پس از خاتمه جنگ تحمیلی، آینده قدرت دریایی کشور و به تبع آن توان رزمی نیروی دریایی براساس سیاست بازدارندگی دفاعی و توسعه دریایی طراحی شد. در این عرصه و از همان سالها در نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران تحقیقات گستردهای در حوزه پرورش نیروی انسانی کارآمد و به کارگیری تجهیزات و تسلیحات مناسب همواره در جریان بوده و متأثر از نتایج این تحقیقات هر 2 مؤلفه مورد اشاره که بنیانهای توان رزمی دریایی به شمار میروند دستخوش تحولات چشمگیر و پیشرفت همهجانبه شده است. بحمدالله امروزه میتوان ادعا کرد که توان رزمی رو به رشد نیروی دریایی موجب شده است که این نیرو به یکی از کارآمدترین و توانمندترین قدرتها در منطقه حساس خلیج فارس و دریای عمان در جنوب کشور و عرصه بسیار حیاتی دریای مازندران در شمال کشور تبدیل شود. خصوصاً اینکه اقدامات زیربنایی در موضوع حساس آموزش نیروی انسانی، متناسب با فناوری روز و همچنین به کارگیری تجهیزات و تسلیحات جدید به منصه ظهور رسده و با شتاب مناسب در جریان است.
تجهیزات و فناوری نوین
اصول تحول و توسعه در فناوری در کلیه ادوار و در تمام کشورها متأثر از امور دفاعی و نظامی تحقق یافته است، به تعبیر دیگر ضرورتهای دفاعی همواره عامل تحرک و پویایی بشر در زمینه رشد و توسعه علمی و صنعتی بوده است. طبیعی است که تحقق استقلال در یک کشور باعث میشود که در پاسخگویی به نیازمندیهای دفاعی کلیه نهادهای ذیربط در این عرصه فعال شوند. با پیروزی انقلاب اسلامی و تبلور ظهور رسیدن استقلال در کشور، نیروی دریایی نیز تلاش کرد تا نیازمندیهای دفاعی خود را با تکیه بر توان علمی و تخصصی خودی و حفظ ارتباط با کشورهای صاحب فناوری جهان هر چه زودتر تأمین کند. در مقام مقایسه با سایر کشورهای منطقه با اتکا به موضوع استقلال در حال حاضر نداجا از توان بالقوه و بالفعل تحقیقاتی تولیدی و همچنین دانش کاربری و نگهداری بسیار بالای سلاح و تجهیزات برخوردار است.
اهمیت دریا و مأموریتها
نیروی دریایی در جهان امروز به عنوان یکی از عوامل مهم نظامی و اقتصادی نظر جهانیان را به خود معطوف داشته است. به خصوص ابرقدرتها جهت حفظ سلطه خود بر جهان سعی کردهاند تا با ایجاد یک نیروی دریایی قوی، امور نظام و اقتصادی جهان را تحت سیطره خود در آورند. آنها سعی میکنند با تحت تاثیر قرار دادن و ایجاد رعب و وحشت، ضمن کنترل نظامی، امور اقتصادی جهان را در قبضه خود در آورند. فعالیتهای مستمر ناوگان بیگانه در خلیج فارس و دریای عمان و تهدیدات گسترده آنها بر ضد منافع دریایی کشورهای منطقه خود از این مقوله است.
نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران در خدمت اهداف انقلاب قرار گرفت و وسیلهای شد برای حراست از آبهای کشور اسلامی ایران در جهت دفاع از آرمانهای انقلاب شکوهمند اسلامی ایران، به طوری که هماکنون نقش عمدهای در امنیت خلیج فارس و دریای عمان و دریای مازندران و در نتیجه روابط اقتصادی منطقه ایفا میکند. ماموریت و وظایف خاص نیروی دریایی علاوه بر وظایف و مأموریت عام نیروهای مسلح را میتوان به این شرح خلاصه کرد:
ـ پاسداری و کنترل آبهای سرزمینی، فلات قاره، منطقه انحصاری اقتصادی و جزایر کشور در برابر هرگونه تجاوز نظامی خارجی و حضور مستمر و کنترل و تامین امنیت خطوط مواصلات دریایی خودی و جلوگیری از استفاده غیرمجاز بیگانگان از این مناطق.
ـ دفع و سرکوب هرگونه تجاوز نظامی به حاکمیت، حقوق و منافع کشور در آبهای سرزمینی، فلات قاره و مناطق انحصاری اقتصادی و جزایر کشور و انهدام تاسیسات دریایی دشمن.
ـ کنترل تردد کشتیها در خلیج فارس و دریای عمان و بازرسی کشتیهای مشکوک در مواقع لزوم.
ـ همکاری با نیروهای هوایی و زمینی در موارد ضروری و بنا به نیاز و پشتیبانی عملیات نیروی زمینی در سواحل، بنادر و جزایر.
ـ شرکت در عملیات بازدارنده.
هدف راهبردی
راه یا هدف اصلی نیروی دریایی در راهبرد بازدارندگی خلاصه میشود که برای هر کشور آزاد و مستقل و صاحب دریا حفظ و حراست کند. با این اوصاف سیاست دولت جمهوری اسلامی ایران در این است تا از نیروی دریایی پیشرفته و مدرن بهره گیرد. هدف از این سیاست مقاصد توسعهطلبانه در منطقه نیست بلکه سعی در تداوم سیادت دریایی در حفظ حراست منافع ملی کشور است. نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران عهدهدار اجرای وظایف تعیین شده از سوی قانون اساسی کشور بوده و از دخالت در اموری که خارج از وظایف محوله باشد خودداری می کند. باید تاکید کرد که حفظ امنتی ملی در دریا، جلوگیری از تغییرات ژئوپلیتیکی منطقه دریایی، کمک به تعالی فعالیتهای اقتصادی (صادرات و واردات از طریق دریا) و کمک به توسعه ملی در ابعاد گوناگون همواره مدنظر نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران بوده و خواهد بود.
متن کامل را در www.hamshahrionline.ir بخوانید.