اذعان بوش به ناکامی حمله پیشدستانه

بین‌الملل: پس از چند هفته سخنان تهدیدآمیز مقامات آمریکایی علیه جمهوری اسلامی ایران، رییس‌جمهوری آمریکا سرانجام اذعان کرد که دکترین حمله پیشدستانه علیه ایران کارایی ندارد. جورج بوش در سخنرانی خود در دانشگاه جان هاپیکیز گفت: دکترین پیشدستانه به معنی با یکدیگر کار کردن برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح‌های هسته‌ای است.

وی افزود: اغلب در واشنگتن در مورد دکترین پیشدستانه مفهوم زور در نظر گرفته می‌شود اما این بار در مورد ایران، این مفهوم معنی دیپلماسی را می‌دهد. چندی پیش رییس‌جمهوری آمریکا در تهدیدی آشکار، از احتمال اجرای دکترین حمله پیشدستانه علیه جمهوری اسلامی ایران سخن به میان آورده بود. این سخنان موجی از اعتراضات جهانی را از سیاست‌های جنگ‌طلبانه دولت آمریکا به راه‌ انداخت. در روزهای اخیر، جنبش ضدجنگ در مورد به راه‌انداختن جنگی دیگر از سوی دولت آمریکا هشدار داده بود.

اگرچه اغلب تحلیل‌گران سیاسی و حتی دولتمردان آمریکا به متفاوت بودن جمهوری اسلامی ایران و عراق تاکید دارند، لیکن برخی از جنگ‌سالاران آمریکایی در تلاشند با راه‌انداختن یک جنگ‌روانی علیه جمهوری اسلامی ایران، تهران به تسلیم در مقابل خواست خود وادار نمایند. لیکن پافشاری جمهوری اسلامی ایران در مورد حق دستیابی خود به فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای و همچنین ابراز نگرانی عمیق جامعه جهانی، سرانجام بوش را وادار به تصحیح اظهارات جنگ‌طلبانه خود کرد.

به اعتقاد ناظران سیاسی هم‌اکنون به دکترین حمله پیشدستانه در داخل و خارج از آمریکا با بدبینی نگریسته می‌شود. این دکترین در زمان جنگ عراق و با ادعای وجود سلاح‌های کشتار جمعی در عراق و ارتباط رژیم گذشته این کشور با گروه القاعده به مرحله اجرا در آمد. اما پس از گذشت سه سال از اشغال عراق، اکنون به خوبی اثبات شده است که این کشور فاقد سلاح‌های کشتار جمعی بوده است.

دکترین حمله پیشدستانه بر پایه صحت اطلاعات از نیت و توان دشمن پایه‌گذاری شده است و اگر غیرواقعی بودن اطلاعات به اثبات برسد، مشروعیت و ضرورت آن عمیقا زیر سوال می‌رود. اکنون نیز همین وضعیت در مورد پرونده هسته‌ای ایران وجود دارد. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به عنوان عالی‌ترین مرجع داوری در مورد توان هسته‌ای کشورها صراحتا اعلام داشته که هیچ نشانه‌ای از انحراف برنامه‌های هسته‌ای ایران به سوی اهداف نظامی وجود ندارد.

از این‌رو دولتمردان آمریکایی برای اقناع جامعه جهانی به ضرورت حمله پیشدستانه راه بس دشواری پیش‌رو دارند. بنابراین تعجب‌برانگیز نیست که بوش پس از چند هفته تهدید و ارعاب مجبور به عقب‌نشینی شود و سخن پیشین خود را تا حدودی اصلاح نماید. زیرا قطع نظر از این تهدیدها که جنبه تبلیغاتی و جنگ‌‌روانی دارد، آمریکا اصولاً توان اجرای چنین تهدیدهایی را در مورد جمهوری اسلامی ندارد.