وین پایتخت اتریش میزبان همایشی دو روزه برای تشویق سرمایهگذاران خارجی علاقمند به فعالیت در هفده حوزه نفت و گاز جدید ایران است که در هتل هیلتون این شهر برگزار میشود. این سومین همایش بزرگ برای تشویق به سرمایهگذاری در چاههای نفت و گاز ایران است که پس از انقلاب 1979 ایران برگزار میشود.
از میان سخنرانان شاخص غیر ایرانی همایش نیز میتوان به هلموت لانگانگر از شرکت نفتی اتریشی او.ام.و، آندری کوزیایف از شرکت نفتی لوک اویل، گوین گراهام از شرکت شل، ژو یوکی و فان شنگلی از شرکت چینی سینوپک و ایوان ساندرا از سازمان شرکتهای صادرکننده نفت (اوپک) اشاره کرد. غیر از این سخنرانان، تعداد زیادی از دستاندرکاران و کارشناسان نفتی از شرکتها و مؤسسات مهم نفتی جهان نیز در این همایش شرکت دارند.
به گفته یکی از کارشناسان شرکتکننده در این همایش، برگزاری این همایش پاسخ تجاری ایران به فشارهای سیاسی است، یعنی اینکه ایران هنگامی که پاسخی در مقابل فشار سیاسی خارجی نداشته باشد با تشویق آنان به سرمایهگذاری و بیاعتنایی به تحریمهای بینالمللی، پاسخ تجاری به فشارهایشان میدهد. به گزارش بیبیسی، شرکت ملی نفت ایران سعی دارد با این همایش دورنمای مشارکت بهتر و پرمنفعتتری به سرمایهگذاران خارجی نشان دهد و این حس را در آنان ایجاد کند که اقتصاد و تجارت باید سعی کند خودش را از بندهای سیاسی رها سازد. در این همایش احساس میشود که تمایل سرمایهگذاران خارجی برای وارد شدن به ایران زیاد است و انگار در این همایش اقتصاد با سیاست میجنگد.
رییس شرکت ملی نفت ایران در مصاحبه با بیبیسی گفته. قراردادهای عرضه شده در همایش به گونهای تنظیم شده که ریسک سرمایهگذاری و هزینههای عملیاتی شرکتهای خارجی را در ایران کاهش دهد و انعطاف بیشتری در زمینه طول مدت قرارداد داشته باشد. به گفته رییس شرکت ملی نفت ایران، شرکتهای خارجی تاکنون بیشتر در زمینه اکتشاف چاههای نفت و گاز در ایران فعال بودهاند چون ایرانیها نمیخواستهاند قراردادهایی که با آنان میبندند طولانیمدت باشد اما اکنون ایران میخواهد با عقد قراردادهای طولانیمدتتر با سرمایهگذاران خارجی آنان را در تولید و بهرهبرداری هم سهیم کند.
ایران پیش از این نیز با برگزاری دو همایش از این نوع، سرمایهگذاران خارجی را به فعالیت در صنعت نفت خود تشویق کرده که همایش نخست در سال 1998 زمینه را برای ورود شرکتهای خارجی به صنعت نفت و گاز ایران باز کرد و در همایش بعدی در سال 2003 شماری از حوزههای نفت و گاز ایران به سرمایهگذاران خارجی واگذار شد. اما نمایندگان سرمایهگذاران شرکتکننده در همایش میگویند هنوز مطمئن نیستند تشویقهایی که ایران در این همایش وعده میدهد امکان عملی شدن داشته باشد و از سوی دیگر جزییات اقدامات و سیاستهای تشویقی ایران نیز برای آنان مبهم است.
تردید شل در نهایی کردن قرارداد انرژی با ایران
شرکت نفتی رویال داچ شل گفته است که قبل از تصمیمگیری در مورد پیشنهاد سرمایهگذاری چند میلیارد دلاری با ایران باید پیامدهای سیاسی آن را مورد بررسی قرار بدهد. جرون ون درفر، رییس شرکت شل، گفته است که این شرکت در مورد قرارداد اولیهای که با ایران برای توسعه حوزه گاز جنوب پارس به امضا رسانده است به واسطه پیامدهای سیاسی آن بر سر دوراهی قرار گرفته است. مقامات آمریکایی گفتهاند که شرکت شل در صورت اجرای طرح توسعه حوزه گاز ایران ممکن است با تحریم روبرو شود.
وزارت خارجه آمریکا پیشتر در واکنش به خبر این قرارداد اعلام کرد که این کشور قرارداد شرکتهای نفتی رویال داچ شل و رپسول با ایران را مورد بررسی قرار خواهد داد تا در صورتی که با قانون تحریم ایران مغایر باشد، اقداماتی علیه این دو کشور انجام شود. شرکتهای هلندی ـ بریتانیایی رویال داچ شل و شرکت اسپانیایی رپسول قرارداد اولیهای با شرکت ملی نفت ایران برای توسعه فازهای دوازده و سیزده میدان گاز پارس جنوبی در ایران بستهاند اما این قرارداد هنوز نهایی نشده است. ارزش این قرارداد ده میلیارد دلار اعلام شده و این در حالی است که قانونی که ده سال پیش در آمریکا وضع شده، به رییسجمهور ایالات متحده امکان میدهد شرکتهایی را که بیش از بیست میلیون دلار در ایران سرمایهگذاری کنند تحریم کند. این قانون همچنین شرکتهای مذکور را از دادوستد با دولت آمریکا و برخورداری از امکاناتی، همچون تضمین اعتبار برای دریافت وام و تسهیلات بانکی محروم میسازد.
اظهارات ضد و نقیض روسیه در خصوص اپک گازی
ولادمیر پوتین، رییسجمهور روسیه، در سخنانی در جمع خبرنگاران از پیشنهاد ایجاد یک گروه گازی مانند سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اپک) استقبال کرده است. پوتین البته در سخنان خود بر ایجاد چنین گروهی دستکم در آینده نزدیک تاکید نکرده است. او گفته که نظر ایجاد یک گروه گازی مانند اپک جالب است و روسیه در اینباره فکر خواهد کرد. اما در عین حال به گفته برخی از خبرگزاریها در این نشست خبری پوتین گفته است که وی خواهان ایجاد نوعی کارتل نیست. رهبر انقلاب، در دیدار رییس شورای امنیت فدرال روسیه در اوایل هفته با وی با اشاره به وجود نیمی از ذخایر گاز جهان در دو کشور روسیه و ایران گفته بوده که دو کشور با کمک یکدیگر میتوانند بنای سازمانی همچون اوپک را در زمینه گاز بگذارند.
روسیه بیشترین میزان ذخایر گاز در جهان را داراست و ایران از این لحاظ در مقام دوم قرار داد. اما پس از اعلام این پیشنهاد به روسیه از سوی رهبر ایران، مشاور رییسجمهور روسیه احتمال تشکیل چنین سازمانی را قویاً رد کرد. سرگئی یاسترژمبسکی، مشاور رییسجمهور روسیه در امور اروپا میگوید طرح تشکیل سازمانی همچون اوپک برای گاز با مشارکت روسیه، بازی مورد علاقه رسانههای غربی است که در روسیه به دنبال شر میگردند. البته کاظم جلالی، مخبر کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی به هنگام اعلام این پیشنهاد ایران به روسیه به ایرنا گفت که پیشنهاد رهبر انقلاب برای تشکیل اوپک گازی با استقبال مقامات روس مواجه شده است. اصطلاح اوپک گازی را نخستینبار روزنامه بریتانیایی فایننشال تایمز طی گزارشی باب کرد که سیزدهم نوامبر گذشته چاپ شد و در آن از قول کارشناسان سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) از احتمال تشکیل سازمانی یاد شده بود که کشورهای روسیه، ایران، لیبی، قطر، الجزایر و کشورهای آسیای میانه میتوانند برای کنترل بهای گاز در جهان تشکیل دهند.
حجم سرمایهگذاری شل و رپسول در فازهای 13 و 14 به 7 میلیارد دلار خواهد رسید
مناقصات فرعی بخشهای بالادستی و پاییندستی پروژه پارس ال.ان.جی در فاز 11 پارس جنوبی تا پایان بهمن تکمیل شده و وارد مرحله) FID تصمیمگیری نهایی برای سرمایهگذاری) میشود. اکبر ترکان، مدیرعامل شرکت نفت و گاز پارس در گفتوگو با ایسنا، با اعلام این خبر اظهار کرد: پس از نهایی شدن قیمتهای دو بخش بالادستی و پاییندستی، شرکت ملی نفت ایران و کنسرسیوم توتال و پتروناس در خصوص آمادگی ادامه کار با قیمتهای نهایی شده مذاکره خواهند کرد. او پیشتر گفته بود که توافقات بین شرکتهای نفت و گاز پارس و توتال برای توسعه فاز 11 پارس جنوبی نهایی شده است و منتظر تصمیم نهایی شرکت ملی نفت و توتال هستیم.
وی در خصوص زمان آغاز حفاری فازهای 9 و 10 پارس جنوبی که پیشتر موعد آن را اواخر آذر اعلام کرده بود، افزود: شرایط برای حفاری کاملا آماده است؛ ولی در حال حاضر دکل مربوطه برای انجام تعمیرات چاههای فازهای 6 و 7 و 8 به آن سایت منتقل شدهاند. با توجه به اشکال ایجاد شده در شیرهای چاههای این سه فاز، عملیات تعمیر فاز 7 کامل شده و اکنون دکل روی فاز 6 کار میکند که با پایان تعمیرات چاههای این سه فاز، دکلها به سایت فازهای 9 و 10 بازگردانده و عملیات حفاری آغاز خواهد شد.
وی، درباره پروژه پرشین ال.ان.جی در فازهای 13 و 14 پارس جنوبی توضیح داد: قرارداد این پروژه در بخش بالادستی بین شرکت ملی نفت ایران و شرکتهای شل و رپسول امضا شد. براساس این قرارداد گاز در سکوهای دریایی تولید و پس از انجام عملیات لازم به ساحل منتقل و پس از پالایش اولیه به کارخانه LNG تحویل داده میشود. سرمایهگذاری کارخانه LNG توسط شرکت ملی نفت ایران، شرکتهای شل و رپسول انجام شده که کارخانه، گاز را از بخش بالادستی خریده و در بازار میفروشد. به گفته او براساس قرارداد، این پروژه که هزینه آن حدود 5.10 میلیارد دلار برآورده شده است، به چند پروژه کوچک چند 100 میلیون دلاری تقسیم میشود.