‌دانیم.» معنای این حرف آن است که روسیه و احتمالا کشورهای عضو CSTO در صورت مخالفت سازمان با ریاست قزاقستان پیشنهاد ریاست هر کشور دیگری را وتو خواهند کرد.
میگل آنگل موراتینوس، وزیر امور خارجه اسپانیا و رئیس کنونی سازمان، در سخنانی در کمیسیون امنیت و همکاری اروپای کنگره آمریکا «حمایت قاطع» خود را از ریاست قزاقستان اعلام کرد.
به نظر می‌رسد که هدف تهدید روسیه به وتو پیشنهاد ریاست هر کشور دیگری غیر از قزاقستان ـ که معنای آن چیزی جز به ضربه‌زدن به نهاد ریاست‌ نیست ـ نشاندن آن کشور بر کرسی ریاست در سال 2009 است، نه آن گونه که برخی کشورهای غربی پیشنهاد کرده‌اند پس از آن. هدف دیگر این تهدید نیز ظاهرا تأکید بر این موضوع است که چنانچه سازمان امنیت و همکاری اروپا خود را با سیاست‌های روسیه هماهنگ نسازد آن کشور می‌تواند پایه‌های سازمان را متزلزل کند.