سمیه نصرتی
احزاب به عنوان چرخدندههای دموکراسی همواره به عنوان محملی برای تربیت نیروهای سیاسی مورد توجه بودند.
در کشورهای پیشرفته دنیا و حتی کشورهای عقبمانده و در حال توسعه، نقش احزاب و شخصیتهای آن به عنوان نیروهای شکلدهنده به ترکیب سیاسی آینده یک کشور انکارناپذیر است.
قانونمند شدن فعالیت احزاب و تکاپوی آنها در چارچوب قانون و مقررات کشور نیازمند ساز و کارهایی است که رعایت آنها فعالیت موثر و تاثیرگذار در عرصه سیاسی را موجب می شود.
نظر به اهمیت این موضوع و حساسیت و توجه نیروهای حزبی کشور به حمایتهای اولیه، کارشناسان و تحلیلگران سیاسی در باب بودجه احزاب در سال 1386 نکاتی را مطرح کردهاند.
با آن که بیتردید، عدم اتکای احزاب سیاسی به بودجههای دولتی یک ضرورت انکارناپذیر محسوب میشود ولی با این حال به نظر میرسد که حمایتهای اولیه دولت میتواند ابهام در فعالیت قانونمند و تشکیلاتی این تشکلها را در راستای رسیدن به فعالیتی مدنی برطرف کند.
سیدسبحان حسینیحیدرآبادی، نماینده گرگان در مجلس هفتم بر اختصاص بودجه احزاب در بودجه سال 86 تاکید کرد. وی افزود: برای این که این تصور به وجود نیاید که دولت تشکلهای مختلف اعم از سیاسی، صنفی و NGOهای مختلف تخصصی را رقیب خود تلقی میکند، رییسجمهوری و دولتمردان باید ردیفی به احزاب کشور در بودجه امسال اضافه کنند.
وی افزود: افرادی که به آینده کشور دل بستهاند و میخواهند با تفاهم، همبستگی و همفکری جریانات فعال در مواقع حساس نظام در کنار هم باشند، باید برای احزاب کشور ارزش قایل باشند و به آنها بودجه اختصاصی دهند.
حسینی با اشاره به این که دولت بر طبق قانون اساسی موظف است زمینه شکلگیری و فعالیت قانونمند احزاب را فراهم کند، اما عملکرد منفی برخی از احزاب باعث شده که نگاه دولتیان به احزاب کمرنگ شود.
اما حاجبابایی، عضو هیات رییسه مجلس هفتم بر این باور است که چون احزاب ایران برآورده از دل مردم نیست از این احزاب نباید حمایت کرد.
نماینده همدان در مجلس هفتم ادامه داد: احزاب در ایران دولت ساختهاند و با حاکم شدن دولت مورد حمایت دورهای قرار میگیرند و پس از آن به انزوا میروند و این احزاب نمیتوانند در مدیریت کشور حضور داشته باشند به همین دلیل بودجه دادن به احزاب بیفایده است.
وی ادامه داد: احزاب بیشتر به دنبال فرصتها و ایجاد چالشها و تنشها بودهاند و کمتر در خدمت مردم قرار گرفتهاند.
در گذشته نیز چندین میلیون یارانه دولت به احزاب تعلق گرفته، اما بدون این که تاثیرگذار و مثبت در جامعه باشد، تنها بودجه دولت هدر رفته است.
حاجبابایی تصریح کرد: احزاب بیشتر منتظر پول دولت هستند و بیشتر تنها سوار بر موج به نفع خود سوار بر موج میشوند.
همچنین ناصر نصیری گفت: یارانه احزاب هرچند که در متمم بودجه سال 85 آمد، اما به دست احزاب نرسید. امسال نیز بودجه احزاب در بودجه سال آینده گنجانده نشده است.
وی افزود: حذف یارانه احزاب از بودجه سال آینده نشاندهنده نگاه منفی مجلس و دولت به فعالیتهای حزبی نیست و البته در این شرایط نباید این توهم را ایجاد کرد.
نصیری تاکید کرد: رقم حذف شده، رقم قابل توجهی نیست و اینگونه نیست که احزاب نتوانند بدون کمک دولت به فعالیتهایشان ادامه دهند.
وی ادامه داد: حذف یارانههای مربوط به احزاب تنها موجب کندی فعالیتهای احزاب میشود. البته مطابق با آییننامههای موجود، وزارت کشور موظف است که هزینههای خانه احزاب را از محل منابعی که در اختیارش قرار میگیرد، ارایه دهد.
نصیری افزود: اعضای احزاب، حقوقی از تشکیلات خود دریافت نمیکنند که نگران حذف یارانهها باشند.
اما بیژن شهبازخانی در ارزیابی عدم رای مجلس هفتم به بودجه احزاب گفت: شاید این یک بدبینی باشد که در کشور ما نسبت به عملکرد احزاب ایجاد شده است.
البته حسن غفوریفرد، نماینده تهران در مجلس هفتم گفت: من در نامهای از رییسجمهوری خواستهام که در بودجه سال 86 یارانه احزاب را در نظر بگیرند، اما این کار محقق نشد.