لبنان و دو راهی جنگ و صلح

بر اساس قانون اساسی لبنان روز 24 نوامبر آخرین زمان برای تعیین رئیس‌جمهوری خواهد بود. یعنی اگر مجلس بخواهد باز هم جلسه روز چهارشنبه را به تعویق بیندازد تنها سه روز فرصت باقی می‌ماند تا رئیس‌جمهوری جدید انتخاب شود.

در همین حال «سعدالحریری» رهبر طیف المستقبل و رئیس گروه اکثریت در پارلمان لبنان گفته است که با نمایندگان اکثریت موسوم به 14 مارس از جمله «ولید جنبلاط»، «سمیر جعجمع، «امین جمیل» و «نسیب لحود» گفت‌و‌گو کرده و از آنها خواسته هر چه سریع‌تر موضوع نهایی خود درباره نامزد مورد حمایت خود را اعلام کنند.

وی همچنین گفت: «به اطلاع آنها رساندم که انتخاب رئیس‌جمهوری را از طریق نصف به علاوه یک انتخاب کنیم.»

از سوی دیگر «میشل عون» رئیس گروه «تغییر و اصلاحات» درباره برخی اظهارات مبنی بر این که وی تلاش دارد به هر نحوی به منصب ریاست جمهوری برسد، گفت: «کسی نمی‌گوید یا ما یا هیچ کس بلکه به اعتقاد ما توافق با هر کسی تنها راه‌حل است.»

وی در ادامه افزود: «ضرورت دارد رئیس‌جمهوری جدید مورد توافق همگان باشد و حداقل توقعات توافق شده را به انجام رساند. من هشدار می‌دهم هر کسی بخواهد بدون توافق با دیگر احزاب خود را به قدرت برساند یک درگیری تمام‌عیار را موجب خواهد شد که به هیچ‌وجه قابل قبول نیست.»

اظهارات تازه میشل عون نشان می‌دهد که وی پذیرفته تا اندازه‌ای از اظهارات قبلی خود عقب‌نشینی کند. وی پیش از این هر کس را که با انتخاب وی به عنوان رئیس‌جمهور جدید مخالفت می‌کرد، به شدت مورد انتقاد قرار می‌داد. وی را به انجام توطئه علیه خود و ملت متهم می‌ساخت. این عقب‌نشینی آن هم از کسی چون میشل عون که از سال 2002 تاکنون برای رسیدن به منصب ریاست جمهوری به شدت تلاش می‌کند، نشان می‌دهد که اوضاع لبنان تا چه اندازه متشنج است و احتمال یک درگیری تمام‌عیار بسیار نزدیک است.

توافق پاریس و دمشق

در همین حال گفته می‌شود که پاریس با توافق دمشق و دیگر کشورهای درگیر در پرونده لبنان پیشنهاد داده «پتریک نصراللـه» رهبر مسیحیان مارونی لبنان فهرستی از نامزدهایی که بیشترین توافق بر روی آنها صورت گرفته، تهیه شده و آن را تحویل نبیه بری رئیس پارلمان و سعد حریری رئیس گروه اکثریت پارلمان لبنان دهد تا آنها ضمن مشورت با یکدیگر بر روی یک نام به توافق رسیده و در مجلس رای‌گیری را انجام دهند. در همین رابطه فرستاده دولت فرانسه به لبنان نامه ویژه «نیکولا سارکوزی» رئیس‌جمهوری آن کشور را به پتریک نصرالله داد. تاکنون محتوی این نامه فاش نشده است. منابع نزدیک به سفیر اعلام کرده‌اند، نام‌هایی برای ریاست جمهوری لبنان پیشنهاد شده اما تاکنون روی هیچ کدام توافقی صورت نگرفته است. برخی خبرها حاکی از آن است که نام‌های «میشل عون»، «بطرس حرب»، «نسیب لحود» و «امین جمیل» در این فهرست قرار دارد. قرار است نامزدهای نهایی در یک رای‌گیری مخفی انتخاب شوند. این منابع تاکید کرده‌اند، رای‌گیری مخفی توسط نمایندگان مجلس و در درون پارلمان انجام خواهد شد.

آنها همچنین احتمال ارسال فهرست نامزدها به جایی غیر از دفتر رئیس مجلس لبنان را رد کردند و اعلام کردند، اقدامی به غیر از این به معنای حذف نام نامزدها از چرخه رای‌گیری انتخابات مجلس است.

این برای نخستین بار است که نام نامزدهای احتمالی برای رسیدن به پست ریاست جمهوری اعلام می‌شود. این اتفاق امید برای رسیدن به توافق و پایان بحران انتخاب رئیس‌جمهور را بیشتر می‌کند. علاوه بر آن به خوبی نشان می‌دهد که احزاب سیاسی لبنانی تا چه اندازه نگران وقایع جاری در کشورشان هستند و تلاش دارند به هر نحوی بحران موجود را حل و فصل کنند.

همچنین گزارش‌ها حاکی از آن است است که «سمیر جعجع» رئیس فالانژهای لبنان پذیرفته تا همکاری بیشتری با گروه‌های اکثریت داشته باشد و تلاش کند تا بحران لبنان بیش از این عمیق نشود. وی همچنین پذیرفته از نامزد توافقی حمایت کامل کند. عقب‌نشینی سمیر جعجع از مواضع سابق خود نیز به خوبی نشان می‌دهد عرصه سیاسی رد لبنان تا چه اندازه تنگ شده است. زیرا کسی چون او به این راحتی‌ها از سیاست‌های خود عقب‌ نمی‌نشیند. فرانسه و ایتالیا تلاش بسیاری دارند تا بحران ریاست جمهوری لبنان به شکل مسالمت‌آمیز حل و فصل شده و از تنگنای کنونی خود خارج شود. ایالات متحده آمریکا نیز تعهد داده است تمام تلاش خود را برای انجام یک انتخابات دموکراتیک، سالم و منسجم بر اساس قانون اساسی لبنان انجام دهد. دیوید ولش مشاور امور خاورمیانه‌ای وزیر امور خارجه آمریکا در این باره گفت: «ساعت حقیقت در لبنان به صدا در آمده است. انتخاب رئیس‌جمهوی این کشور باید به گونه‌ای انجام شود که تهدیدی متوجه کسی نشود. ما باید به لبنانی‌ها کمک کنیم. این کمک به معنای ضربه زدن به هیچ کشوری در منقطه نیست.» اشاره ولش به سوریه است که همواره متهم به دخالت در امور داخلی لبنان بوده و گفته می‌‌شود در انتخابات ریاست جمهوری نیز خلل وارد می‌کند.

هشدار دولت به اردوگاه‌ها

در همین حال دولت لبنان نسبت به هرگونه آشوب تا زمان انتخاب رئیس‌جمهوری جدید برای کشور هشدار داد و اعلام کرد، دولت لبنان در صورت بروز هرگونه آشوبی در اردوگاه‌ها وظیفه خود می‌داند که با تام قوا به رو در رویی با آن بپردازد.

«غازی العریضی» وزیر اطلاع‌رسانی لبنان گفت: «اطلاعاتی به دست ما رسیده که نشان می‌دهد افرادی به صورت غیرقانونی وارد اردوگاه‌های فلسطینی آشوب به پا کنند. ما با هرگونه آشوب بدون هیچ ملاحظه‌ای مقابله می‌کنیم و اجازه نمی‌دهیم بار دیگر قضیه ارودگاه نهرالبارد تکرار شود.»

وی همچنین از تمام گروه‌های امنیتی و سیاسی خواست هوشیاری خود را حفظ رده و مراقب هرگونه تهدیدی باشند.

پیش از این «احمد جبریل» دبیرکل جبهه ملی آزادی‌بخش فلسطین و یکی از افراد نزدیک به دمشق در مصاحبه‌ای با شبکه نیوتی وی گفته بود: «امکان آغاز یک آشوب جدید در اردوگاه فلسطینی‌ها تا قبل از انتخاب رئیس جمهوری جدید لبنان وجود دارد.»

جبریل همچنین گفت: «صدها فلسطینی به صورت قاچاق وارد لبنان شده‌اند تا سناریوی نهرالبارد را بار دیگر تکرار کنند.»

پیش از ایالات متحده آمریکا، اسرائیل و گروه اکثریت لبنان سوریه را متهم کرده بودند که برای ایجاد یک نزاع داخلی از اردوگاه‌های فلسطینی استفاده می‌کند.

بدین ترتیب به نظر می‌رسد، احتمالا نزاع داخلی جدید در لبنان در صورت انتخاب نشدن رئیس جمهور توافقی از اردوگاه‌های فلسطینیان آغاز شود. به عبارت دیگر ممکن است این بار سناریوی نهر‌البارد سراسر لبنان را در خود فرا گیرد و طبیعتا ابعاد فاجعه آن بسیار بیش‌تر از واقعه نهرالبارد خواهد بود. همه امیدوارند روز 21 نوامبر رئیس‌جمهور مورد توافق احزاب رسما انتخاب شود زیرا در غیر این صورت مشخص نیست آینده لبنان چه خواهد شد.