جواد ظریف:
ایران هیچ نفعی در جنگ قومی در عراق ندارد
متن کامل گفتوگوی دکتر جواد ظریف، نماینده دایم ایران در سازمان ملل با برنامۀ تلویزیونی تحلیلی ـ خبری «چارلی رز» شبکۀ 13 تلویزیونی آمریکا:
* جواد ظریف، سفیر ایران در سازمان ملل از سال 2002 تاکنون در اینجا حضور دارد. وی در تمام مدت درگیر روابط پیچیده بین تهران ـ واشنگتن بوده است. اکنون اعلام شده که وی قرار است، شغل سفارت ایران در سازمان ملل را ترک کند جایی که او دوستان زیادی در بین خبرنگاران و سایر اعضای جامعۀ دیپلماتیک و مردم دارد. وی به تهران برگردد تا به چه کاری مشغول شود؟
** من کارمند دولت هستم و دولت تصمیم میگیرد که من چه کار خواهم کرد اما من بسیار علاقهمندم تدریس کنم.
* سیاست خارجی؟ زیرا شما قبل از این در وزارت خارجه بودهاید؟
** بله، من همزمان با معاونت وزات امور خارجه در دانشگاه تهران حقوق بینالملل را تدریس میکردم.
* چه زمانی اتفاق خواهد افتاد؟
** احتمالاً در بهار.
* آیا این به معنای مخالفت شما و یا عدم هماهنگی شما با سیاستهای دولت کنونی نیست؟
** نه الزاماً؛ در خدمت دیپلماتیک پستها میچرخند و معمولاً بین سه تا چهار سال هستند؛ من اکنون نزدیک به پنج سال است در این پست هستم و حتی بیش از حد معمول اینجا بودهام.
* وقتی که آنها در سخنرانی رییسجمهور بوش دربارۀ محور شرارت سخن گفتند؛ این موضوع چه تاثیری داشت؟ مایکل هرش در مقالهاش در مجلۀ نیوزویک به تاریخ مانورهای دیپلماتیک بین ایران و آمریکا اشاره میکند و میگوید، برخی اقدامات و تحرکات در حال انجام بود و ناگهان آن سخنرانی انجام شد و همه چیز را تخریب کرد.
** ایران نقش بسیار فعالی در ثبات افغانستان و کمک به مردم افغانستان برای تشکیل یک دولت جدید و کمک به بازسازی افغانستان بازی کرد و پس از آن که ایران بیش از 500 میلیون دلار برای بازسازی افغانستان اختصاص داد، رییسجمهور بوش، سخنرانی معروف خود را انجام داد و در آن به شکلی کاملاً غیرقابل قبول به کشورهای متفاوت برچسب زد و آنها را به هم چسباند.
* عراق، ایران و کره شمالی.
** که کاملاً بیمعنی بود و نشان داد آمریکا علاقهای به همکاری و شناسایی امکانات ندارد و به نظر من به راحتی تحت تاثیر گروههای فشار داخلی قرار گرفته بود.
* آیا قبل از این اتفاق آمریکا نزدیکتر آمده بود، منظور این است که میشد احساس کرد، تحولی در حال انجام است؟
** ایران مطمئناً در افغانستان کمک کرد.
* بحثی در این باره نیست.
** و آمریکا به آن با قراردادن ایران در محور شرارت پاسخ داد، بنابراین تا جایی که مربوط به رفتار آمریکا باشد من فکر نمیکنم که هرگز نزدیک شده باشیم.
* شما فردی هستید که وقتی موافقتنامۀ تشکیل دولت افغانستان را دیدید به کسانی که سند را مینوشتند، گفتید در آن اشارهای به لفظ دموکراسی نشده است.
** و گفتم اشارهای هم به لفظ تروریسم نشده است.
* و به لفظ تروریسم هم اشاره نشده بود. ایالات متحده میگوید مشکل در این است که دولت شما حزبالله، حماس و جهاد اسلامی و انواع سازمانهایی را حمایت میکند که بیش از آن که علاقهمند به مشارکت در صلح باشند به تروریسم علاقهمند هستند و عاملان و مزدوران جاهطلبیهای شما هستند.
** نخست این که هیچ کس در جامعه بینالملل عامل و مزدور جاهطلبیهای کشور دیگر نیست. اگر به سابقه امر و تاریخ نگاه کنید، قساوتهایی که علیه مردم فلسطین و لبنان انجام گرفت در بین آنها عزم کافی جهت مبارزه برای آرمانشان ایجاد میکند که نیازی به این نداشته باشند عامل و اجیر کس دیگری شوند.
* از آنها حمایت مالی میکنید.
** اما مشکل در آمریکا این است که خودش را برابر با جامعه بینالملل میداند. برای آمریکا مفید و مطمئناً آموزنده خواهد بود که به جامعه بینالملل نگاه کند و ببیند که آیا اکثریت و یا حتی یک اقلیت قابل توجه سازمانهایی را که آمریکا با فراغبال تروریستی میداند، سازمان تروریستی میدانند؟ البته باید سوال کرد آمریکا چگونه با سازمانی تعامل میکند که خودش آن را تروریستی میداند؟ اکثریت عمده کشورهای جهان گروههایی را که برای آزادی ملی خود و علیه اشغال خارجی میجنگند، تروریست خطاب نمیکنند. اعمال برخی استانداردها از سوی یک یا دو کشور علیه دشمنانشان، برچسب زدن بر دشمنانشان به عنوان تروریست هیچ نتیجهای نخواهد داشت. باید موضوعاتی که در قلب مساله فلسطین و لبنان هستند، مورد توجه قرار گیرند. این واقعیت که لبنان بیش از دو دهه در اشغال نیروهای اسراییلی بود، این واقعیت که مقاومت با هدف ایستادن در مقابل اشغال ایجاد شد، این واقعیت که جنگ 33 روزه بر مردم لبنان تحمیل شد، گروه عظیمی از مردم عادی در لبنان کشته شدند و آمریکا حتی اجازه صدور یک قطعنامه آتشبس در شورای امنیت را نداد؛ اینها واقعیتهای خاورمیانه هستند؛ اگر ما به یک گروه برچسب تروریستی بزنیم و یا یک کشور را به حمایت از تروریسم متهم کنیم، مشکل را حل نخواهیم کرد.
* ایران قصد دارد چه نقشی در منطقه و جهان ایفا کند؟
** ایران کشوری است که علاقهمند به ثبات در منطقه نزدیک خود است، اینجا منافع امنیت ملی ایران نهفته است. ما خواهان ثبات در این منطقه هستیم و به همین دلیل بوده که بارها خواستار اتحاد یک چارچوب برای همکاری و امنیت در خلیجفارس شدهایم، منطقهای که در طول سه دهه گذشته، شاهد سه جنگ بود که یکی از آنها بر ایران تحمیل شد و ایران هشت سال از آن رنج برد. ما خواستار ثبات هستیم. ما یک نقش سازنده در جامعه بینالملل ایفا کردهایم و معتقد هستیم که همه باید رویکرد و نگاه خود را بر پایه واقعیات سیاسی و حقوق بینالملل تنظیم کنند و نه بر پایه دیدگاههای مربوط به قرن گذشته.
* آیا ایران به هیچ ترتیبی پول، سلاح و یا افراد را در عراق به کار میگیرد که جانب یک طرف را در این جنگ قومی بگیرند، به ویژه در اختیار ارتش مهدی.
** ما از ابتدا گفتهایم که درگیری قومی ابتدا توسط افرادی نظیر ابومصعب زرقاوی، فرمانده القاعده در عراق طراحی شد، ما در آن زمان با این موضوع مخالف بودیم، اکنون هم مخالفیم. شما باید نگاهی به اظهاراتی که در تهران مطرح میشود بیندازید؛ آیا ما حتی یک بار کلمهای در تعریف یا تشویق قومگرایی زدهایم، حتی نه خشونت قومی بلکه صرفاً قومگرایی؛ اما شما سخنانی را از سایرین شنیدهاید که آن را تشویق، تعریف و تحریک کردهاند، شما واژه هلال شیعی را شنیدهاید. واژههای دیگر را هم شنیدهاید.
* واژه هلال شیعی توسط یکی از رهبران مسلمانان مطرح شد.
** متاسفانه طرح این واژه با هدف پیشبرد یک برنامه سیاسی بود اما منجر به تاکتیک هراس شد. این یک تاکتیک برای ایجاد هراس است. هلال شیعی وجود ندارد. اجازه دهید قاطعانه بگویم ایران هیچ نفعی در جنگ قومی در عراق ندارد. منافع ایران به شدت از قومگرایی ضربه خورده است.
* پس چرا کاری برای آوردن ثبات بیشتر منطقه نمیکنید؟
** ما پیشنهاد کمک و حمایت از دولت عراق را برای ایجاد ثبات کردهایم. رییسجمهور عراق دو هفته قبل اعلام کرد که ایران پیشنهاداتی را برای کمک به ثبات و امنیت عراق مطرح کرده است. ما هیچ نفعی در تضعیف دولت عراق نداریم. دولت عراق یک دولت دوست است و ما احتمالاً از کشورهای بسیار معدودی هستیم که میتوانیم ادعا کنیم همه اعضای دولت کنونی عراق دوست ما هستند.
* دولت کنونی عراق عمدتاً شیعه است و سنیها از این که نقش متناسبی ندارند ناراضی هستند.
** نه اینطور نیست؛ دولت کنونی عراق برپایه قانون اساسی آن کشور ایجاد شده است. من نمیخواهم وارد این موضوع شوم؛ زیرا نماینده عراق نیستم و نماینده ایرانم؛ اما نکته این است که اگر ما به خشونتها کمک کنیم فقط دولت کنونی را تضعیف کردهایم که مورد حمایت ماست. این دولت از یک رییسجمهور کرد، نخستوزیر شیعه، کابینهای مرکب از شیعیان، اهل سنت، اکراد و سایر اقلیتهاست و رییس مجلس هم سنی است و ما با تکتک آنها روابط خوبی داریم و برای ما هیچ نفعی در تضعیف دولت عراق وجود ندارد.
* آیا هیچ نفعی در جنگ داخلی دارید؟
** خیر جنگ داخلی عراق برای امنیت ملی ایران زیانبار است؛ اجازه دهید به سوالی که احتمالاً شما میخواهید بپرسید پاسخ دهیم. آیا ما هیچ نفعی در گرفتار کردن آمریکا در عراق داریم؟ به شما میگویم که آمریکا آنچنان خودش را در عراق گرفتار کرده که نیازی به کمک هیچکس ندارد؛ بنابراین ما هیچ اقدامی نخواهیم کرد که منجر به تضعیف دولت عراق شود، بیمعنی است شواهدی که مطرح شده و در واقع جعل شده، نامعقول است. منظورم این است که اگر به شواهد نگاه کنید تاریخی که بر روی آنها وجود دارد براساس روشی است که در آمریکا مورد استفاده قرار میگیرد و ابتدا ماه و سپس روز نوشته میشود در حالی که در همۀ جای دیگر جهان برای درج تاریخ، اول روز و بعد از آن ماه را مینویسند و افرادی که این سند را جعل کردهاند باید گوش کنند و یاد بگیرند.
* این نکته چه چیزی را برای شما روشن میکند؟
** میگویند که این مدرک جعل شده است؛ همانطور که قبل از جنگ عراق مدارک جعل شده بود تا یک جنگ آغاز شود. شواهد جعل شدهاند و این به یک سیاست بسیار خطرناک اشاره دارد که توسط این دولت پیگیری میشود.
* این سیاست خطرناک چیست؟
** ایجاد یک بحران برای فرار به جلو و متهم کردن دیگر با هدف ماجراجویی، چیزی که همه میدانند منجر به فاجعه خواهد شد. ما متاسفیم که چنین فاجعهای در حال وقوع است، خوشحال نیستم که آمریکا خود را در باتلاق گرفتار کرده است و هر روز بیشتر در این باتلاق فرو میرود؛ زیرا تمام منطقه را با خود به خطر انداخته است؛ بنابراین هیچ دلیلی ندارد که دربارۀ وضعیت آمریکا خوشحال باشیم.
* این استدلال وجود دارد که ایران هماکنون احساس میکند در منطقه تفرق دارد و بنابراین علاقۀ اندکی برای کمک به آمریکا و یا ایجاد ثبات از طریق نوعی گفتوگو با آمریکا دارد. آیا ایران امروز خواهان نوعی گفتوگو با آمریکاست که براساس آن هر دو کشور نقشی سازنده در ایجاد ثبات در عراق داشته باشند؟ همراه با ترک آمریکا؟
** هر زمان که ایران برای گفتوگو اعلام آمادگی کرده است، آمریکا این آمادگی را به عنوان علامتی از قصد ایران برای منحرف کردن یک موضوع دیگر تلقی کرده و یا حتی وزیر خارجه، رایس از آن تعبیر به فشار برای اخذ رشوه کرده است. گفتوگو برای افرادی است که خواهان پیدا کردن راهحل باشند؛ اگر یک طرف خواهان بحران باشد هیچ نفعی در پیدا کردن راهحل ندارد و علایم زیادی وجود دارد که آنها به دنبال بحران هستند. در واقع آنها مدارک تولید و شاهد جعل میکنند. ما در منطقه هستیم هیچ گزینهای نداریم و نمیتوانیم منطقه را ترک کنیم. فقدان امنیت در عراق به معنای فقدان امنیت در ایران است.
* اگر ایالات متحده طی یکماه از عراق خارج شود و تمام نیروهایش را خارج کند به نظر شما چه اتفاقی خواهد افتاد؟
** فکر نمیکنم نیاز باشد به سوالات فرضی پاسخ دهیم آنچه نیاز است آمریکا انجام دهد این است که قبل از هر چیز یک گام حداقلی بردارد و متعهد شود که قصد ندارد به طور دایم در عراق بماند؛ این دولت حتی آمادۀ انجام چنین تعهدی در چند ماه گذشته نبوده و در واقع گامهایی در جهت کاملاً خلاف آن برداشته است. همینطور مهم است که به عراقیها چشماندازی داده شود که در آن کشورشان توسط خود عراقیها اداره خواهد شد. مشکل اشغال است و اشغال یک نیروی محرکه در خودش ایجاد میکند.
* بله، رییسجمهور بوش هم گفته که اشغال چیز خوبی نیست.
** این که بگویید اشغال چیز بدی است؛ یک نکته است ولی این که بعداً به کنگره بروید و درخواست پول برای ایجاد پایگاههای دایمی در عراق کنید، نکتۀ دیگری است.
* منظورتان این است اگر گفته شود ما پایگاه دایمی در عراق نمیخواهیم معجزه میشود. آسمان باز میشود و ایران همه کاری برای ایجاد ثبات در عراق انجام میدهد.
** هیچ ربطی به ایران ندارد، بلکه مربوط به عراقیهاست. آنچه من میگویم این است که دولت آمریکا نه تنها آماده خروج از عراق نیست بلکه حتی آماده اعلام این نکته هم نیست که قصد ندارد به طور دایمی در قالب نظامی در عراق بماند.
* این دولت گفته است که دولت عراق از آنها خواست که این کشور را ترک کنند این کار را خواهند کرد. شخص رییسجمهور بوش این را گفته است.
** نه، رییسجمهور بوش شرایط لازم را برای عراقیها جهت به دست گرفتن مسایل امنیتی خودشان ایجاد نکرده است. آنچه من به آن اشاره دارم منطق اشغال و نتیجه اشغالگری است و آنچه که نیاز است، آمریکا انجام دهد آنچه که اکنون مشاهده میشود تنها افزایش نیروهاست، نه کاهش و یا خروج نیروهای آمریکا از منطقه و این نه تنها مخالف توصیه بقیه جهان بلکه حتی مخالف توصیههای گروه دو حزبی مطالعه عراق است.
* به مطلب قبلی برگردیم، آیا هیچ پول ایرانی، هیچ سلاح ایرانی و هیچ حمایت ایرانی از هیچکس در عراق صورت نمیگیرد و هیچ سلاح ساخت ایران در عراق استفاده نمیشود، آیا این دقیقاً چیزی است که شما میگویید؟
** آنچه من دقیقاً میگویم این است که ایران هیچ نفعی در حمایت از مبارزهجویان با خشونتهای قومی در عراق ندارد، ایران به عراق سلاح نمیفرستد.
* از هیچ نوعی؟
** از هیچ نوعی، ایران روابط خوبی با دولت عراق دارد و من فکر نمیکنم آمریکاییها با تولید و با جعل مدرک در اتاقهای بسته کمکی به حل مشکل کنند.
* نکتۀ دیگری که مطرح کردید این است که دولت ایران...
** من گفتم ایران.
* بسیار خب ایران، نمیتوان با گفتن این که بین دولت ایران و سایر نیروهایی که این بمبها را میسازند و منتقل میکنند، تفاوت وجود دارد نتیجهای گرفت.
** خیر، ایران چنین سیاستی ندارد؛ این سیاست ایران نیست.
* و همۀ افراد را انجام چنین کاری در ایران منع میکند؟
** تضعیف دولت عراق به نفع ما نیست. بارها مقامات عراقی چنین اتهاماتی را رد کردهاند اما آمریکا در داخل عراق اقدام به دستگیری دیپلماتهای ایرانی میکند و تلاش میکند از آنها اعتراف بگیرد؛ این مسیری نیست که از طریق آن به راهحل برسید.
* فکر میکنید که این کارها را میکنند تا بهانهای برای رفتن به سمت جنگ با ایران به دست آورند؟
** من محرم گفتوگوهای واشنگتن نیستم.
* منظورم این است که چطور میشنوید؟ آیا دولت ایران فکر میکند هدف آمریکا حمله به ایران است؟
** فکر نمیکنم که آمریکا یکدست و یک صدا باشد، همانطور که وضعیت در ایران اینگونه نیست؛ دیدگاههای مختلفی در واشنگتن وجود دارد و مطمئناً افرادی هستند که خواستار ماجراجوییهای بزرگتر هستند و میخواهند از عراق فراتر بروند و معتقدند که در عراق موفق بودهاند. متاسفانه ما بیاناتی از مقامات بسیار عالیرتبه آمریکا شنیدهایم مبنی بر این که عراق یک موفقیت بوده است.
* شما نسبت به آمریکا از بسیاری دیگر در ایران اطلاعات بیشتری دارید. اینجا بودهاید و مردم را میشناسید. گفتوگوهای زیادی با خبرنگاران و مقامات داشتهاید. میدانید که جنگ عراق در آمریکا محبوبیت ندارد. میدانید که ما همین اخیراً انتخابات داشتیم و نامزدهای دموکرات برای ریاست جمهوری همگی به اتفاق در اینباره صحبت میکنند جنگ بد بوده است و اگر بار دیگر امکان رای دادن به آن وجود داشته باشد، به شکل قبلی به آن رای نخواهند داد.
** بله ولی ما معمولاً به زندگی بازنمیگردیم. متاسفانه وقتی که جنگ شروع شد به دلیل روند شریرانگاری و روند تولید شواهد دروغین مانند امروز منفور نبود، اکنون مردم نتیجه آنچه را که ما پیشبینی میکردیم، مشاهده میکنند ما این نتیجه را حتی قبل از شروع جنگ هم پیشبینی میکردیم.
* سوال این است که آیا شما نگرانید که آمریکا احتمالاً نوعی حادثه برای ایجاد بهانه جهت حمله به ایران خلق کند؟
** افراد مشخصی در واشنگتن هستند که در این باره فکر میکنند. ما امیدواریم که در نهایت عقلانیت در واشنگتن غلبه کند و اینگونه رفتار متوقف شود. ما معتقدیم که منطق باید تغییر کند؛ زیرا زور نتیجه نخواهد داد. در عراق نتیجه نداده و در سایر نقاط نیز نتیجه نمیدهد و متاسفانه فقط آمریکا را بیشتر و بیشتر در باتلاقی که خودش ایجاد کرده فرو میبرد.
* آیا در این لحظه به نوعی درگیری بیشتر نزدیک شدهایم و یا به عبارت دیگر همه چیز در جهت خلاف دستیابی به نوعی دیالوگ بین ایران و آمریکا که به نفع هر دو کشور و نیز خاورمیانه است پیش میرود؟
** من اعتقاد دارم در حال حاضر در واشنگتن هیچ علاقهای برای پیدا کردن راهحل وجود ندارد. معتقدم اگر در واشنگتن علاقهای برای پیدا کردن راهحل وجود داشت و اگر به دنبال راهحل باشید امکان پیدا کردن آن وجود دارد؛ ولی اگر به دنبال بحران باشید به بحران میرسید آنچه من در واشنگتن میبینم علاقه و یا تلاشی برای جست وجوی راهحل نیست.
* آنها میگویند که در تهران علاقهای برای جستوجوی راهحل نمیبینند.
** اگر آنها این ادعا را دارند باید آن را اثبات کنند؛ این برخلاف رفتاری است که ایران داشته است در موضوع هستهای، در عراق و یا سایر موضوعات، ایران همواره نشان داده که آماده پیدا کردن راهحل است، متاسفانه آمریکا صرفاً به دنبال بهانه است. ایران دارای برنامه هستهای نظامی نیست. ایران پیشنهادات متعددی را مطرح کرده که هرگونه امکان انحراف برنامه هستهای ایران به سمت اهداف غیرصلحجویانه را از بین میبرد. متاسفانه آمریکا دنبال راهحل نیست و واقعاً به این امکانات توجهی ندارد و تنها بر تقاضایی اصرار میکند که میداند ایران نمیتواند آن را انجام دهد و بنابراین همه چیز را به سمت بحران سوق میدهد و من امیدوارم که بتوان از این بحران از طریق نوعی عقلانیت اجتناب کرد، عقلانیتی که بگوید باید اتکای کاملی به قدرت نظامی را رها کرد؛ زیرا تاکنون هیچ نتیجهای برای آمریکا نداشته است و از طریق گفتوگو و همکاری دنبال حل موضوعات باشیم و این نتیجه بهتری خواهد داشت.
* تایید میکنید که طی چند سال گذشته همگان و نه فقط آمریکا، بلکه گروه کشورهای اروپایی، سازمان ملل و گروههای مختلف زیادی از واکنش دولت شما درباره برنامه هستهای ناراضی بودهاند. آیا این جمله درستی است؟
** فکر نمیکنم؛ زیرا در جریان مذاکرات، ایران پیشنهاداتی را مطرح کرد که متاسفانه حتی مورد بحث قرار نگرفت و آمریکا خیلی ساده آنها را رد کرد.
* این اشتباه آمریکا بود که با وجود تمام واقعیتها به کشورهای اروپایی اجازه داد که مذاکرات را انجام دهند و رها کنند.
** اما آمریکا فیلی در اتاق بود، در آنجا حضور داشت و هیچکس نمیتوانست حضور آن را تکذیب کند. اگر به سابقه مذاکرات نگاه کنید مشاهده میکنید که پیشنهاداتی مطرح شده است، اگر قصد شما پیدا کردن راهحل باشد خواهید گفت که بسیار خب این بخش پیشنهاد، خوب است و این بخش، خوب نیست و یا نیاز به اصلاح دارد زیرا آمریکا بر پیششرطهای مشخصی تاکید میکرد. حتی امروز نیز اگر از وزیر خارجه رایس سوال کنید، بر پیششرطی اصرار میکند که همه میدانند قابل دستیابی نیست و به همین خاطر است که وی میگوید اگر این شرط اجرا شود من آماده انجام چه کارهایی هستم، زیرا وی میداند این پیششرط عملی نیست و دعا میکند هیچ وقت عملی نشود.
* آیا موافقید که روابط بین آمریکا و ایران در بسیاری از موضوعات منطقهای اهمیت فوقالعادهای دارد و باید با هم گفتوگو کنند؟ باید متوجه شوند که اگر گفتوگو نکنند میتواند اوضاع به سمت فاجعه پیش برود؟
** من اعتقاد دارم که آمریکا و ایران دو بازیگر مهم هستند. ما باید متوجه شویم که نیاز به جستوجو برای راهحل داریم و نه رفتن دنبال بحران؛ اگر دنبال راهحل باشیم چگونگی انجام آن پیدا خواهد شد، چگونگی و روش دستیابی مهم نیست. مذاکره در قالب سازمان ملل متحد، گفتوگو در چارچوبی که اروپاییها پیشنهاد کردهاند. روش و مکانیسم مهم نیست؛ اهمیت باید به اهداف داده شود و این که آیا ما دنبال راهحل هستیم. اگر هدف رسیدن به راهحل باشد میتوانم به شما اطمینان دهم که موضوع هستهای میتواند در یک دوره نسبتاً کوتاه حلوفصل شود.
* اجازه دهید این سوال را بپرسم، فقط برای سابقه گفته میشود که اکنون بسیاری از مردم ایران اعتقاد دارند که اظهارات رییسجمهور احمدینژاد دربارۀ هولوکاست به ضرر ایران و دولت وی بوده است.
** همانطور که شما درباره واشنگتن گفتید، در تهران نیز نظرات یکپارچه نیست؛ تنوع زیادی در دیدگاهها در ایران وجود دارد. افراد نظرات خود را میدهند؛ اما من فکر میکنم که سوالی که توسط رییسجمهور پرسیده شد، یک سوال درست است که فلسطینیها چه ربطی به جنایاتی دارند که انجام شده است؟ فلسطینیها جنایتی مرتکب نشدهاند.
* یک نسلکشی اتفاق افتاده است.
** نسلکشی اتفاق اتفاده است، باید محکوم شود و هرگز تکرار نشود، چه درباره یهودیان و یا فلسطینیان، نسلکشی بد است بدون توجه به این که چه کسی قربانی است و ما باید این موضوع را اعلام کنیم و آن را روشن کنیم و نسلکشی را بدون توجه به قربانی آن رد کنیم.
* چرا رییسجمهور این موضوع را نمیگوید؟
** فکر میکنم گفتهاند.
* فکر نمیکنم.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
