کوبا پس از آن که فیدل 81 ساله در پی عمل اضطراری جراحی روده در محافل عمومی ظاهر نشد، به مدت 19 ماه آرام و بدون تغییر زیادی به همان حالت قبلی خود باقی ماند.
ناگهان دیگر نمیشد مردی را که در تمام سطوح دولت تسلط داشت و با سخنرانیها و انرژی بیحد و حصرش کوباییها را جادو میکرد، پیدا کرد.
به دلیل این که وضعیت جسمانی و نوع دقیق بیماری فیدل (همانند اسناد طبقهبندی شده) فاش نشد، این شایعه که وی مرده است در همه جا پخش شد.
با این وجود هیچگونه شورشی شکل نگرفت و هیچگونه مهاجرت دستهجمعی پناهندگان به اردوگاههای موقت اتفاق نیفتاد.
همچنین دولت کمونیستی کوبا که گمان میرفت از هم بپاشد، بدون متحمل شدن کوچکترین آسیبی، از ضعیفترین دوران خود جان سالم به در برد و تغییر بسیار کمی در آن رخ داد.
رابطه با آمریکا
برایان لاتل، تحلیلگر قدیمی سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) که در سال 2002 درباره کاستروی جوانتر کتابی به نام «پس از فیدل» را نوشت، میگوید: به نظر من رائول مسئولیت بسیاری از چیزها را بر عهده گرفته است. نمونه آن نیز همین دوره 19 ماهه وی به عنوان رییسجمهور موقت است. معتقدم که تنها به این دلیل که رائول با فیدل تفاوت زیادی دارد، جایگاه وی در افکار کوباییها بهبود یافته است.
همین امر علت سرخوردگی مردم کوبا از نامه استعفای فیدل کاسترو بوده است. واشنگتن به کاستروی جوان توجهی نکرده و وی را "فیدل سبک" خوانده است.
این در حالی است که رائول اعلام کرده است تمایل دارد به منظور بهبود روابط با آمریکا، با واشنگتن مذاکره کند؛ اما دشمنان کوبا و کسانی که وضعیت این کشور را تحت نظر دارند، طی دههها رائول را دستکم گرفتهاند.
در واقع، کوبا آن قدر از انتقال آرام قدرت مطمئن بود که رائول کاسترو در نخستن روزها پس از اعلام رسمی کنارهگیری فیدل کاسترو، در انظار عمومی حاضر نشد.
همچنین تحرکات و بسیج افسران پلیس و سربازان در خیابانها به گستردگی و مشهودی حضور آنها در زمان اعلام بیماری فیدل کاسترو نبود.
لاتل در این باره گفت: عدم اطمینان در ششم ژوئیه (زمان اعلام بیماری کاسترو) بسیار زیاد بود؛ اما این بار فرق میکند. آنها زمان زیادی در اختیار داشتند تا اوضاع را مرتب کنند.
رائول تقریبا تمام عمرش تحتالشعاع برادر بزرگترش قرار گرفته است و حتی پس از اینکه پارلمان کوبا وی را به عنوان رئیسجمهور و رهبر جدید کوبا معرفی کرد، هیچ عجلهای برای حضور در محافل عمومی از خود نشان نداد.
رائول با اشاره به فیدل گفت: تنها یک فرمانده قوا وجود دارد.
هوگو چاوز رئیسجمهور ونزوئلا نیز به سابقه وفاداری رائول اشاه کرد و از رییسجمهور جدید اینگونه استقبال کرد. رائول همیشه حضور داشته است، همیشه آرام بوده است. همیشه تقریبا نامرئی بوده است، اما تمام تلاشش را با وفاداری به انقلاب، مردم و فیدل، برادر بزرگترش، انجام داده است.
در ادامه این گزارش آمده است: رائول از آن زمان که وی، برادرش و یک گروه از شورشیان، در سال 1959 فولگنسیو باتیستا، دیکتاتوری سابق کوبا را سرنگون کردند، وزیر دفاع بوده است.
ژنرالهای بلندپایه کوبا به رائول وفادار هستند. وی به مدت زیادی توانست با جمعآوری 50 هزار نیروی فعال و تجهیزات جنگی همچون؛ تانکها و جنگندههای شوروی سابق، یک قدرت تقریبا مطلق ایجاد کند.
هال کلپاک، کارشناس نظامی کوبا در کالج نظامی سلطنتی کانادا میگوید: سربازها از انتخاب مردی که الان دیگر پس از 49 سال وی را به خوبی میشناسند؛ مردی که بسیاری از آنها را به سمتهای ارشد فرماندهی منصوب و از آنها مراقبت کرده، خشنود هستند. گفته میشود که رائول کاسترو آدم خوشمشربی است و با کسانی که با وی کار میکنند، مهربان است. اما وی روی خشنی هم دارد و آن زمانی است که بر اعدام مخالفان سیاسی انقلاب نظارت میکند.
کاستروی جوان زودتر از برادر بزرگ خود کمونیسم را پذیرفت، اما نیروهای مسلح به ریاست وی در اجرای اصلاحات کوچک و بازار آزاد که باعث تقویت اقتصاد کوبا در زمان فروپاشی شوروی سابق (حامی اصلی اقتصادیاش) شده، نقش مهمی بر عهده داشتند. افسران بلندپایه ارتش هماکنون بیشتر صنعت گردشگری و شرکتهای خردهفروشی و صادراتی را اداره میکنند و حتی مواد غذایی اساسی را نیز تولید میکنند.
از زمانی که رائول به طور موقت ریاست کشور را به دست گرفت، انتظارات مردم را برای انجام اصلاحات کوچک اقتصادی در آینده بالا برد. وی از تغییرات نامشخص ساختاری در سیستم کمونیستی نام برد و کوباییها را تشویق کرد تا تنها درباره آینده اقتصادی کشورشان بحث و مناظره کنند.
لاتل به طور ضمنی اعلام کرد که اگر رائول به بعضی از فرصتهای اقتصادی اجازه بروز ندهد، احتمالا با مخالفت زیادی مواجه خواهد شد. اما اقتصاد کوبا دیگر آن اقتصاد پس از فروپاشی شوروی سابق نیست و اعتبارهای چین، یارانههای نفتی ونزوئلا و قیمتهای بالای بینالمللی فلزهای نیکل و مس کوبا به رشد آن کمک کردهاند.
کلپاک نیز عنوان کرد که دولت رائول کاسترو تا زمانی که با شرایط اقتصادی سختی مواجه نشود، به سوی انجام اصلاحات اقتصادی پیش نخواهد رفت.
کلپاک در این خصوص گفت: تحلیل من این است که رائول کاسترو اگر ببیند که اصلاحات به انقلاب کمک خواهند کرد، وی یک مصلح خواهد بود. ولی اگر ببیند که این اصلاحات آن چه را که وی موفقیت انقلاب میداند تهدید خواهند کرد، در آن صورت یک محافظهکار خواهد بود.
رائول کاسترو کیست؟
رائول برادر کوچکتر فیدل کاسترو است و از زمانی که این دو برادر در دهه 40 میلادی از مدرسه اخراج شدند، رائول در زندان، تبعید، زندگی در کوهستان و حتی در راس قدرت در کنار فیدل بوده و اکنون مجمع ملی کوبا وی را به عنوان جانشین او و رهبر آتی این کشور تعیین کرده است. رائول کاسترو در ژوئن سال 1931 در "بیران" واقع در شرق کوبا به دنیا آمد و چهارمین برادر از هفت برادر فیدل کاسترو رهبر سابق کوبا، به حساب میآید.
بیوگرافیها از این دو برادر کوبایی نشان میدهد که با وجود برخی اختلافات شخصیتی، این دو برادر در تمام زندگی با هم بسیار متحد بودهاند.
رائول که اکنون 76 سالگی خود را پشت سر میگذارد، از زمانی که به همراه فیدل در دهه 40 میلادی از مدرسه اخراج شدند، در زندان، تبعید، زندگی در کوهستان و حتی در راست قدرت در کنار برادرش بوده است.
رائول کاسترو که در اوایل دهه 50 میلادی، دانشجوی علوم اجتماعی بود به حزب کومنیست کوبا پیوست و به شرق اروپا سفر کرد. وی بر خلاف برادرش که اقدام خشونتبار علیه رژیم «ژنرال فالگنسیو باتیستا» دیکتاتور اسبق کوبا را مورد توجه قرار داده بود، به انقلاب سوسیالیستی تمایل بیشتری داشت.
رائول در سال 1953 میلادی فیدل کاسترو و 160 نفر از حامیانش را در حمله به قرارگاه «مونکادا» در شهر سانتیاگوی کوبا همراهی کرد. این حمله، نقطه آغاز جنبش 26 ژوئیه فیدل کاسترو را رقم زد.
رائول کاسترو به همراه برادرش در مدتی کمتر از دو سال زندانی بود و به همین جهت به چریکی تاثیرگذار در دولت کوبا تبدیل شد که نقشهایی مانند نماینده پارلمان و رئیس مجمع زنان را نیز بر عهده گرفت.
پس از انقلاب کوبا، رائول کنترل ارتش را به دست گرفت و یکی از خشونتبارترین اقدامات اوایل حکومت فیدل کاسترو را مرتکب شد. اعدام بیش از 70 نفر از افسران ارتش «باتیستا» در سانتیاگو و ریختن آنها در یک حفره بزرگ، نارضایتی و خشم زیادی را به دنبال داشت.
وی حتی بحث تصفیه مقامات حزب کمونیست را نیز مورد توجه قرار داد که از آن جمله میتوان به حذف برخی از روشنفکران کمونیست که به داشتن عقاید کاپیتالیستی متهم شده بودند اشاره کرد.
رائول کاسترو به عنوان فرمانده نیروهای مسلح کوبا، نقش مهمی در برقراری روابط نظامی قوی کوبا با شوروی سابق داشت و از بازیگران مهم بحران موشکی کوبا در سال 1962 میلادی بود. او در تاسیس اردوگاههایی برای «اصلاح» منتقدانی که راه گریز را خوب میشناسند شناخته میشد.
هنگامی که رائول کاسترو در تبعید و در مکزیک به سر میبرد با «ارنستو چه گوارا» انقابی جوان آرژانتینی ملاقات کرد و او را وارد نهضت انقلابی کوبا کرد. همکاری آنها موجب شد راه تامین سلاح و شرایط لازم برای ارسال کشتی «گرانما» هموار شود. این کشتی بود که کاسترو را در دسامبر سال 1956 میلادی به کوبا بازگرداند.
رائول و فیدل به مدت سه سال با کمترین تعداد حامیان خود در کوهستانهای کوبا حرکت میکردند. رائول کاسترو رهبری گروهی را به عهده داشت که «جبهه دوم فرانکپا» نام گرفته بود. او به تدریج تعداد افراد تحت فرمان خود را افزایش داد و به موضع شدیدش علیه آمریکا نیز معروف شد.
در همان زمان، ربودن 50 آمریکایی و کانادایی در سال 1958 میلادی مورد توجه قرار گرفت که البته فیدل کاسترو با آن مخالف بود. در همان مدت حضور در کوهستانها، رائول کاسترو با «ویلما اسپین» ازدواج کرد که با نام مستعار «دبورا» در کار چریکی و مبارزه فعال بود. 40 سال پس از این ازدواج، سنیورا اسپین به عنوان یکی از زنان مهم در دولت کاستور نقش داشت. نام وی همواره به عنوان معاون فیدل کاسترو و جانشین احتمالی او نیز مطرح بود.
رائول کاستور بر خلاف برادش مردی در سایه بوده است و تا قبل از اینکه اداره امور کوبا را در ژوئیه 2006 که فیدل به دلیل یک عمل جراحی قدرت را موقتا به او واگذار کرد، به عهده گیرد، سخرانیهای زیادی نداشته و هیچگاه نیز با روزنامهنگاران غربی مصاحبه نکرده بود.
یک روز پیش از سالگرد 75 سالگی رائول کاسترو، «گرانما» که روزنامه حزب کمونیست کوبا است طی نوشتاری او را رئیس، رهبر و همراه خوانده بود. در پایان این مقاله، سخنی از فیدل کاسترو نیز نقل شد که در آن آمده بود: «من رائول را انتخاب میکنم، نه به خاطر اینکه برادرم است همه میدانند که ما چقدر از انتصاب خویشاوندان متنفریم بلکه به خاطر اینکه او را حائز شرایطی میدانم که میتواند در مرگ من در این مبارزه، جای مرا بگیرد.»