تنش‌آفرینی‌های جدید در منطقه

* آیا سخنان اخیر رئیس‌جمهور مصر موجب ایجاد اختلاف بین گروههای مذهبی، سیاسی منطقه‌ای نخواهد شد؟
** قطعاً این‌گونه اظهارات تنها به تعمیق اختلافات فرقه‌ای و سیاسی در میان مسلمانان می‌انجامد و با توجه به تبلیغات بسیار گسترده‌ای که رسانه‌های جمعی دولتهای عربی در باب نفوذ روبه گسترش ایران در عراق و سایر کشورهای منطقه دارند، این موضع‌گیری‌ها مجوزی برای افزایش حملات به شیعیان تلقی می‌شود. به عبارت دیگر، معنای دیگر این اظهارات این است که شیعیان در هر جای دنیا که باشند، بیش از آن که به کشورشان فکر کنند، تعلق خاطر بیشتری به ایران دارند و بر این اساس باید با آنها مقابله کرد. اگر هدف سازمان القاعده در عراق را در نظر بگیریم که در شیعه‌کشی تمرکز دارد. روشن است که چنین سخنانی زمینه‌های روانی مساعدی را برای گروههای تروریستی فراهم می‌کند.
از این گذشته این اظهارنظر به مفهوم نگرانی برخی از دولتهای عربی در قبال مذاکرات احتمالی میان آمریکا و ایران است و در اجلاس سران عرب در خارطوم، برخی از شرکت‌کنندگان به طور رسمی نگرانی خود را از این مذکرات ابراز داشتند و آن را به رسمیت شناختن نفوذ ایران در عراق برشمردند.
در حالی که دبیرکل اتحادیه عرب اذعان کرد که ایران دارای منافعی در عراق است و این اتحادیه نمی‌تواند با مذاکره هر دولتی با‌ آمریکا مخالفت کند، بلکه دولتهای عربی نباید در صحنه عراق نادیده گرفته شوند. در این راستا، وزیر امور خارجه عراق در این اجلاس به این دسته از کشورهای عربی پاسخ داد که 3 سال از سقوط صدام می‌گذرد و بارها از دولتهای عربی خواسته شده تا سفارتخانه‌های خود را در عراق بگشایند و روابط خود را با عراق تقویت کنند. اما عملا کاری در این زمینه از سوی آنان صورت نمی‌گیرد.
* آیا اتهام عدم وفاداری شیعیان منطقه به کشورهای خود که از سوی حسنی مبارک مطرح می‌شود، با هدف تضعیف جایگاه شیعیان در این کشورها انجام می‌شود؟
** بی‌تردید چنین مواضعی به شکنندگی جایگاه شیعیان منجر خواهد شد. زمانی که پادشاه اردن از خطر هلال شیعی سخن می‌گفت، مورد اعتراض همگان قرار گرفت و او ناچار شد تا سخنان خود را تصحیح کند که همین نگرانی‌ها در مورد شیعیان و فشار بر آنان و جمهوری اسلامی ایران احساس شد که به نظر بنده اظهارنظر مبارک نیز در سیاق سخنان پادشاه اردن است.
متاسفانه دولتهای عربی به جای آن که برخورد سازنده‌ای با مسائل عراق داشته باشند، سیاست‌ها و کارکردهای آنان بیشتر به ایجاد تنش و ناامنی در این کشور بدل می‌شود، جالب آن که برخی از گرو‌ههای تروریستی که در رسانه‌های عربی، آنها را مقاومت می‌نامند، به گروههای سنی شرکت‌کننده در روند سیاسی عراق هشدار دادند که نباید در مجلس و دولت مشارکت کنند و این گروههای سیاسی از برخی دولتهای عربی که دارای نفود در سازمان‌های به اصطلاح مقاومت عراق هستند، خواسته‌اند که بین آنها میانجیگری کنند و در مذاکراتی که در این زمینه در قاهره صورت گرفته است، حتی صالح مطلک یکی از رهبران گروههای سنی عراق اعلام کرد که گروههای مسلح تندرو به سنی‌های عراق نیز رحم نمی‌کنند و در همین ارتباط برادر او را نیز ربوده‌اند تا مانع از شرکت گروه وی در فرآیند سیاسی عراق شوند.
* آیا بازتاب سخنان مبارک در کشور عراق به تزلزل موقعیت اتئلاف یکپارچه عراق که درصدد تشکیل دولت وحدت ملی است، می‌انجامد؟
** ائتلاف یکپارچه در عراق که بیشتر از سایر گروهها، کرسی‌های مجلس را در اختیار دارد، در پی ایجاد دولت وحدت ملی است و خواستار مشارکت همه گروههای دینی، مذهبی و سیاسی در دولت آینده عراق است؛ البته براساس میزان آرایی که هر کدام از این گروهها، کسب کرده‌اند.
اما آمریکاییها درصدد تحمیل برخی از افراد مورد نظر خود، مثل گروه علاوی به دولت آینده عراق هستند و از هرگونه اعمال فشار به ائتلاف یکپارچه در مورد وزارتخانه‌های کلیدی مانند کشور، دفاع و سازمان امنیت خودداری نمی‌کنند. اظهارنظر مبارک در واقع به معنای تایید این فشارها برای تضعیف دولت آینده عراق است.
بنابراین می‌توان گفت که دولتهای عربی عملا تغییر نظام در عراق را هنوز نپذیرفته‌اند.