توسل به زور مشکلی را حل نمی‌کند

*«همکاری ایران با آژانس بین المللی انرژی اتمی که درباره‌اش در ماه نوامبر گزارش خواهید داد. در چه مرحله‌ای قرار دارد؟ روسیه در سازمان ملل جلوی همه‌ی تحریم‌های جدید علیه ایران را تا پایان این زمان گرفته است. آیا ممکن است این امر به درازا بکشد؟

**چند ماه است که ایران گفته آماده است با ما درباره‌ی پرسش‌های باقی مانده مذاکره کند. این مطابق با درخواست شورای امنیت سازمان ملل و بطن دستور کار ماست: روشن کردن مسایل باقی مانده که این به معنای آن است که بتوان گفت فعالیت‌های گذشته و کنونی ایران صحیح بوده است.

این مستلزم زمان خاصی است چرا که باید به اشخاص، اسناد و تاسیسات دسترسی داشت. ما ساده‌لوح نیستیم. فکر نمی‌کنم که به ایران امکان به درازا کشاندن را بدهیم. من تا پایان ماه نوامبر باید درباره‌ی جدیت ایران و اینکه با حسن نیت رفتار می کند یا خیر گزارش بدهم. این آزمایشی تعیین کننده برای ایران است. اگر آنها این فرصت را از دست بدهد، به آنها گفته‌ام، جامعه‌ی بین المللی خواهد گفت: ما حق داشتیم به ایران اعتماد نداشته باشیم.

*این فاز حساسی است. آیا من این روند را در نوامبر به پایان می‌رسانم؟ من این طور می خواهم. اما ممکن است این امر تا دسامبر به طول انجامد. دراختیار داشتن دو، سه یا چهار هفته بیشتر برای روندی که سال‌ها طول می‌کشد مشکل نیست.

رویکرد شما مورد انتقاد برخی مسوولین غربی قرار گرفت که شاهد کاهش فشار بر ایران د رحالی هستند که می‌تواند فعالیت‌های هسته‌یی‌اش را هم چنان دنبال کند. آیا برعکس ممکن نیست که خطر سناریوی نظامی افزایش یابد؟

**درباره‌ی توسل به زور صحبت نمی‌شود مگر در صورتی که تمام راه‌های دیپلماتیک به کار گرفته شده باشد و بنابراین ما همچنان برای به کار بردن همه‌ی ابزارهای دیپلماسی از جمله تحریم، گفت‌وگو، همه‌ی "هویج‌ها" و "همه‌ی چماق‌هایی" که در اختیار داریم، زمان زیادی داریم. من نمی‌توانم درباره نیات قضاوت کنیم اما به فرض اینکه ایران قصد مجهز شدن به بمب هسته‌یی را داشته باشد، باز هم به سه تا هشت سال زمان برای رسیدن به آن نیاز دارد. تمامی سرویس‌های اطلاعاتی در این باره توافق دارند.

من می‌خواهم همه را از این ایده که ایران از فردا یک تهدید خواهد بود و ما اکنون خود را در مقابل این سوال ببینیم که آیا باید ایران را بمباران کرد و یا اجازه داد به بمب هسته‌یی برسد، برحذر دارم. ما به هیچ وجه در چنین موقعیتی قرار نداریم. عراق نمونه‌ی بارز از موارد بسیاری است که توسل به زور مشکل را به جای حال کردن وخیم‌تر می‌کند.

*درباره‌ی حمله هوایی 6 سپتامبر اسراییل به سوریه چه اظهار نظری دارید؟ بنا به اعلام رسانه‌های آمریکایی، این حملات سایت‌هایی را هدف گرفت که یک راکتور هسته‌یی با تجهیزات کره‌ی شملای در آن در حال ساخت بود. آیا این اطلاعات درست است؟

**ما در آژانس بین المللی انرژی اتمی اطلاعاتمان دراین باره در حد صفر، تاکید می‌کنم در حد صفر است. ما با سوری‌ها و نیز با آژانس‌های اطلاعاتی خارجی تماس گرفتیم . ما گفتیم: اگر یکی از شما کمترین اطلاعاتی دارد که نشان می‌دهد در آنجا فاکتورهای هسته‌یی وجود داشته، از تحقیق در این باره خوشحال می‌شویم. من صادقانه امیدوارم قبل از اینکه کسی بیاید و بمباران کند و به زور متوسل شود، نزد ما بیاید و نگرانی‌هایش را به ما بگوید. ما برای بررسی به محل خواهیم رفت. ما هیچ اطلاعاتی نداریم که نشان دهد این موضوع هسته‌یی است تا زمانیکه اطلاعاتی در این باره دریافت نکنیم نمی‌توانیم کار زیادی انجام دهیم.

*در پی‌گیری‌هایی که تاکنون درباره‌ی فعالیت‌های کره‌ی شمالی انجام داده‌اید آیا چیزی یافته‌اید که کمترین نشانه از ارتباط یا انتقال به سمت سوریه باشد؟

**خیر ما اطلاعاتی در این خصوص در دست نداریم. ما درباره‌ی کره‌ی شمالی اولین کسانی بودیم که از سال 1992 به شورای امنیت رفتیم تا بگوییم که در این کشور مشکلی مطرح است. ما مسایل را پنهان نمی‌کنیم. اما برای اینکه با اقتدار رفتار کنیم باید اطلاعات در اختیار داشته باشیم.

*آیا این اقدام نظامی اسراییل علیه سوریه از نظر شما بر مساله هسته‌یی ایران تاثیری دارد؟

**من واقعا باید بدانم که چه چیزی دقیقا در سوریه رخ داد. برخی تمایل دارند کمی سریع از توسل به زور صحبت کنند. منشور سازمان ملل موارد خاصی که در آن زمان توسل به زور می‌تواند مجاز باشد را مطرح می‌کند: در صورتی که دفاع از خود با حمله‌ای قریب الوقوع روبرو شود یا وقتی که تصمیم جمعی از سوی شورای امنیت سازمان ملل اتخاذ شود که قضاوت می‌کند صلح و امنیت بین الملل تهدید شده است. به همین دلیل است وقتی که مساله‌ی به کارگیری زور و بدون دلیل مطرح می‌شود من بسیار نگران می‌شوم. من امیدوارم درباره‌ی حمله به سوریه دلیلی به دست آوردم که بر اساس آن نشان داده شود به موضوع دفاع از خود مربوط شود.

نمی‌دانم آیا این مساله با مساله‌ی هسته‌یی ارتباطی دارد؟ آیا با ایران ارتباط دارد؟ این‌ها پرسش‌های مهمی است. یک چیز دیگر را اضافه کنم. زمانیکه اسراییلی‌ها راکتور هسته‌یی تحقیقاتی صدام حسین را در سال 1981 تخریب کردند، پیامدش این بود که صدام برنامه‌اش را پنهانی انجام داد و انجام یک برنامه هسته‌یی نظامی گسترده‌ی "زیرزمینی" را آغاز کرد. به کارگیری زور می‌تواند زمان پایان کار را به عقب براند اما ریشه‌های مشکل را حل نمی‌کند.»