آخرین وضعیت ائتلاف توسط فعالان اصلاحطلب بررسی شد
اختلاف در روش، وحدت در استراتژی
مرجان توحیدی: طرح نقد و آسیبشناسی گذشتۀ جبهه دوم خرداد یا همان اصلاحات توسط برخی اشخاص و طیفها و به طور مشخص اعتماد ملی و البته مهدی کروبی این شائبه را ایجاد کرده است که جریان اصلاحات از درون دچار تفرقه است و آنچه کروبی از آن گلایه میکند، ناظر به همین اختلافات درونی است. در این میان بهرهبرداری سوء برخی از رسانههای جریان محافظهکار نیز از این سخنان کروبی این شائبه را تقویت میکند در حالی که واقعیت چیز دیگری است. فعالان سیاسی اصلاحطلب بر این باورند که میان طیفهای درونی این جریان سیاسی اختلاف اساسی وجود ندارد و حرکت در مسیر ائتلاف و انسجام خود شاهدی بر این مدعاست. هر چند از این نکته هم نباید غفلت کرد که آنچه کروبی در سخنان خود آنها مورد اشاره قرار داده و بر اصلاحطلبان خرده میگیرد، اختلافاتی است که در گذشته سبب شد تا این جریان سیاسی از انتخابات دور دوم شوراها به این سو از جرگۀ امور اجرایی عقب بماند اگر چه این جریان با همین بحثها، انتقادها و آسیبشناسیهای درونی و رفع اختلافات در حرکتی هماهنگ، چهرهای واحد را از خود در انتخابات شوراها به افکار عمومی عرضه کرد. بنابراین و به اعتقاد فعالان سیاسی اصلاحطلب اگر کروبی از اختلاف یا شکست در جریان اصلاحات سخن میگوید، روی سخناش با گذشتۀ جریان اصلاحات است و البته تاکید بر این که مبادا اصلاحطلبان مجددا در دام برخی اختلافهای درونی گرفتار شوند و انسجام و هماهنگی ایجاد شده را تحتالشعاع قرار دهند. از سوی دیگر طرح این گونه نظرات و انتقادات هر قدر هم که به گذشتۀ اصلاحات مربوط باشد، گواه احترام و اعتقاد جریان اصلاحات به یکی از شعارها و باورهای خود یعنی همان تکثر و چند صدایی است. به ظن ناظران سیاسی، همین مدارا، سکوت و عدم واکنش در برخورد با نقدهایی که از سوی برخی طیفها یا اشخاص در جریان اصلاحطلب مطرح میشود، ناشی از پویایی و بالندگی این جریان سیاسی است چرا که اصولا تحرک یک جریان سیاسی مستلزم طرح دیدگاههای مختلف در درون آن جریان است. از این رو نباید هرگونه دیدگاه و ارایۀ آن را به مثابه یک اختلاف جدی و اساسی در یک جریان تلقی کرد، چه اختلاف سلیقه و نظر در میان فعالان سیاسی منتسب به یک جریان امری طبیعی است و طرح آن نشان از عدم اعتقاد و التزام به بنیانهای یک جریان سیاسی محسوب نمیشود. هر چند از این نکته هم نباید صرفنظر کرد که نبش قبر گذشتۀ اصلاحات و البته اختلافات مربوط به آن دوران در شرایط فعلی چندان ضروری به نظر نمیرسد چرا که اصلاحطلبان خود بر این امر واقفند که ارزش ائتلاف به دست آمده نزد فعالان این جناح محفوظ است و اختلافات گذشتۀ اصلاحات به فعالان این جناح این درس را داده است که با جلوگیری از تکرار تجربۀ تلخ گذشته راه را برای پیروزی در انتخابات آینده هموار کنند.
اختلافی در جریان اصلاحطلب وجود ندارد
سخنگوی اعتماد ملی با تاکید بر این که اظهارات کروبی و بازگو کردن اختلافات گذشتۀ اصلاحات که یکی از آنها همین عدم ائتلاف در گذشته و علت و عوامل مربوط به آن بوده است، دلیلی برای اختلاف اصلاحطلبان در شرایط فعلی ارزیابی نمیشود، به «سرمایه» میگوید:« صحبتهای آقای کروبی یک نوع آسیبشناسی از سوی یکی از رهبران اصلاحات است و بنابراین نمیتوان چنین متصور شد که اگر کروبی گذشته را نقد میکند، مفهوم آن وجود اختلاف در میان اصلاحطلبان است.» اسماعیل گرامیمقدم در ادامه میافزاید: «آقای کروبی این سخنان را برای درس گرفتن از گذشته مطرح میکند و بنابراین همان طوری که هم خود قبلا بیان داشته، به مانند یکی از رهبران اصلاحات و پرچمدار وحدت به این جریان عمل و به انسجام آن کمک خواهد کرد.» سخنگوی اعتماد ملی با انتقاد از عملکرد رسانههای جریان رقیب در خصوص نحوۀ انعکاس سخنان کروبی میافزاید: «جناح راست به دلیل برخورداری از ابزار رسانهای همواره سخنان و مطالب کروبی را به صورت گزینشی انتخاب و منعکس میکند و سعی دارد تا به این وسیله و به زعم خود به اختلافات جریان اصلاحطلب دامن بزند. در حالی که اگر جریان رقیب بخواهد امانتداری کند باید تمام صحبتهای آقای کروبی را که یک روی آن با رییس دولت نیز بوده است، انعکاس میداد در صورتی که چنین عمل نکرد.» وی بار دیگر خاطرنشان میکند: «من به عنوان سخنگوی اعتماد ملی تاکید میکنم که هیچ اختلافی در جریان اصلاحطلب وجود ندارد.»
اعتماد ملی با اصلاحات همراه است
همان گونه که قبلا اشاره شد یکی از ویژگیهای اصلاحطلب اعتقاد به تکثر و تنوع دیدگاههاست. از طرفی آن چه هم که از مفهوم ائتلاف برمیآید، جمع شدن احزاب و گروههای سیاسی با حفظ تمامیت خود در قالب یک حرکت دستهجمعی برای دست یافتن به هدفی واحد است. بنابراین انتظار این که احزاب با حضور در ائتلاف بخواهند از مواضع خود غقبنشینی کنند، توقع بجایی نیست. در این میان اعتماد ملی اگر چه حضور در ائتلاف و شرکت در انتخابات را با یک تابلوی واحد نپذیرفته و در انتخابات شوراهای سوم و انتخابات آتی نیز تاکید داشته و دارد که با عنوان و تابلوی حزب خود وارد عرصه شود اما در یک حرکت مشترک بسیاری از نامزدهای این حزب با فهرست ائتلاف اصلاحطلبان مشترک بود و بنابه گفتههای اعضای این حزب این روند تا 80 درصد مجددا در انتخابات مجلس تکرار خواهد شد. بنابراین تکیه بر این نکته که حضور مستقل اعتماد ملی در انتخابات یکی از نشانههای اختلاف در جریان اصلاحطلبی است، چندان درست به نظر میرسد. محمد کیانوشراد، از اعضای شورای مرکزی جبهۀ مشارکت در گفتوگوی خود با «سرمایه» و با تاکید بر این که «وجود تکثر در دیدگاهها از جمله مواردی است که تاکنون در جبهۀ دوم خرداد وجود داشته است»، تصریح میکند: «تکثر در دیدگاهها نه تنها در جبهۀ دوم خرداد وجود داشته بلکه تنوع در دیدگاهها نیز در این جریان سیاسی وجود داشته است.»
وی در ادامۀ صحبت خود میافزاید: «اصولا رشد و بالندگی یک جریان سیاسی به وجود دیدگاههای مختلف در درون خود بستگی دارد و منجر به اتخاذ تصمیمهای درست در آن جریان خواهد شد. اما عدم شکلگیری منسجم احزاب سیاسی و متفرق بودن چنین دیدگاههایی بعضا موجب بروز برخی از برداشتهای نادرست نسبت به یکدیگر در درون جبهۀ اصلاحات شده است که انتظار میرود با به وجود آمدن احزاب در درون جبهۀ دوم خرداد و انسجام بیشتر آنها، این احزاب باشند که به طور مشخص به ارایۀ دیدگاههای خود میپردازند.»
وی در ادامه میدهد: «اما در موضوع برنامههای سیاسی آن چه که در تمام دنیا نیز متداول است، شکل گرفتن ائتلاف سیاسی میان گرایشهای نزدیک به هم است.» وی در ادامه اظهار میکند: «اگر چه آقای کروبی نیز بعضا مواضعی را اتخاذ میکند که شاید در نظر برخی از اصلاحطلبان به هنگام ارزیابی نشود اما بدون تردید همان گونه که در انتخابات شوراها نیز شاهد بودیم و کروبی هم بشارت آن را داده است در انتخابات مجلس نیز تعداد قابل توجهی از نامزدها به صورت ائتلافی خواهند بود و اختلافها در این زمینه به حداقل خواهد رسید.»
در همین حال هدایت آقایی از اعضای حزب کارگزاران نیز با بیان این که «هر فردی که از اوضاع سیاسی ایران مطلع باشد، هم کروبی را میشناسد و هم اصلاحطلبان را و هم احزاب سیاسی این جریان را»، به «سرمایه» میگوید: «آقای کروبی از برخی افراد حاضر در جریان اصلاحات دلخوریهایی دارد که این دلخوریها و عمق آنها به اندازۀ اختلاف دیدگاه در جریان اصلاحطلب نیست. به اعتقاد آقایی، این انتقادها به مثابۀ اختلافات درون خانوادگی است که متاسفانه جناح مقابل میخواهد به دلخوریهای کروبی و طرح این گونه مسایل عمق ببخشد که البته این گونه رفتار و حرکات صحیح نیست. این عضو شورای مرکزی کارگزاران میافزاید: «همه میدانند که در جریان اصلاحطلب بین طیفهای مختلف این جریان و کروبی و حزب او اختلاف فکری وجود ندارد و طرح برخی مسایل بعضا مباحث سلیقهای است.» وی با یادآوری انتخابات شوراها خاطرنشان میکند: «در آذرماه سال گذشته ائتلافی صددرصدی میان اصلاحطلبان شکل گرفت به طوری که اعتماد ملی هم به نوعی به آن پیوست. از طرفی اگر به صحبتهای کروبی توجه کنید، میبینید که سخنان کروبی مربوط به گذشتۀ اصلاحات است. بنابراین اگر ما اختلاف جدی و فکری با هم داشتیم نباید ائتلاف اصلاحطلبان در آستانۀ انتخابات شوراها شکل میگرفت.» آقایی خاطر نشان میکند: «ما در حرکتهای اساسی سیاسی با هم هستیم و تنها در مسایل درون خانوادگی گاه ممکن است بین بزرگترها و کوچکترها اختلاف وجود داشته باشد که این اختلافات هم چندان جدی نیست که بخواهد آسیبی به ائتلاف برساند.»
یک سخن با آقای کروبی
در حالی که اکثر فعالان سیاسی اصلاحطلب از طیفهای مختلف و حتی اعتماد ملی سخنان کروبی و نقدهای او را دلیلی بر وجود اختلاف در این جریان سیاسی ارزیابی نمیکنند، به طوری که سیدعلی میرهادی از اعضای اعتماد ملی معتقد است که یک عدهای فکر میکنند کروبی اصلاحطلبی را قبول ندارد اما وی به اصل اصلاحطلبی معتقد است ولیکن در چارچوب خاصی حرکت میکند؛ اما برخی از همین فعالان بر این باورند که طرح چنین مسایلی که بیشتر گذشتۀ اصلاحات را نشان میرود، چندان ضروری نیست و تنها ممکن است شائبۀ ایجاد اختلاف این جریان را تقویت کند، آن هم در شرایطی که فیالواقع اختلاف جدی در جریان اصلاحطلب وجود ندارد و همگی موید حرکت ائتلاف بوده و در تکمیل آن گام برمیدارند. بنابراین این عده از فعالان سیاسی روی سخن خود را متوجه مهدی کروبی کرده و بعضا از وی به خاطر طرح چنین مسایلی که ممکن است ناخواسته، در جهت تامین اهداف جریان رقیب مورد بهرهبرداری قرار بگیرد، گلایه میکنند. به طوری که علی تاجرنیا، رییس دورهای شورای هماهنگی جبهۀ اصلاحات در گفتوگوی خود با «سرمایه» میگوید: «من فکر میکنم صحبتهای آقای کروبی براساس یک تحلیل نادرست از فضای سیاسی آینده کشور است. آقای کروبی متصور است که در انتخابات آیندۀ مردم به دلیل روگردانی از اصولگرایان به سمت حزب متبوع ایشان متمایل خواهند شد. از طرفی در بدبینانهترین حالت ممکن، گویی قرارداد نانوشتهای بین بخشهای سنتی اصلاحطلبان با شورای نگهبان و محافظهکار ایجاد شده است که اصلاحطلبان پیشرو به عنوان آلترناتیوی جدی برای اصولگرایان، رد صلاحیت خواهند شد و در نتیجه رقابت بین اصولگرایان و اصلاحطلبان سنتی شکل خواهد گرفت. علی تاجرنیا میافزاید: «با این فرض که آقای کروبی برای خود متصور شده است، پیشبینیاش این است که در انتخابات آتی پیروز میدان خواهد شد.» وی در ادامه میافزاید: «با این حال با وجود خیرخواهی که اصلاحطلبان ظرف چند هفتۀ گذشته از خود نشان دادهاند و سعی کردهاند که از پاسخگویی پرهیز کرده و به این شکل کروبی را به فضای تفاهم باز گردانند اما خویشتنداری اصلاحطلبان پیشرو در سکوت و جلوگیری از ایجاد تفرقه نه تنها مشکلی را حل نکرده است بلکه به آقای کروبی کمک کرده تا مدام به صحبتهای خود ادامه دهد. تاجرنیا در ادامه و با بیان این که کروبی در انتخابات مجلس ششم با وجود حمایتهای جبهۀ مشارکت نفر بیستم تهران و سپس رییس همان مجلسی شد که اکثریتش در دست مشارکت بود، میافزاید: «اگر کروبی در فهرست مشارکت نبود اصلا در مجلس حضور نداشت که امروز بخواهد از آن انتقاد کنند.» وی میافزاید: «امروز میفهمیم که چرا با نامۀ کروبی در اعتراض به انتخابات ریاست جمهوری برخورد نشد، گویی جریان راست کروبی را برای چنین روزهایی ذخیره نگه داشته بود.» وی با تاکید بر این که انتخابات آتی روشن خواهد کرد که وضعیت کروبی به چه شکلی خواهد بود، خاطر نشان کرد: «اگر انتخابات آزادانه برگزار شود و اصلاحطلبان حول محور خاتمی در این انتخابات حضور پیدا کنند و چهرههای شاخص آنها رد صلاحیت نشوند، در پایان انتخابات مشخص خواهد شد که ستون جریان اصلاحطلبی چه کسی است.» تاجرنیا همچنین با اشاره به این که جریان اصلاحطلبی منهای کروبی دارای وحدت و اتفاقنظر در سراسر کشور است به طوری که حتی بدنۀ اعتماد ملی در تهران و سراسر کشور نیز صحبتهای کروبی را مورد پذیرش خود قرار نمیدهند، اظهار میکند: «کروبی به خاطر صحبتهایش باید در آینده بهای سنگینی را برای اصلاحطلبان بپردازد.» تاجرنیا در ادامه صحبتهایش خاطرنشان میکند که: «اگر چه اصلاحطلبان تصمیم گرفتهاند که با تاسی از روش خاتمی که همان طمأنینه، سکوت و آرامش است در مقابل سخنان کروبی واکنش نشان ندهد.» به هر روی و با تمام این گلایهها که در جریان اصلاحطلبان نسبت به برخی سخنان کروبی مطرح میشود، فعالان این جریان سیاسی معتقدند که اختلاف جدی و فکری و بنیادی در بین اصلاحطلبان و طیفهای مختلف آنان وجود ندارد.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
