بودجه 86 گامی بلند به سوی چشم‌انداز

* آقای عبداللهی کمیسیون تلفیق هم اکنون چند جلسه از بررسی‌های خود پیرامون لایحه بودجه سال آینده را برگزار کرده است. آیا نسبت به گذشته مکانیسم تازه‌ای برای بررسی این لایحه در پیش گرفته‌اید؟
** طبق آئین‌نامه داخلی، کمیسیون تلفیق کارش را آغاز کرده است. ما طبق این آئین‌نامه در حال بررسی منابع درآمدی دولت هستیم. درآمدهای نفتی، مالیاتی و سایر بخش‌ها را ارزیابی می‌کنیم و سؤالات خود را از مجموعه دولت طرح می‌کنیم. این بخش هم اکنون به مرحله پایانی نزدیک شده است. پس از این، وارد ردیف‌های هزینه‌ای دولت در بخش جاری و عمرانی خواهیم شد. بودجه شرکت‌های دولتی، بانک‌ها و مؤسسات انتفاعی وابسته به دولت و استان‌ها را بررسی خواهیم کرد. اعتبارات متفرقه نیز در این بخش بررسی خواهد شد و پس از آن لایحه بودجه راتقدیم صحن علنی مجلس خواهیم کرد.
* آیا رویکرد بررسی‌ها همان است که در سال‌های گذشته مورد توجه بودند یا این که نگاه جدیدی شکل گرفته است؟
** تقریباً همان رویکرد گذشته است. با این تفاوت که ما در سال جاری کمیته‌های سه‌گانه اقتصادی، اجتماعی و عمومی ـ دفاعی را تشکیل ندادیم. از این رو پیشنهادهای نمایندگان به طور مستقیم در کمیسیون مطرح می‌شود.
* به نظر شما بودجه امسال بیشتر قابل دفاع است یا قابل نقد؟
** البته خوش‌بینی نسبت به این لایحه بیشتر از سال گذشته است اما طبیعی است که بخش‌هایی از بودجه قابل نقد و بخش‌هایی نیز جالب توجه و غیر قابل نقد است.
* این روند آیا نسبت به سال گذشته دچار تغییر نشده است؟
** اگر آنچه دولت اعلام کرد مبنی بر این که اتکای بودجه به درآمدهای نفتی کاهش یافته، درست باشد، گام مثبت بزرگی برداشته شده است. منتها باید ارقام را به طور دقیق بررسی کنیم و ببینیم که آیا این مطلب درست است یا نه. اما آنگونه که دولت می‌گوید قدم بزرگی در راستای سیاست‌های برنامه توسعه و سیاست‌های کلان 20 ساله برداشته شده است. به نظر من از این جهت بودجه قابل دفاع است.
* برخی از چهره‌های اقتصادی مجلس معتقدند که ارزیابی قیمت نفت در لایحه بودجه واقعی نیست، شما چه نظری دارید؟
** باید به مبانی بررسی‌ها توجه کنیم. خب آن بخشی که در بودجه عمومی از درآمدهای نفتی محاسبه شده مشخص است. آمار و ارقام همانی هستند که دولت اعلام کرده است. (یعنی 7/33 دلار برای هر بشکه) ارقام دیگر مثل مالیات عملکرد شرکت نفت، سود سهام شرکت‌های دولتی و... را اگر جزو منابع درآمدی نفتی محاسبه کنیم، طبیعی است که میزان وابستگی بودجه به نفت افزایش پیدا می‌کند.
* در بودجه سال گذشته و همچنین بر اساس روال و منطق بودجه‌نویسی سال‌های قبل، این درآمدها جزو منابع درآمدی نفتی محسوب نمی‌شدند؟
** بله. در گذشته این درآمدها جزو برداشت مستقیم از درآمدهای نفتی نبوده است. بنابراین می‌توان بر آن اساس گفت اتکای بودجه به نفت کاهش یافته است.    
* در بخش مسکن چطور، آیا تدابیری برای کنترل بازار آن طراحی شده است؟
** در این بخش، دولت در تبصره 6 و بند «د» آن سیاست‌های خوبی پیش‌بینی کرده که در صورت تصویب آن در مجلس و اجرای آن از سوی دستگاه‌های اجرایی، امیدواریم در تامین نیازمندی‌های قشرهای سطح پائین جامعه تاثیر خوبی بگذارد. رویکرد مثبت دیگری که در بودجه وجود دارد حجم اعتبارات عمرانی است که به نظر واقع‌بینانه در لایحه گنجانده شده است. در بخش هزینه‌های جاری البته نگرانی‌هایی وجود دارد که دولت باید تصمیم‌های متناسب با آن بگیرد. این تصمیم‌ها اگر منطبق بر آنچه در لایحه آمده، نباشد، دچار کسری بودجه خواهیم شد. از این حیث ما در هزینه‌های جاری نگرانی داریم. اگر بخواهیم واقع‌بینانه بودجه را نقد کنیم نکته قابل توجه دیگری وجود دارد این که در بخش درآمدها، حدود 70 هزار میلیارد ریال از درآمدهای بودجه فروش شرکت‌های دولتی منوط شده و 30 هزار میلیارد ریال آن در هزینه‌های جاری محاسبه شده است. ما اعتقاد داریم دولت در این زمینه باید ساز و کارهای مؤثر دقیقی تهیه کند تا این 30 هزار میلیارد ریال به طور قطعی تامین شود. در مجموع در بخش هزینه‌ها، دولت باید انقباضی عمل کند و در بخش درآمدی تدبیر و هوشیاری به خرج بدهد تا با کسری منابع و عدم تحقق درآمدها مواجه نشود. این نگرانی شما در حالی است که مجلس لایحه مدیریت خدمات کشوری را به تصویب رسانده که در صورت تایید شورای نگهبان از سال آینده باید اجرا شود و حداقل بار مالی آن نیز 30 هزار میلیارد ریال است.
* شما فکر می‌کنید سرنوشت این لایحه در بودجه با توجه به این دغدغه‌هایی که دارید چه خواهد بود؟
** به هر حال باید بار مالی ان را تامین کرد و در بودجه 86 هنوز پیش‌بینی‌های لازم صورت نگرفته است.
* سال گذشته بزرگترین چالش دولت و مجلس در بودجه، سقف درآمدهای ارزی دولت و میزان وابستگی بودجه به نفت بود امسال چه تصوری از اختلاف نظرهای این دو نهاد در بحث بودجه دارید؟
** فکر می‌کنم بودجه امسال آسانتر و با اختلاف‌نظر کمتری تصویب خواهد شد و چالش‌های سال قبل را نخواهیم داشت. علتش هم این است که سال گذشته کمیسیون تلفیق دیدگاه درستی درباره بودجه داشت و آن انتقادها در بودجه امسال مورد توجه قرار گرفته است.