نگرانی بخش خصوصی از آینده اقتصاد ایران
به امنیت اقتصادی نیاز داریم
بهراد مهرجو
چهل و یکمین نشست هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران به طور کامل تحت تاثیر موضوع تحریم ایران قرار داشت. هرچند که تحریم ایران تنها به موضوعات هستهیی محدود شده ولی فعالان بخش خصوصی نگران روزهایی هستند که دامنه برخوردهای شورای امنیت با فعالیتهای ایران به حوزه اقتصادی نیز کشیده شود. به طور حتم در شرایطی که چنین اتفاقی روی دهد، بخش خصوصی و تولیدکنندگان ایرانی باید در انتظار روزهای سختی باشند؛ روزهایی که شاید با ورشکستگی عده زیادی از آنها پایان یابد. با این حساب نگرانیهای اکثر اعضای هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران چندان هم بیدلیل نبود. آنها که برای تصمیمگیری در مورد بودجه سال آینده اتاق تهران و گفتوگو برای آییننامه انتخابات آینده اتاق بازرگانی گرد هم آمده بودند، بارها در میان اظهارنظرهای خود به موضوع تحریم اشاره کردند. اما رئیس اتاق بازرگانی تهران سعی کرد در مطلع سخنان خود به گونهیی در این مورد اظهارنظر کند که قدری از نگرانی اعضای هیات نمایندگان را از بین ببرد.
نهاوندیان میگوید: «تحریم ایران وارد فاز اقتصادی نخواهد شد چرا که کشورهای غربی با ورود به این حوزه بیش از ایران ضرر خواهند کرد.»
رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران ادامه داد: «تحریم ایران برای کشورهای اروپایی یک بازی باخت ـ باخت به حساب میآید چرا که آنها نیز پس از این تحریم ضرر میکنند.»
وی اضافه کرد: «این مشکلی است که باید پای میز مذاکره حل شود. آنها نباید به پیروی از دشمنان ایران از ابزار شورای امنیت استفاده میکردند.»
محمد نهاوندیان گفت: هیچ محدودیتی برای دسترسی اقتصاد کشور به هر نوع فناوری نباید وجود داشته باشد. وی افزود: ایران درباره این موضوع هیچ وقت از انتقامجویی استقبال نکرده و همواره بر حل مشکلات با استفاده از ابزار مذاکره تاکید داشته است، این در حالی است که این امر نیز جز با تفاهم قابل حل نیست. نهاوندیان ادامه داد: تاریخ تحریمهای ایران از دیدگاه اقتصادی نشانگر این است که اقداماتی نظیر تحریم به نتیجه نخواهد رسید؛ البته قطعنامه صادر شده تنها مربوط به بحث فناوری هستهیی است.
وی تصریح کرد: موضع نظام جمهوری اسلامی ایران حصول تفاهم براساس مذاکره است.
رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران اظهار داشت: اعمال روشهایی نظیر تحریم و زیان رساندن به شفافیت مالی و بحث تجارت بینالملل در مجموع به نفع این فضا نیست؛ لذا باید از روشهای باخت ـ باخت اجتناب کرد.
نهاوندیان به دلیل حضور در شورای امنیت کشور بازتاب بخشی از نظرات حاکمیت را برای فعالان بخش خصوصی بیان داشت. اما معاون اقتصادی شورای امنیت خود نیز میداند که در صورت گسترش دامنه تحریمها و ورود به فاز تحریمهای پلکانی فعالان اقتصادی به شدت متضرر خواهند شد.
نگرانی نمایندگان بخش خصوصی به قدری بود که حتی یکی از آنها در هنگام بحث در مورد بودجه سال آینده اتاق بازرگانی به هیات رئیسه تذکر داد که از هزینههای اضافی پرهیز کنند و به فکر دورانی باشند که تجار در روزهای سخت نیاز به کمک مالی دارند. هادوی میگوید: «یکی از بندهای بودجه اتاق بازرگانی نیاز به اصلاح دارد. به هر صورت تجار در آستانه دوران سختی قرار دارند که شاید نیاز به منابع مالی داشته باشند که اتاق بازرگانی و هیات نمایندگان باید به این موضوع توجه داشته باشند.»
اسدالله عسگراولادی: با چین رابطه داریم
برخلاف تجار نسل جدید اتاق بازرگانی، قدیمیهای بازار چندان هم نگران روزهای تحریم نیستند. هرچند که آنان نیز اعتقاد دارند باید از هماکنون نگران روزهای سخت بود و با مذاکرات اجازه نداد تا دامنه تحریمها وارد فاز تازهیی شود. هفته گذشته بود که آمریکا به چین برای ادامه فعالیتهای تجاری با ایران تذکر داد. همین اقدام سران ایالات متحده نیز برای تجار به عنوان نشانهیی از یک اتفاق ناخوشایند تعبیر شد چرا که آنها در اضطراب دورانی قرار دارند که نفوذ سیاسی مخالفان ایران بر روابط اقتصادی کشورهای بلوک شرق و غرب با تجار ایرانی چرخش داشته باشد.
اما رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین چندان نگران نیست. اسدالله عسگراولادی بخشی از شرایط موجود را در گفتوگوی زیر چنین تفسیر میکند.
* آقای عسگراولادی آمریکا با روابط تجاری ایران و چین مخالفت کرده است؟
** خیر، آنها تنها در مورد قرارداد خط لوله گاز به چینیها تذکر داده بودند این موضوع شامل تمام روابط تجاری دو کشور نمیشود.
* ولی شاید در آینده دامنه این تذکرها گسترش یابد؟
** به هیچ عنوان، چینیها به آمریکا گفتهاند که حق ندارد در سیاستهای داخلی آنها دخالت کند. قوانین داخلی آمریکا نیز به خود آنها مربوط است و چینیها از آن پیروی نمیکنند.
* اما شاید روابط سیاسی چین و آمریکا در خطر قرار گیرد.
** خیر، چین به صراحت اعلام کرده قصد ندارد از حجم تجارت خود با ایران کم کند. به طور حتم مشکلی پیش نخواهد آمد.
* در حال حاضر از حجم تجارت ایران و چین کاسته نشده است؟
** خیر.
* در آینده چطور؟
**البته نگرانیهایی وجود دارد که این تحریمها وارد فاز پلکانی شود. تا دو ماه دیگر اگر چنین حادثهیی رخ دهد شاید برای تجار بخش خصوصی مشکلاتی را بوجود آورد.
* فعالان اقتصادی قصد ندارند با مذاکره با مدیران دولتی آنها را وادار کنند با مذاکره از وقوع این اتفاق جلوگیری کنند؟
** البته اعتقاد داریم که تحریمها به این مرحله نخواهند رسید. تا چند هفته دیگر هم این احتمال وجود دارد که رئیس سازمان ملل به ایران سفر کند. در این ایام میتوان با او در مورد ادامه تحریمها مذاکره کرد.
* در حال حاضر مشکلی برای تجار پیش نیامده است؟
** متاسفانه تجار با برخی بانکها در خارج از کشور دچار مشکل شدهاند.
* کدام بانکها در کدام کشورها؟
** در تمام نقاط دنیا این مشکل وجود دارد.
* علت چیست؟
** بانک مرکزی باید به گونهیی عمل کند که آنها از سپردهها مطمئن باشند.
* به غیر از بانکها اتفاق خاص دیگری هم پس از اعلام مواضع شورای امنیت در قبال ایران رخ داده است؟
** خیر. روابط تجاری با تمام کشورها و چین شکلی عادی دارد. البته دولت باید درایت کامل داشته باشد تا با مشکلی مواجه نشویم.
سرمایهگذاری امنیت ندارد
اما بحث تحریم تنها دغدغه بخش خصوصی به شمار نمیآید. موضوع بودجه سال 86، ادامه اتکای اقتصاد به دولت و برخورد با فعالان بخش خصوصی با نام «مفسد اقتصادی» از دیگر مباحثی به شمار میآید که اعضای هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران به آن اشاره کردند. نهاوندیان نیز این نگرانیها را تایید میکند: «اقتصاد کشور باید به سمتی برود تا از اتکای بیش از اندازه به نفت دوری کند. دولت نیز باید توجه داشته باشد که از حجم حضور خود در فعالیتهای اقتصادی و تجاری بکاهد.»
رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران ادامه داد: «متمم بودجه و کلیات بودجه سال 86 در حال بررسی است که برای تدوین آن باید به نکات خاصی توجه کرد. کاهش سهم دولت در اقتصاد و کاهش اتکا به نفت از مهمترین موضوعاتی به شمار میآید که بخش خصوصی آن را از برنامهریزان کشور طلب میکند.»
وی ادامه میدهد: «بخش خصوصی مشکلی با پرداخت مالیات ندارد و شاید بهتر باشد که به جای نفتمحوری در اقتصاد کشور، قدری هم به استفاده بیشتر از منابع درآمدی توجه شود.»
در جلسه هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران، خاموشی حضور نداشت ولی او نیز در آیین بازگشایی اتاق بازرگانی اصفهان به گونهیی سخن گفت که تمام خواستههای نهاوندیان را تایید میکرد. خاموشی میگوید: «آنچه کشور ما را به سعادت اقتصادی میرساند زنده کردن بخش غیردولتی است که تحقق این امر جزء وظایف دولت به شمار میآید چرا که بخش خصوصی در هیچ کشوری قوی نمیشود مگر اینکه دولت به حمایت از آن برخیزد.»
خاموشی با بیان اینکه تحرک اقتصاد در گرو بخش خصوصی است اظهار کرد: 65 تشکل خصوصی در اتاق بازرگانی و صنایع و معادن کشور به ثبت رسیدهاند و افتخار میکنیم که صادرات غیرنفتی کشورمان در سال جاری به 15 میلیارد دلار خواهد رسید.
رئیس اتاق بازرگانی ایران با اشاره به اهمیت سرمایهگذاری بخش خصوصی در پروژههای کلان تصریح کرد: «آیا باید سرمایهگذاری که قصد دارد یک پتروشیمی در کشور احداث کند برای دریافت مواد اولیه از یک کارخانه دولتی پنج درصد تخفیف بگیرد اما یک شرکت دولتی 30 درصد تخفیف بگیرد؟ شاهدیم در کشوری که بر نبود تعارض میان بخشهای خصوصی، دولتی و تعاون تاکید میشود متاسفانه چنین مسالهیی وجود دارد.» اما خاموشی در میان گفتار خود به یکی از اصلیترین نگرانیهای بخش خصوصی نیز اشاره میکند: «آنچه ما اکنون در بخش اقتصادی به آن احتیاج داریم امنیت اقتصادی است.»
طی چند ماه اخیر فعالان بخش خصوصی از سوی دولت مورد اتهامهای بسیاری قرار گرفتهاند. پرونده بانک پارسیان و اظهارنظرهای رئیسجمهور در مورد مدیران آن نیز اوج این اتهامها بود. خاموشی به این موضوع نیز اشاره میکند: «در هر کجا که اقتصاد وجود دارد در کنار آن مفاسد اقتصادی نیز هست منتها این مفاسد کم و زیاد است اما سیاست چگونگی برخورد با این مفاسد به اقتصاد کشور لطمه میزند.»
رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران با انتقاد از لزوم اعلام اسامی مفسدان اقتصادی اظهار کرد: لزومی ندارد در جامعه اشاعه فحشا شود که همین مفاسد اقتصادی نیز خود یک نوع از فحشاست چرا باید با چنین کارهایی بدنه اقتصادی را بلرزانیم. وی با بااهمیت خواندن ثبات سیاستها در عرصه اقتصادی تصریح کرد: سیاستها باید از ثبات کافی برخوردار باشند همچنین باید مقرراتزدایی شود تا اینکه اقتصاد شکوفا شود.
رفع موانع تولید
رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران با اشاره به استقبال اتاق تهران از طرح رفع موانع تولید گفت: کمیسیون صنایع مجلس طرح خوبی را به عنوان رفع موانع تولید شروع کرده که میتواند مثمرثمر باشد.
نهاوندیان ادامه داد: در بحث استفاده دولت از حساب ذخیره ارزی بخش خصوصی معتقد است که استفاده از این منابع باید به موارد سرمایهگذاری محدود شود. ضمن اینکه این بخش معتقد است براساس سیاستهای اصل 44 قانون اساسی سهم دولت باید در اقتصاد کاهش یافته و اتکای بودجه سال جاری به نفت کمتر شود.
وی افزود: متن الزامات خصوصیسازی از سوی فعالان این بخش در اتاق تهران تهیه شده و اجرای سیاستهای کلی اصل 44 توسط سه قوه کشور در آن مورد تاکید مجدد است.
نهاوندیان خاطرنشان کرد: کار واحد کارآفرینان جوان در اتاق تهران شروع شده و اولین دوره توانمندسازی خود را آغاز کرده است.
وی در خصوص پیشنهاد اعضای هیات نمایندگان برای تهیه الزامات خصوصیسازی و ارائه آن به سه قوه گفت: به عنوان مصوبه اتاق بازرگانی نمیتوان دولت را مکلف کرد، چرا که مشاور سه قوه هستیم و نه تعیین تکلیفکننده لذا پیشنهاد میشود ادبیات متن الزامات خصوصیسازی اصلاح و ویرایش شده و بر روی مفاهیم آن اعلام نظر مجدد شود.
انتخابات اتاق بازرگانی و نگرانی بخش خصوصی
«آییننامه اتاق بازرگانی برای انتخابات آینده تصویب شده و تنها باید آقای طهماسبی نیز آن را امضا کند.»
معاون وزیر بازرگانی از تصویب آییننامهیی خبر میدهد. این در حالی است که تعدادی از اعضای هیات نمایندگان اتاق بازرگانی همچنان به این آییننامه اعتراض دارند. عدهیی بر این باورند که نفوذ بیش از حد دولت در انتخابات اتاق بازرگانی میتواند در آینده این تشکل بخش خصوصی تاثیر بگذارد.
شجاعالدین بازرگانی، معاون وزیر بازرگانی، در جلسه هیات نمایندگان اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران گفت: انجمن انتخابات اتاقهای بازرگانی متشکل از 4 نفر به معرفی رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران و نیز نماینده وزیر بازرگانی تشکیل شده و برنامه زمانبندی انتخابات توسط این گروه تهیه شده، ضمن اینکه انتخابات نیز در دوم اسفندماه برگزار میشود. وی افزود: این انجمن مکانیسم حاکم بر انتخابات، شرایط انتخابشوندگان و مشارکتکنندگان را مشخص کرده و به عنوان ناظر عمل میکند. بازرگانی ادامه داد: زمان ثبتنام کاندیداها برای انتخابات از تاریخ 17 دیماه تا اول بهمنماه تعیین شده است.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
