علی تتماج
جرج بوش که در راستای حفظ متحدان قدیمی راهی شرق آسیا گردیده است در حالی از اندونزی دیدار میکند که تظاهراتهای گسترده ضدآمریکایی در این کشور، شکست این سفر را پیشاپیش آشکار ساخته است.
جرج بوش رئیسجمهور آمریکا برای حضور در اجلاس اپک در ویتنام و دیدار از روسیه، ژاپن، سنگاپور و اندونزی راهی شرق آسیا گردیده است. جرج بوش که در انتخابات میان دورهای کنگره شکست سنگینی را متحمل گردیده اکنون تمام تلاش خود را بر موفقیت در این دیدارها استوار ساخته است. وی در جریان دیدار با سران 21 کشور و مطرح کردن مسائل مهم بینالمللی از جمله پرونده کره شمالی و ایران، بر آن است تا دیپلماسی فعال نومحافظهکاران در حفظ منافع بینالمللی را به نمایش گذارد. نکته حائز اهمیت در سفر دورهای بوش دیدار او از اندونزی و واکنشهای مردم این کشور به این سفر میباشد. جرج بوش در حالی راهی این کشور میگردد که: اولاً در طی روزهای گذشته تظاهراتهای گسترده علیه بوش برپا گردیده است ثانیا آمریکا تلاش دارد تا اندونزی را به سمت رژیم صهیونیستی سوق دهد. ثالثا مردم جاکارتا خواستار اتحاد با سایر بخشهای جهان اسلام در خاورمیانه و آفریقا میباشند. بر این اساس دلایل انزجار مردمی و مخالفت شدید آنها با حضور بوش در کشورشان عبارتند از:
1ـ اندونزی با 220 میلیون نفر جمعیت بزرگترین کشور اسلامی در جهان قلمداد میشود. هرچند که مردم این کشور تلاش دارند تا بر اتحاد خود با سایر کشورهای عربی بویژه در خاورمیانه افزوده و جامعه واحدی را تشکیل دهند، اما غرب برای تفرقه و جدایی آنها فعالیت میکند. به کار بردن الفاظ جهان اسلام عربی، اسلام شرفی و خاورمیانه از راهکارهای غرب برای فاصلهاندازی میان این جوامع میباشد. با تمام این تفاسیر مردم اندونزی همچنان اصرار دارند که وحدت با سایر ممالک اسلامی را حفظ نمایند، لذا همواره با سفر مقامات عربی و آمریکایی به کشورشان که توطئه علیه اتحاد آنها با سایر جهان اسلام است مخالفت میکنند (در تظاهراتهای اخیر نیز آنها اعتراضهای خود را به این سیاست تفرقهافکنانه اعلام کردهاند).
2ـ از مسائل مطرح در تحولات اندونزی، اصرار و اقدامات غرب و رژیم صهیونیستی برای برقراری روابط جاکارتا باتلآویو میباشد. در این چارچوب مشاهده میگردد که مقامات آمریکا و رژیم صهیونیستی در کنار متحدان غربی بر این امر تاکید دارند که به نوعی ارتباط میان اندونزی و تلآویو برقرار سازند تا راهی باشد برای گرایش سایر کشورهای اسلامی برای پایان دادن به تحریمهای رژیم صهیونیستی. آنها بر این مدعایند که اندونزی با 220 میلیون مسلمان به عنوان آغازگر راه برقراری روابط با رژیم صهیونیستی میتواند ابزاری باشد برای ترقیب سایر کشورهای اسلامی برای پذیرش رژیم صهیونیستی. در طرح اجرایی غرب این امر مورد تاکید قرار گرفته است که سه طیف از کشورهای اسلامی ایجاد نمایند تا در لوای آن اهداف رژیم صهیونیستی را عملی سازند. اسلام آفریقایی، شرق آسیا و خاورمیانه طرحی است که آنها برای این هدف اجرا میکنند. آنها برآنند تا با نزدیکسازی رژیم صهیونیستی به کشورهای اسلامی قاره آفریقا و شرق آسیا در نهایت کشورهای اسلامی خاورمیانه را نیز وادار به پذیرش رژیم صهیونیستی نمایند. در این میان اندونزی به عنوان بزرگترین کشور اسلامی در شرق آسیا مورد توجه این طرح قرار گرفته است. با این وجود و به رغم تمام سیاستهای تهدید و پاداش غرب برای جلب رضایت اندونزی، ملت این کشور، حاضر به پذیرش این رژیم نبوده و با تظاهراتهای گسترده مانع از گرایش دولتمردانشان به این سمت گردیدهاند. در مقطع کنونی نیز مردم اندونزی سفر بوش به کشورشان را اقدامی در جهت اهداف رژیم صهیونیستی دانسته لذا تلاش دارند تا با اعلام انزجار از آمریکا و رژیم صهیونیستی مانع از اجرای توطئه گرایش اندونزی به رژیم صهیونیستی گردند.
3ـ نکته قابل تامل در تحولات شرق آسیا گرایش کشورهای منطقه به استقلالخواهی و دوری از غرب میباشد. با گسترش موج آمریکاستیزی در خاورمیانه و پیروزی نهضتهای اسلامی در این منطقه و حضور چپگرایان در آمریکای لاتین و قاره آفریقا که انزوای بیشتر غرب را در پی داشت اکنون مردم شرق آسیا برای پایان دادن به نفوذ آمریکا فعال گردیدهاند. این گرایش را در تحولات ژاپن، کره جنوبی و بسیاری از کشورهای شرق آسیا میتوان مشاهده نمود. اندونزی نیز از جمله کشورهایی است که ملت آن برای دوری از غرب تلاش میکند، هرچند که دولت همچنان وابستگیهایی به غرب دارد اما مردم خواستار دوری از آمریکا میباشند. در این چارچوب مشاهده میگردد که تمام دیدارهای مقامات آمریکایی (در کلیه سطوح) با تظاهراتهای مردمی مواجه میباشد که خود عامل تخریب چهره واشنگتن در شرق آسیا گردیده است. (چندی پیش نیز دیدار رایس از این کشور با تظاهراتهای شدید مردمی همراه بود).
در نهایت میتوان گفت که گرایش مردم اندونزی به سایر کشورهای اسلامی و اتحاد جهان اسلام، دوری از رژیم صهیونیستی و آگاهی آنان از توطئههای غرب علیه کشورشان، عامل اصلی مخالفت آنها با روابط با آمریکا میباشد که نمود این اعتراضات را در تظاهراتهای ضدبوش میتوان مشاهده کرد. البته این نکته قابل ذکر است که آمریکا تلاش دارد تا با دادن امتیازاتی بویژه در زمینه اقتصادی و نظامی و برجسته ساختن نقش اندونزی در تحولات منطقه تا حدودی از این مخالفتها بکاهد اما اعتراضات مردمی همچنان ادامه دارد که مانع از اجرای این عملکرد میگردد که نتیجه جهانی آن شکستی دیگر برای بوش پس از شکست در انتخابات میان دورهای آمریکا میباشد که بیش از پیش تزلزل جایگاه نومحافظهکاران در عرصه داخلی و بینالمللی را در پی دارد.