پروژه پژوهشی رانلد انگلهارت در یک نگاه

اشاره: خوانندة ایرانی، سالهاست که با نام او آشناست، بویژه با یک بار اجرای "پیمایش ارزش‌های جهانی WVS" در دانشکدة علوم اجتماعی دانشگاه تهران و سفر متعاقب وی به ایران. اینکه وی به دانشگاه میشیگان (که به تحت نفوذ پنتاگون بودن مشهور است) وابسته است و همچنین ماهیت پرسشنامة "پیمایش ارزش‌های جهانی WVS" که جمع‌کنندة اطلاعات عمیقی در مورد زندگی اجتماعی کشورها جمع‌آوری می‌کند، اعتراض برخی از دانشمندان و سیاستمداران ایرانی را برانگیخت. 1.رانلد انگلهارت، هم‌اکنون استاد علوم سیاسی و مدیر اجرایی انستیتو تحقیقات اجتماعی در دانشگاه میشیگان و مدیر برنامة "پیمایش ارزش‌های جهانیWVS" است. 2.آنچه از این پس در معرفی رانلد انگلهارت می‌رود، مجموعه اطلاعاتی است که با استفاده از منابع مرتبط با رانلد اف. انگلهارت، بویژه صفحة مربوطة او در دانشگاه میشیگان و همچنین سایت "پیمایش ارزش‌های جهانی WVS" قابل استحصال بوده است، تا حداکثر شناخت در دسترس را در مورد کلیات پروژة فکری و پژوهشی رانلد انگلهارت در اختیار خوانندة ایرانی به دست دهد؛ 3.خوانندة ایرانی، سالهاست که با نام او آشناست، بویژه با یک بار اجرای "پیمایش ارزش‌های جهانی WVS" در دانشکدة علوم اجتماعی دانشگاه تهران و سفر متعاقب وی به ایران. اینکه وی به دانشگاه میشیگان (که به تحت نفوذ پنتاگون بودن مشهور است) وابسته است و همچنین ماهیت پرسشنامة "پیمایش ارزش‌های جهانی WVS" که جمع‌کنندة اطلاعات عمیقی در مورد زندگی اجتماعی کشورها جمع‌آوری می‌کند، اعتراض برخی از دانشمندان و سیاستمداران ایرانی را برانگیخت. 1ـ رانلد انگلهارت و پروژه پژوهشی‌اش حوزة علایق پروفسور رانلد انگلهارت، خصوصاً سه حوزة حکومت و سیاست تطبیقی، توسعة سیاسی و روانشناسی سیاسی است. پژوهش فعلی انگلهارت متمرکز بر دگرگونی‌های فرهنگی و تبعات آن است. برای بررسی این موضوع، او با یک پیمایش جهان گستر که ارزش‌ها و اعتقادات تودة مردم را می‌سنجد، یعنی "پیمایش ارزش‌های جهانی WVS" همکاری می‌کند. این پایگاه اطلاعاتی، نشانگر ارتباطی بین ارزش‌ها و اعتقادات عامة مردم از یک سوی، و بود و نبود نهادهای دموکراتیک از سوی دیگر است که این ارتباط به طرز حیرت‌انگیری نیرومند است. این شواهد تجربی از این تز که فرهنگ سیاسی نقش حساسی در ظهور و بقای دموکراسی ایفا می‌کند، پشتیبانی می‌نماید. یافته‌ها نشان می‌دهند که تکامل جامعة صنعتی ایجاد نهادهای سیاسی دموکراتیک را محتمل‌تر می‌کنند، و این تا اندازه‌ای به این خاطر است که احتمال اینکه مردم چنین جوامعی خواستار دموکراسی شوند، بیش از پیش افزوده می‌شود، و مهارت روز افزونی در اعمال دموکراسی می‌یابند. این تحول به سادگی یا اتوماتیک‌وار رخ نمی‌دهد. ممکن است نخبگان معینی، که کنترل نیروهای نظامی و پلیس را در دست دارند، در مقابل فشارهای دموکراتیک‌سازی مقاومت نمایند. اما هر چه این جوامع صنعتی بالغ‌تر می‌شوند، نیروهای کار این جوامع متخصص‌تر و آموزش دیده‌تر می‌گردد و بالنسبه در اعمال فشارهای سیاسی ماهرتر می‌گردند. از این گذشته، ظهور دولت‌های رفاهی که به لحاظ اقتصادی پیشرفته هستند منجر به دگرگونی‌های ارزشی تدریجی می‌گردد که در جریان آن، تودة مردم اولویت روز افزونی به استقلال و ابراز وجود در ساحت زندگی، و از جمله در حوزة سیاسی می‌بخشند. به موازاتی که این امور رخ می‌دهند، سرکوب تقاضاهای لیبرال‌سازی سیاسی دشوارتر و پر هزینه‌تر می‌گردد. این دگرگونی‌های ارزشی، انگیزة مردم برای کار کردن، هنجارهای سکسی و دینی، و تعدادی از دیگر سوگیری‌های محوری اجتماعی و سیاسی مردم را دگرگون می‌کند. پروفسور انگلهارت، در راستای مطالعة این دگرگونی‌ها، در حال تجزیه و تحلیل اطلاعات حاصل از چهار موج "پیمایش ارزش‌های جهانی WVS" (که در سال‌های 1981، 1990، 1995، و موج چهارم که در خلال سال‌های 2006 2005 انجام می‌شود) است که بیش از 80 کشور (که بیش از 85 درصد از جمعیت جهان را در بر می‌گیرند) را پوشش می‌دهند. 2ـ چارچوب فکری کلی انگلهارت؛ نسخة دست راستی پسامدرنیسم نظریة انگلهارت را می‌توان نوعی نظریة پسامدرن شدن در فازهای اجتماعی و فرهنگی تلقی کرد، همراه با این تأکید که جوامعی وارد مرحلة پسامدرن می‌شوند که بازپسین مراحل توسعة مدرن را طی کرده باشند. به عبارت دیگر، نظریة انگلهارت در مورد پسامدرن شدن را می‌توان تالی دست راستی نظریة پسامدرن شدنِ بنیانگذاران دست چپی نظریة پسامدرن دانست. در واقع، امتداد تز تقریب نظریات دست راستی مدرن شدن را می‌توان در نظریة انگلهارت در مورد "تحول فرهنگی در جوامع صنعتی" جست. این شیوة نگرش تلفیق و ملغمة جالب توجهی از نظریة مدرن شدن و پسامدرن شدن به دست می‌دهد که وی چهارچوب نظری آن را در یک فصل از کتابی با عنوان "مدرن شدن و پسامدرن شدن" ارایه می‌دهد. از دیدگاه او، وجود سطحی از توسعة اقتصادی و مدرنیزاسیون همراه با آن لازم است تا ارزش‌های فرامادی پسا مدرن زمینه را برای تغییرات نهادی در مدرنیت آماده نماید. از این قرار، نوعی تکامل‌گرایی غیر جبرگرایانه (از نوع نظریات تقریب) در کار او نهفته است. این را می‌توان در این گفتار او دید: ایالات متحده نمی‌تواند انتظار داشته باشد که دموکراسی را در جهان اسلام از طریق اجبار کشورها به اتخاذ ساز و برگ حاکمیت دموکراتیک (مانند برگزاری انتخابات و داشتن پارلمان) بگسترد. همچنین واقع‌بینانه نیست که انتظار داشته باشیم که دموکراسی‌های نو پا در خاور میانه، موجی از اصلاحات که یادآور انقلاب‌های مخملین (که اروپای شرقى را در روزهاى نهایى جنگ سرد متحول کرد) باشد را به راه اندازند. کمک واقعی به اصلاحات دموکراتیک در ارادة کمک به منابع لازم برای توسعة انسانی در جهان اسلام تبلور می‌یابد. فرهنگ بیشترین تأثیر را بر چگونگی تکامل جوامع بر جای می‌گذارد. اما اینچنین نیست که فرهنگ امری مقدر و سرنوشتی محتوم باشد. انگلهارت تعریف نادقیقی از مدرن شدن در سر دارد. او می‌گوید: "دگرگونی‌های اقتصادی، فرهنگی و سیاسی هماهنگ با یکدیگر بر اساس الگوهایی منسجم پیش می‌روند و جهان را به شیوه‌هایی قابل پیش‌بینی دگرگون می‌سازند؛ این دعوی اصلی نظریة مدرن شدن است؛ از کارل مارکس گرفته تا ماکس وبر، تا دانیل بل". صرفنظر از دشواری‌های اصطلاح‌شناختی که در شناختن این سه تن (خصوصاً آخری) به عنوان مدرنیست پیش می‌آید، آنچه او به عنوان تعریف فرآیند مدرن شدن می‌آورد، بیشتر نوعی تعریف تکامل‌گرایی اجتماعی است که البته یکی از مؤلفه‌های مهم نظریه‌های مدرن شدن بوده است، اما نه کل مؤلفه‌های آنها. انگلهارت فی‌الجمله با ادعای مذکور در نظریه‌های مدرن شدن موافق است، با این تفاوت که وجه پیشگویانة آن را کم و بیش و با تردید طرد می‌کند، هر چند که مآلاً با آن همراه است: "این ادعا تا اندازة زیادی مقرون به صحت است. گر چه نمی‌توان به دقت پیش‌بینی کرد که در جامعه‌ای خاص و در زمانی معین چه اتفاقی خواهد افتاد، اما می‌توان طرحی کلی از روندهای عمده به دست داد.… بعضی از نشانه‌های دگرگونی اقتصادی، سیاسی و فرهنگی به صورت جریان‌های منسجم و موازی ظاهر می‌شوند و البته بعضی از جریان‌ها محتمل‌تر از دیگرانند… برای مثال، جریان صنعتی شدن معمولاً با گسترش روند شهرنشینی، گسترش تخصصی شدن مشاغل و بالا رفتن سطح تحصیلات رسمی همراه است. اینها عناصر اصلی جریانی هستند که به طور کلی "مدرن‌شدن" خوانده می‌شوند". "این جریان کلی ممکن است در دراز مدت آثاری مانند مشارکت سیاسی فزایندة توده‌ها را در پی آورد که گر چه به اندازة روندهای بالا نمایان نیستند، اما به همان اندازه اهمیت دارند.… جریان نوسازی با گسترة وسیعی از دگرگونی‌های فرهنگی ارتباط دارد… ارزش‌های فرهنگی معینی به انباشت سرمایه و سرمایه‌گذاری در بخش اقتصاد که لازمة صنعتی شدن است یاری می‌رسانند. همچنین نقش‌های به شدت متعارض در ارتباط با جنسیت که از مشخصه‌های جامعة پیشا صنعتی است، در جامعة صنعتی جایشان را به نقش‌هایی می‌سپارند که پیوسته به همسانی می‌گرایند". انگلهارت پس از یک گریز موقت و ترسیم وجه تمایز غیر تکاملی میان موضع خود و نظریه‌پردازان مدرن شدن، این وجه تمایز را به این ترتیب پس می‌گیرد؛ او می‌گوید: "ما نیز چون اکسل رُد معتقدیم که منظر تکامل‌گرایی راه مناسبی برای تبیین و توجیه تطور فرهنگ‌ها و نهادها ارایه می‌کند: بعضی از ویژگی‌ها می‌مانند و گسترش می‌یابند از آن رو که در جامعه‌ای خاص مزایای کارکردی دارند. الستر استدلال می‌کند که تفسیرهای کارکردگرایانه دربارة نهادها با مشکلی بنیادین روبرو هستند و آن اینکه نهادها را با انسان قیاس می‌کنند و هدفی را مفروض می‌گیرند که فاقد فاعل هدفمند است. اما این نقد که مقبولیت وسیعی یافته است صرفاً در مورد انواعی از تفسیرهای کارکردگرایانة خام و ابتدایی مصداق دارد". 3ـ پسامدرن شدن انگلهارت می‌گوید: "اما دگرگونی اجتماعی در مسیری خطی پیش نمی‌رود.… در چند دهة گذشته جوامع صنعتی پیشرفته به نقطة پیچش منحنی بازده نزولی رسیدند و در مسیری تازه افتادند که می‌شود آن را "پسامدرن شدن" نامید.… این بیانگر تغییراتی است که در انتظارات مردم از زندگی روی داده است. اما پسامدرن شدن معرف مرحله‌ای متأخر در توسعه است که با باورهایی بسیار متفاوت از باورهای ویژة مدرن شدن سر و کار دارد. این نظام باورها صرفاً از دگرگونی‌های اقتصادی و اجتماعی ناشی نشده‌اند؛ باورهای جدید بر اوضاع و احوال اجتماعی اقتصادی تأثیر می‌گذارند و در مقابل، از آنها تأثیر می‌پذیرند". "در چند دهة گذشته، جوامع صنعتی پیشرفته دستخوش چنین تحولی شده‌اند و از مرحلة مدرن شدن به مرحلة پسامدرن شدن گام نهاده‌اند.… علت دگرگونی اساساً این است که تجربة زندگی بی‌واسطة توده‌ها در چند دهة اخیر عمیقاً متفاوت از نسل‌های پیشین بوده است". از نظر انگلهارت در جوامع صنعتی پیشرفته، اکنون سیر تحولات اجتماعی سیاسی در دو زمینة اصلی ذیل در حال دگرگونی است : 3-1- نظام‌های ارزشی: تأکید فزاینده بر موفقیت اقتصادی فردی یکی از تعیین‌کننده‌ترین دگرگونی‌هایی بود که مدرنیت را ممکن ساخت. این چرخش به سوی اولویت‌های مادی مستلزم سست شدن تعهدات و تکالیف محلی و پذیرش تحرک اجتماعی بود؛ دستیابی به منزلت اجتماعی هر چه بیشتر امری اکتسابی شد تا موروثی، رشد اقتصادی مترادف با پیشرفت، شاخص جامعة موفق تلقی گردید. در جامعة پسامدرن، تأکید بر موفقیت اقتصادی به مثابة بالاترین اولویت، اکنون جایش را به تأکید روزافزون بر کیفیت زندگی می‌دهد. ارزش‌های پسامدرن تأکید شان بر ابراز وجود و کیفیت زندگی فردی است. در جوامع کمیابی مردم حاضر بودند بهای تبدیل شدن انسان‌ها به مهره‌های ماشین پیشرفت دیوان‌سالارانه بودند، تا از منافع اقتصادی آن برخوردار شوند، اما در جوامع "وفور" مردم دیگر تمایل چندانی به این کار ندارند. 3-2- ساختار نهادی: سازمان‌های دیوانسالارانة سلسله مراتبی مدرن اکنون چه از حیث کارآمدی کارکردی و چه به لحاظ مقبولیت مردمی به نقطة واگشت رسیده‌اند. سقوط اتحاد شوروی از نظر انگلهارت نشانگر محدودیت‌های نهادهای دیوانسالاری و سلسله‌مراتبی بود. دیوانسالاری متورم شوروی راه را بر تطبیق و تعدیل و نوآوری بسته بود. دیوان‌سالاری از نظر انگلهارت در سرشت خود به نوآوری بی‌اعتناست. این ناکارآمدی به دگرگونی سازمانی به سوی سازمان‌دهی دیگری از دستگاه‌های دیوانی منجر می‌شود. از نظر انگلهارت این با تحولات انگیزشی و عدم مقبولیت دیوانسالاری‌ها در نزد مردم همراه می‌شود و زمینه را برای اضمحلال آنها فراهم می‌نماید. انگلهارت آغاز روند "بازده نزولی" گسترش دولت در دهة 1980 را شاهدی بر افول نقش نظام‌های دیوانی دولتی می‌داند. دیوان‌سالاری مدرن امکان می‌دهد که میلیاردها انسان را با استفاده از روش‌های یکنواخت کار اداره کند. دیوانسالاری در سرشت خود شخصیت زداست. در دیوانسالاری عقلانی، افراد به مرتبة نقش‌های قابل تعویض تنزل می‌یابند. آثار و آدرس انگلهارت آثار 1."Value Change on Six Continents", (Ann Arbor: University of Michigan Press, 1995). 2."Modernization and Postmodernization: Cultural, Economic and Political Change in 43 Societies", (Princeton: Princeton University Press, 1997). 3."Human Values and Beliefs: A Cross-Cultural Sourcebook", (Ann Arbor, University of Michigan Press, 1998). 4."Rising Tide: Gender Equality and Cultural Change Around the World" New York and Cambridge: Cambridge University Press, 2003 (with Pippa Norris). 5."Sacred and Secular: Reexamining the Secularization Thesis". New York and Cambridge: Cambridge University Press, 2004 (with Pippa Norris). 6."Human Beliefs and Values: a cross-cultural sourcebook based on the 1999-2002 values surveys". Mexico City: Siglo XXI, 2004. 7."Modernization, Cultural Change and Democracy". New York and Cambridge: Cambridge University Press, 2005 (with Christian Welzel). آدرس رانلد انگلهارت Professor Research Professor, Center for Political Studies Ph.D., Chicago, 4255 ISR 426 Thompson Street (734) 936-1767, rfi@umich.edu Department of political Science, University of Michigan 5700 Haven Hall, 505 S. State St, Ann Arbor, Ml 48109-1045 USA voice: 734-764-6313 fax: 734-764-3522 e-mail: polisci@umich.edu پروژه پیمایش ارزش‌های جهانی ارزش‌ها و خاستگاه‌ها مقدمه: "پیمایش ارزش‌های جهانی WVS"، یک پژوهش جهان مقیاس راجع به دگرگونی‌های اجتماعی فرهنگی و سیاسی است که امروز با مدیریت رانلد انگلهارت اجرا می‌شود.. این پروژه شامل پیمایش‌هایی با نمونه‌های ملی است که راجع به ارزش‌ها و اعتقادات بنیادین مردم در بیش از 65 کشور بر هر شش قارة مسکون اجرا می‌شود و تقریباً 80 درصد جمعیت جهان را تحت پوشش دارد. این پروژه بر اساس "پیمایش ارزش‌های اروپایی EVS" ایجاد شد که نخستین بار در سال 1981 اجرا شد. موج دوم این پیمایش‌ها برای بهره‌برداری در سطح جهانی در سال 1991 1990 خاتمه یافت؛ موج سوم به سال 1996 1995 انجام شد، و موج چهارم در سال‌های 2001 1999 صورت گرفت. این پژوهش شواهدی از دگرگونی‌های تدریجی و در عین حال فراگیر در آنچه مردم از زندگی خود می‌خواهند به دست می‌دهد و سویه‌های اساسی این دگرگونی‌ها را تا اندازه‌ای پیش‌بینی‌پذیر ساخته است. این پژوهش به بیش از 300 عنوان، و به 16 زبان منتشر گردیده است. این پروژه در مورد هر پیمایش، از طریق یک شبکة جهانی از دانشمندان علوم اجتماعی با خاستگاه محلی اجرا شده است (گر چه در پاره‌ای موارد، این امکان وجود داشته است که پشتیبانی‌های تکمیلی از خارج کشور تأمین شوند). هر یک از گروه‌های مشارکت کننده در پروژه، در عوض ارائة داده‌های استخراج شده از مصاحبه با حداقل 1.000 نفر از مردم جامعة خود، دسترسی بی‌واسطه‌ای به اطلاعات حاصله از گروه‌های مشارکت کنندة دیگر در سایر کشورها می‌یافتند. بنابراین، آنها می‌توانستند ارزش‌ها و اعتقادات اساسی مردم کشور خود را با ارزش‌ها و اعتقادات اساسی بیش از 80 کشور دیگر مقایسه کنند. از این گذشته، آنها به همایش‌های بین‌المللی دعوت می‌شدند که در آنها می‌توانستند یافته‌ها و تفسیرهای خود را با دیگر اعضای شبکة "پیمایش ارزش‌های جهانی WVS" مقایسه کنند. پروژه از سوی یک کمیتة تدارکاتی مرکب از اعضایی از تمام مناطق جهان هدایت می‌شود. هماهنگی و توزیع اطلاعات به همت "انستیتو تحقیقات اجتماعی" در دانشگاه میشیگان، به مدیریت رانلد انگلهارت صورت می‌گیرد. طی سال‌های اخیر، اطلاعات "پیمایش ارزش‌های جهانی WVS"، بیش از پیش مشهور و شناخته ‌شده، و در هزاران عنوان کتاب مورد بهره‌برداری قرار گرفته‌اند. برخی از این کتاب‌ها را بعداً معرفی خواهیم کرد. این اطلاعات همچنین در پایان نامه‌های دانشگاهی مورد استفادة وسیع قرار گرفته و در مقاصد سازمانی استفادة رو به افزایشی داشته است. بیش از 50.000 دانشجو [در خاک ایالات متحده]، هر ساله از اطلاعات حاصل از "پیمایش ارزش‌های جهانی WVS" در کتاب‌های درسی زیر استفاده می‌کنند: "Russell Dalton (2th ed.), "Citizen Politics"; "The Micro Case corporation (5th ed.), "American Government"; "The Micro Case corporation (1997), "Discovering Sociology"; "The Micro Case corporation (1998), "Cultural Anthropology"; "The Micro Case corporation (1999), "Comparative Politics: An Introduction Using Explorit". مجموعه اطلاعات شامل نتایج سه موج سال‌های 1981، 91 1990، و 98 1995، از اطلاعات آمیختة "پیمایش ارزش‌های اروپایی EVS" و "پیمایش ارزش‌های جهانی WVS" را می‌توانید از آرشیو اطلاعات پیمایشی ICPSR در دانشگاه میشیگان و دیگر آرشیو‌های مهم مراجعه فرمائید. جهت کسب اطلاعات بیشتر در بارة پایگاه اطلاعاتی ICPSR ژانت واورا (e-mail: jan@icpsr.umich.edu) مکاتبه فرمائید. 1- خاستگاه‌های "پیمایش ارزش‌های جهانی WVS" "پیمایش ارزش‌های جهانی WVS" برخاسته از پژوهشی بود که توسط گروه "پیمایش ارزش‌های اروپایی EVS" به رهبری جان کرخوفس و رود دو مور و مشاورت گروهی مرکب از گوردون هلد، یوآن لینز، الیزابت نوئل نیومن، ژاک رابیر و هلن ریفالت صورت گرفت. در سال 1981، EVS پیمایش‌هایی را در ده کشور اروپای غربی انجام داد؛ این پیمایش چنان اشتیاقی برانگیخت که در 14 کشور دیگر نیز اجرا شد. یافته‌های این پیمایش‌ها نشان دادند که دگرگونی‌های فرهنگی قابل پیش‌بینی‌ای در حال وقوع بود. برای پایش و تعقیب این دگرگونی‌ها، موج جدیدی از این پیمایش‌ها، این بار در مقیاس جهانی صورت گرفت. موج دوم پیمایش‌ها توسط کمیتة تدارکاتی ذیل طراحی و هماهنگ شد: رود دو مور (رئیس)، جان کرخوفس (دستیار رئیس)، کارل دوبلر، لوک هالمن، استفان هاردینگ، فلیکس هیونکز، رانلد انگلهارت، رناته کوچر، ژاک رابیر و نوئل تیمس. رانلد انگلهارت پیمایش‌های اجرا شده در کشورهای غیر اروپایی و کشورهای مختلفی از اروپای شرقی را سازماندهی کرد. گروه‌های همکار "پیمایش ارزش‌های جهانی WVS"، از نزدیک به 40 کشور از شش قارة مسکون، در اسپانیا و در ماه سپتامبر 1993 گرد هم آمدند تا نتایج دو موج نخست پیمایش‌ها را ارزیابی کنند. الگوهای منسجمی از دگرگونی‌ها از سال 1981 تا سال 1990 و طیف گسترده‌ای از دگرگونی‌های ارزشی مورد بررسی قرار گرفت. برای پایش و تعقیب این دگرگونی‌ها و تحقیق عمیق‌تر دربارة علل و تبعات آنها، اعضای گروه توافق کردند تا امواج بعدی پژوهش را در سال 1995 و 200 اجرا کنند، و شروع به طراحی موج 1995 کردند. این موج طوری طراحی شده بود تا توجه مخصوصی به پوشش وسیع‌تر بر کشورهای غیر غربی داشته باشد و توسعة یک فرهنگ سیاسی دموکراتیک که در "موج سوم دموکراسی‌ها" در حال ظهور بود را به تحلیل بنشیند. طراحی و اجرای "پیمایش ارزش‌های جهانی WVS" توسط این گروه تدارکاتی طراحی و اجرا شد: رانلد انگلهارت (از دانشگاه میشیگان در آن آربور ایالات متحدة امریکا)، میگوئل باسانز (از "انستیتو افکار عمومی و پژوهش بازار روسیه" در مسکو روسیه)، آلن بلک (از دانشگاه ادیث کوان در ژوندالوپ استرالیا)، یوان دیز نیکولاس (از دانشگاه کمپولتنس در مادرید اسپانیا)، یلمیز اسمر (از دانشگاه بوغازیکی در استانبول ترکیه)، هانس دیتر کلایمن (از دانشگاه آزاد برلین و مرکز علمی برلین)، تورلیف پترسون (از دانشگاه اوپسالا در سوئد)، رناتا زیمنسکی (از دانشگاه وارساو در لهستان)، کریم تیومولا (از RmsMedia در لاگوس نیجریه) و سیکو یامازاکی (از انستیتو پژوهش‌های انسانی دنتسو در توکیو ژاپن). موج چهارم پیمایش‌ها با همکاری گروه EVS و گروه WVS در سال 2001 1999 انجام شد. هر چه این پیمایش‌ها پوشش بیشتری در کشورهای جهان می‌یابند، و هر چه سری‌های زمانی طولانی‌تری را در بر می‌گیرند، قابل استفاده‌تر می‌شوند. پیمایش سال 83 1981، 22 کشور مستقل، به علاوة ایرلند شمالی و استان تامبوی جمهوری روسیه را در بر می‌گرفت؛ پیمایش 93 1990 به 42 کشور مستقل گسترش یافت، علاوه بر آنکه ایرلند شمالی و استان مسکوی بزرگ روسیه را در بر گرفت؛ پیمایش 97 1995 54 کشور مستقل را تحت پوشش داشت؛ علاوه بر آنها پورتو ریکو، استان تامبوی روسیه، مونتنگرو، و مناطق اندولس، باسک، گالسیا، و والنسیای اسپانیا و یک پیمایش مقدماتی در غنا را نیز در بر می‌گرفت. در کل، 54 کشور مستقل حداقل یک بار در یک موج از این پژوهش مشارکت داشته‌اند. این کشورها تقریباً 80 درصد از جمعیت جهان را در خود جای داده‌اند. "پیمایش ارزش‌های جهانی WVS" تا کنون گسترده‌ترین دامنة تغییری که تا کنون برای تحلیل تأثیر ارزش‌ها و اعتقادات تودة مردم بر حیات سیاسی و اجتماعی در دست بوده است را ارایه می‌دهد. این پایگاه اطلاعاتی منحصر به فرد، این امکان را فراهم آورده است تا ارتباط‌های فرا بخشی همچون ارتباط بین ارزش‌های مردم و رشد اقتصادی سنجیده شوند؛ یا رابطة میان آلودگی محیط زیست و وجهه نظر عامة مردم به حفاظت محیط زیست؛ یا رابطة بین فرهنگ سیاسی و نهادهای دموکراتیک. 2- ملاحظات روش‌شناختی در "پیمایش ارزش‌های جهانی WVS" پروژه وحدتی میان شریک‌های برابر است. این پروژه با بودجة مرکزی بسیار اندکی اجرا شده، و بنابراین، با حداقل کنترل از مرکز همراه بوده است. در اغلب کشورها، بودجة مطالعة میدانی و تحلیل از سوی منابع محلی تأمین گردید. به ناچار، کیفیت مطالعات میدانی از کشوری به کشور دیگر متفاوت بود، و مشکلات محدود به کشورهای کم درآمد نبود. پژوهش 98 1995 موج سوم از "پیمایش ارزش‌های جهانی WVS" بود، و بیش از 60 پیمایش را در بر می‌گرفت که نمایندة اکثریتی از جمعیت جهان و طیفی از جوامعی بود که درآمد سرانة آنها از 300 دلار در سال تا 30.000 دلار در سال را شامل می‌شد؛ از جوامعی که استقرار دموکراسی و اقتصاد بازار در آنها سال‌ها قدمت داشت، تا انواع گوناگونی از دولت‌های مستبد. "پیمایش ارزش‌های جهانی WVS" در 43 کشور اجرا شد، در حالی که پیمایش‌های ارزش‌های اروپایی در سال 1981، در 22 کشور به اجرا درآمد. این پیمایش‌ها یک سری زمانی را برای بسیاری از کشورها به دست داده‌اند و این امکان را در اختیار ما گذاشته‌اند که دگرگونی در ارزش‌ها و وجهه نظرها که طی سال‌های خلال این سه مجموعه پیمایش‌ها رخ داده‌اند را تجزیه و تحلیل کنیم. پرسشنامة سال 1995، آیتم‌هایی را در خود دارد که در پیمایش‌های 1981 و 1990 معنادارترین نتایج را به خود اختصاص داده بودند، و در این پرسشنامه حدود 60 در صد از پرسشنامة سال 1990 جایگزین و متحمل تغییر شده بود. این فضای اضافی برای عمیق‌تر شدن به سوی موضوعات کلیدی، خصوصاً دگرگونی‌های دموکراتیک‌سازی و جهانی[سازی]، اختصاص یافت. پروژة "پیمایش ارزش‌های جهانی WVS" این فرضیه را می‌آزماید که نظام‌های اعتقادی مردم به شیوه‌ای در حال دگرگونی است که تبعات اقتصادی، سیاسی و اجتماعی مهمی در بر دارد. مفروض این فرضیه نه دایر به دترمینیسم اقتصادی و نه دایر به دترمینیسم فرهنگی است. یافته‌ها تا این لحظه نشان می‌دهند که روابط میان امور ارزشی، امور اقتصادی و امور سیاسی دو سویه است، و همچنین ماهیت عینی رابطه در موارد مشخص یک پرسش تجربی است، نه چیزی که بتوان به طرز پیشا تجربی جبر آن را تعیین کرد. در اغلب موارد، پژوهش میدانی برای این پیمایش‌ها با بودجه‌ای که از درون هر کشور تأمین می‌شد، اجرا می‌گردید. هر تیم ملی یک نسخه از داده‌هایش را به هم آهنگ کننده مرکزى، آن آربور، ارسال می‌کرد و در عوض داده‌های جمع‌آوری شده از سایر کشورها را دریافت می‌نمود. این ساز و کار تأثیر مضاعف و نیرومندی داشت و به هر تیم ملی این امکان را می‌داد تا یافته‌های خود را در چشم‌اندازی وسیع‌تر، رو به گسترش و بین فرهنگی تفسیر نماید.