فعالیت احزاب در روسیه
ربیعی
از جمله مهمترین محل حضور و فعالیت احزاب روسی تعیین نمایندگان آنان برای عضویت در دومای روسیه است
از جمله مهمترین محل حضور و فعالیت احزاب روسی تعیین نمایندگان آنان برای عضویت در دومای روسیه است. پارلمان روسیه موسوم به مجلس فدرال شامل دو مجلس شورای فدراسیون و دومای دولتی میباشد. قوه مجریه در اختیار دولت است و رئیس دولت نیز از طرف رئیسجمهور و با موافقت دومای دولتی منصوب میگردد.
مجلس روسیه، "دوما" 450 کرسی دارد. نصف این کرسیها توسط 23 حزبی که در انتخابات شرکت کردهاند پر میشود اما در واقع رقابت بین 5 تا 7 حزب اصلی است که شانس کسب کرسی در مجلس را دارند. احزاب مهم روسیه عبارتند از:
1-
2-
3-
4-
حزب روسیه متحد در دسامبر سال 1999 شکل گرفت. این حزب متحد اصلی کرملین و در واقع حزب حاکم روسیه است. به اعتقاد منتقدان این حزب طرح و برنامه مشخص غیر از "ما رئیسجمهور را دوست داریم" ندارد. روسای جمهور روسیه به صورت سنتی عضو هیچ حزب سیاسی نیستند، اما ولادیمیر پوتین به طور آشکار در اظهاراتش از حزب روسیه متحد حمایت میکند. رهبر این حزب، "بوریس گریزلوف" وزیر کشور است. این حزب حامیان سیاسی و اقتصادی بسیار پرنفوذی مانند "یوری لوژکف" شهردار مسکو دارد.
در حال حاضر اکثریت کرسیها را دومای روسیه نیز همین جناح راست اصولگرای "روسیه واحد" به خود اختصاص داد که نمایندگان دیگر این جناح در راس کمیتههای مجلس دوما قرار گرفتند به شکلی که این حزب به "حزب قدرت" شهرت یافته است.
حزب لیبرال دموکرات به رهبری "ولادیمیر ژیرینفسکی" ناسیونالیست نیز برای جذب رایدهندگان به رفتار عجیب و غریب ژیرینفسکی امید دارد. آخرین شیرینکاری او کتککاری مفصل پس از یک بحث تلویزیونی بود. او استاد جلب توجه رسانههاست. او در بیان و نظر، مخالف همه چیز است، اما در نهایت از کرملین حمایت میکند. وی شخصیت شناخته شده روس میباشد و حزبش از احزابی است که به تازگی توانسته است طرفداران قابل ملاحظهای را کسب کند. به عقیده برخی از تحلیلگران داشتن ایدههای خاص در قبال نیروهای خارجی و ناسیونالیسم افراطی از موارد مورد طرح این حزب است که وجود آنها زنگ خطری برای روسیه به شمار میرود. با این حال نفوذ گروههای مخالف در مجلس روسیه بسیار ناچیز و کماهمیت است. اما احزاب سیاسی دیگر مانند لیبرال - دموکرات روسیه به رهبری ولادیمیر ژیرینووسکی و جناح چپ وطندوست "وطن" به رهبری دیمتری روگوزین نیز در دوما مشهود است.
جناح اصلی مخالف روسیه - "حزب کمونیستی فدراسیون روسیه" به رهبری "گنادی زوگانوف" با 47 نماینده در مجلس دوما است که اصلیترین رقیب حزب روسیه متحد به شمار میرود چرا که در روسیه هنوز حزب کمونیست بزرگترین و تنها حزب سیاسی است که مردم سراسر کشور در آن عضو هستند. اما بسیاری عقیده دارند که این حزب اصالت و خط مشی پیشین خود را از دست داده و اکنون رنگ و بوی غربی به خود گرفته است. دولت پوتین نیز طی چند سال اخیر از یک سو به تضعیف حزب کمونیست کمک کرده و در همین حال برای ایجاد حزب میهن که از نقطه صفر آغاز شده بود، مساعدتهای لازم را به عمل آورد.
2 جناح لیبرال "یابلوکو" و "اتحاد نیروهای راست" از جمله احزابی هستند که نتوانستند به دوما راه یابند. هرچند که تعدادی از نمایندگان لیبرال در مجلس از میان نامزدهای مستقل انتخاب شدند ولی آنها نیز با تعداد اندکشان عملا نفوذ چندانی بر تصویب قوانین ندارند و فعالیتهای آنها تنها به سخنرانی در جلسات عمومی و مطبوعات محدود شده است. و تاثیر آنها در زندگی سیاسی و اجتماعی مردم بسیار ناچیز است اگرچه این دو حزب از نیروهای مورد اتکای غرب در روسیه به شمار میرفتند اما حتی نتوانستند از مانع (5 درصد) دوما عبور نمایند. براساس قوانین روسیه احزاب برای دستیابی به کرسیهای این پارلمان باید حداقل پنج (که اینکه 7 درصدی شده) درصد آراء را کسب کنند.
حزب "یابلوکو" در واقع همان گریگوری یاولیتسکی اقتصاددان لیبرال است. اتحادیه نیروهای راست عمدتا متکی به بوریس نمتسف فرماندار سابق ایالت نیژنی نورگورود است.
آیا مجلس در معادلات قدرت به حساب میآید؟
مقایسه سیستم سیاسی روسیه با دموکراسی غربی کاملا اشتباه است. واقعیت این است که دوما تصمیمگیری درباره موضوعات اجتماعی و نهایتا بودجه را به عهده دارد. تصمیمات مهم سیاسی در کرملین و توسط رئیسجمهور و هیات دولت گرفته میشود. این روند ممکن است به نظر غربیها خیلی دموکراتیک نباید ولی از هر نظر کاملا روسی است.
هزینههای انتخاباتی
از اواسط سالهای دهه 90 هزینه نماینده در مجلس قانونگذاری دولتی روسیه بهصورت تصاعدی افزایش پیدا نمود و اینک با اطلاعات غیررسمی به یک میلیون دلار نیز افزایش پیدا کرده است. براساس محاسبات مجلس قانونگذاری دولتی روسیه، حزب "روسیه واحد" 115 میلیون روبل، "حزب کمونیست فدراسیون روسیه" 38 میلیون روبل، "حزب لیبرال – دموکرات روسیه" 35 میلیون روبل، حزب "وطن - رودینا" 37 میلیون روبل در سال برای فعالیت خود دریافت میکنند. اما احزاب این مبلغ را بسیار اندک میدانند.
براساس دفتر ثبت فدرال وزارت دادگستری فدراسیون روسیه در سال 2004 حزب "روسیه واحد" برای نیازهای خود 915 میلیون رویل، حزب کمونیست روسیه 7/73 میلیون رویل، حزب لیبرال دموکرات 91 میلیون رویل خرج نمودند.
افزایش نقش احزاب
یکی از وظایف اصلی دوره اول ریاست جمهوری ودلادیمیر پوتین تقویت دولت روسیه بود وی تغییراتی را در سیاست داخلی روسیه پیشنهاد کرد و براساس آن قانون تشدید نظارت دولت فدرال بر دولتهای محلی به تصویب رسید. این قانون ترتیبی جدید را برای عزل و نصب روسای بخشهای فدرال در دست نهاد که بهواسطه آن مقام رسمی هر فدراسیون براساس مجلس قانونگذاری هر منطقه به معرفی رئیسجمهور وقت روسیه تعیین میشود.
همچنین ولادیمیر پوتین در پیام خود به انجمن فدرال در سال 2005 پیشنهاد کرد که کاندیدای ریاست بخش فدرال میتواند به رئیس حزبی داده شود که بیشترین آرا را در منطقه کسب کرده است. در سیاست کلی وی این راهی جهت تقویت نفوذ احزاب و جناحهای سیاسی در نظام مدیریت دولتی محسوب میشود. ولادیمیر پوتین پیشنهاد کرد از نظام نسبی – اکثریت ترکیبی در دوما و انتخاب نمایندگان آن فقط براساس فهرست احزاب بپرهیزند. بهطوری که در انتخابات مجلس در سال 2007 میلادی فقط احزاب سیاسی شرکت خواهند کرد که بیش از معیار تعیین شده 7 درصد کسب آرا برای ورود به انتخابات 2007 مجلس را داشته باشند.
تاکنون شرکت کنندگان اصلی رقابتهای پیش از انتخاباتی مجلس در سال 2007 شناخته شدهاند. اینان همان جناح راست محافظهکار "روسیه واحد" حزب کمونیست، جناح چپ مهیندوست "وطن" و حزب ملی لیبرال - دموکرات روسیه میباشند. بهنظر میرسد شانس حزب لیبرال "یابلوکو" و "اتحادیه نیروی راست" در غلبه برا این مانع 7 درصد بحث برانگیز باشد، چراکه موفقیت آنها به مذاکراتشان درباره اتحادیه و تشکیل فهرست واحد نامزدها بستگی دارد.
نقش مجلس در شکلگیری دولت
تنها مساله قابل بحث در روسیه، نقش مجلس در شکلگیری دولت است. طبق قانون اساسی نخستوزیر توسط رئیسجمهور با توافق مجلس دوما تعیین میشود. او نیز انتصاب یا عزل وزیران دولت را برعهده دارد و همچنین میتواند علیرغم مخالفت مجلس، رئیس کابینه را برکنار نماید. "باریس گریزلوف" رهبر حزب "روسیه واحد" عقیده دارد حزبی که در انتخابات فدرال برنده شده میتواند نفوذ و تاثیر بسیار زیادی بر سیاست دولت داشته باشد و رسما به رئیسجمهور نامزدهای خود را برای کسب منصبهای هیات وزیران پیشنهاد کند.
با توجه به اینکه روندی مشابه برای تعیین والی (فرماندار) منطقهها نیز به کار خواهد رفت، بنابراین طرح نقش احزاب سیاسی در نظام روسیه در آیندهای نزدیک را به شکل قابل ملاحظهای افزایش مییابد.
احزاب فعال
در حال حاضر در روسیه، حدود 150 هزار اتحادیه اجتماعی وجود دارد که در این میان 38 حزب سیاسی فعال است. به گفته وزیر دادگستری این کشور، پس از اجرای قانون جدید فدرال تعداد احزاب سیاسی در روسیه تا حدی کاهش داشته است، چراکه اول ژانویه سال 2005 میلادی، 43 حزب سیاسی در روسیه وجود داشت.
اما بنا به گفته "سرگی موچان" مدیر اداره ثبت فدرال تاکنون 38 حزب سیاسی در روسیه رسما ثبت شدهاند.
تقسیمبندی دومای کنونی
ریاست دومای دولتی همانند دوره قبل برعهده سازنیف از حزب کمونیست میباشد و 9 معاون دارد که از فراکسیونهای موجود میباشد. در دومای جدید تقسیم تعداد کرسیها به قرار زیر میباشد:
حزب کمونیست 86 کرسی، حزب وحدت 84 کرسی، میهن - سراسر روسیه 45 کرسی، اتحادیه نیروهای راستگرا 33 کرسی، حزب لیبرال دمکرات 14 کرسی، یابلوکو 19 کرسی، گروه صنعتی کشاورزی 41 کرسی، نمایندگان مردمی 62 کرسی، مناطق روسیه 44 کرسی، نمایندگان آزاد 16 کرسی.
تعداد مجالس و نمایندگان
در روسیه دو مجلس تحت عناوین دومای دولتی و شورای فدراسیون وجود دارد. دومای دولتی دارای 450 نماینده میباشد و شورای فدراسیون روسیه دارای 178 نماینده است که شامل روسای جمهوری و استانداران مناطق 89 گانه بههمراه روسای نهادهای قانونگذاری این مناطق میباشد.
نحوه انتخاب نمایندگان
دومای دولتی: در انتخاب نمایندگان برای عضویت در دومای دولتی نیمی از آنان (225) به صورت مستقیم از میان نامزدهای انتخابات با رای مستقیم و مخفی و آزاد و نیمی دیگر (225) به طور غیرمستقیم از میان احزابی که در انتخابات حداقل 50 درصدی آرای لازم را به دست آوردند، انتخاب میشوند.
شورای فدراسیون: آنجایی که استانداران و روسای دومای هر استان و جمهوری روسیه در شورای فدراسیون حضور دارند. و هر دوی آنان با رای مردم به این سمت منصوب شدهاند. بنابراین به عبارتی میتوان اعضای شورای فدراسیون روسیه با رای مردم انتخاب میشوند. لیکن پس از روی کار آمدن پوتین مقرر شده استانداران از حق عضویت در شورای فدراسیون محروم گردند. به همین دلیل به تازگی شورایی به نام شورای دولتی نیز بهوجود آمده که استانداران عضو آن میباشند.
مدت اعتبار مجالس: مدت اعتبار هر یک از دومای دولتی و شورای فدراسیون 4 سال میباشد.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
