سفری در بحبوحه تنش‌ها

سهیلا محمدیان

دیدار کاندولیزا رایس، وزیر امور خارجه آمریکا از ترکیه، مورد توجه محافل سیاسی قرار گرفته است. یکی از دلائل این توجه، شرایط حساسی است که ترکیه به دلیل تشدید درگیری‌هایش با پ.ک.ک با آن مواجه است. اخیراً ژنرال حلمی اوزکوک، رئیس ستاد ارتش ترکیه گفته بود نیرو‌های مسلح این کشور در صورت لزوم برای سرکوب نیرو‌های حزب کارگران کرد و یا پ.ک.ک وارد خاک عراق خواهد شد و به همین منظور حدود 240 ‏هزار نیروی نظامی ترکیه در مناطق مرزی ایران و عراق مستقر شده‌اند. از این رو یکی از مهمترین محور گفتگو‌های رایس با دولتمردان ترکیه مساله پ.ک.ک و چگونگی مقابله با حضور آنها در عراق بود.

‏البته واشنگتن وعده همکاری و تبادل اطلاعاتی با آنکارا برای مقابله با پ.ک.ک را داده است، لیکن در این خصوص تناقضات آشکاری در گفتار سیاسی و عملکرد آمریکا وجود دارد. در واقع وجود دو عامل یعنی تحریکات خارجی در عراق بویژه در حمایت پنهانی و آشکارا از کردها و همچنین تلاش کردهای مخالف دولت ترکیه برای بهره‌برداری از شرایط فعلی منطقه می‌تواند تمامیت ارضی و حاکمیت ملی ترکیه را تحت‌تاثیر قرار دهد.

‏ایالات متحده در چارچوب طرح خاورمیانه بزرگ و دموکراسی ادعایی خود به نوعی از مطالبات اقلیت‌های قومی حمایت می‌کند و این در حالی است که جوامع و کشورهای منطقه با پذیرش تحولاتی که ناشی از تحریکات خارجی است، مخالفند. ضمن آن که منطقه خاورمیانه نیز تحت‌تاثیر فتنه‌گری‌های آمریکا علیه ایران دوران حساسی را طی می‌کند، در چنین شرایطی، دولت آنکارا با احساس ناامنی و بی‌ثباتی، مصمم است تدابیر لازم را برای رفع ناامنی از ناحیه کردهای مخالف اتخاذ کند.

به باور بعضی از ناظران سیاسی در ترکیه، ‏وجود تاکید آمریکا بر همکاری و تبادل اطلاعاتی با ترکیه در مورد فعالیت پ.ک.ک، یکی از مسببین اصلی تشدید ناامنی در منطقه و در ترکیه، عملکرد و سیاست‌های آمریکاست. همین مساله موجب بدبینی مردم ترکیه به آمریکا شده و این انتظار را در بین مردم ترکیه به وجود آورده است که دولت ترکیه در نوع مناسباتش با آمریکا تجدیدنظر کند. براساس آخرین نظرسنجی که در هفتم آوریل منتشر شد مردم ترکیه، آمریکا را بزرگترین تهدید خارجی علیه کشور خود می‌دانند. از این رو به نظر می‌رسد رایس در سفرش به ترکیه سعی کرد تا بار دیگر از نزدیک به بحث در مورد نوع روابط آمریکا و ترکیه بپردازد و حمایت دولتمردان این کشور را از سیاست‌های منطقه‌ای آمریکا به دست آورد.