آمریکا - پاکستان؛ بازی دوگانه استراتژیک (بخش دوم‌)

ظهور طالبان در پاکستان: ‌
اشغال افغانستان توسط اتحاد جماهیر شوروی سابق، پاکستان را به کانون سد نفوذ آمریکا و غرب در برابر نفوذ کمونیزم و مبارزه علیه آن تبدیل کرد. استدلال سازمان سیا این بود که از این طریق می‌توان شوروی را به خروج از افغانستان وادار کرد و نگاه مسلمانان به ویژه اعراب را نیز از موضوع اشغال فلسطین و اقدامات اسرائیل منحرف ساخت. بر این اساس روابط سازمان سیا و <آی، اس آی> مستحکم شد و ارسال کمک‌های نظامی به پاکستان برای آموزش و سازماندهی مبارزان علیه شوروی و اشغال افغانستان در دستور کار کاخ سفید قرار گرفت. در همین راستا با تزریق ثروت نفتی عربستان و امارات، هزاران مدرسه و محافل مذهبی برای تربیت جنگجویان اهل تسنن در پاکستان تاسیس شد. ‌
این روند از یک سو و اقدامات به ظاهر اسلام گرایانه ضیاء‌الحق برای مشروعیت بخشیدن به حکومت نظامی خود از سوی دیگر باعث ایجاد پیوند مکتب دیوبندی شبه قاره هند و مکتب سلفی گری عربستان از طریق مدارس مذهبی شد. ‌
برژینسکی مشاور امنیت ملی کارتر رئیس جمهور اسبق آمریکا در ارتباط با ظهور طالبان در پاکستان و سازماندهی آنان تصریح می‌کند: آمریکا با هدف کشاندن اتحاد جماهیر شوروی سابق به دام افغانستان با همکاری و مساعدت سازمان اطلاعات ارتش پاکستان، مصر، عربستان و سازمان جاسوسی فرانسه، طالبان را سازماندهی کرد. ‌
در چرایی و ریشه‌یابی ظهور طالبان در پاکستان می‌بایست به موضوع شکل‌گیری انقلاب اسلامی در ایران نیز اشاره داشت. سرمایه‌گذاری ویژه عربستان برای تاسیس گسترده مدارس و محافل مذهبی ستیزه‌جو با ایران در واقع ناظر بر تلاش مشترک آمریکا و عربستان برای مهار انقلاب اسلامی بود در این راستا هنری کیسینجر سیاستمدار کهنه کار آمریکایی پس از پیروزی انقلاب اسلامی به کاخ سفید توصیه کرد: "بهترین راه برای جلوگیری از گسترش و نفوذ انقلاب اسلامی در میان سایر جوامع اسلامی آن است که دولت آمریکا با ایجاد یک حرکت هدایت شده اسلامی در میان اهل سنت که در عین حال مطابق با سیاست‌ها و خواسته‌های آمریکا باشد به مقابله با انقلاب اسلامی برخیزد.> ‌
بنابراین ظهور طالبان و سایر گروههای افراطی و ستیزه‌جو، مانند سپاه صحابه، لشگر جهنگوی، لشگر طیبه و... مولود رقابت دو ابرقدرت در دوران جنگ سرد و مهار انقلاب اسلامی است. ‌
‌ بازی استراتژیک پاکستان با بهره‌گیری از طالبان: ‌
با پایان یافتن جنگ سرد و تغییر مناسبات بین‌المللی و منطقه‌ای، تعامل واشنگتن با دهلی نو در زمان کلینتون گسترش یافت.
پاکستان با احساس نگرانی شدید از این روند و از بین رفتن توازن بازدارنده در برابر هند، ضمن طراحی و اجرای بازی استراتژیک در صدد ارتقاء جایگاه استراتژیک خود بر‌آمد. ‌
پاکستان ابتدا با استفاده از فرصت غفلت آمریکا در دهه 90 میلادی و در راستای نفوذ و ایجاد عمق استراتژیک در افغانستان، این کشور را به سوی جنگ داخلی سوق داد و پس از آن بازی استراتژیک خود را با دو برگ برنده شروع کرد. اسلام‌آباد در آغاز طالبان را با حمایت نظامی و هدایت <آی.اس.آی> وارد معادلات سیاسی و نظامی افغانستان کرد و سپس عرب‌های افغان که در جنگ با شوروی سابق در جبهه پکتیامی جنگیدند را نیز به بازی خود اضافه کرد. ‌طالبان که در مدارس دینی پاکستان تربیت شده بودند در سال 1996 جلال آباد را به اشغال خود در آوردند و متعاقب آن بن لادن و خانواده‌اش توسط دو هواپیمای استیجاری شرکت <آریانا> از سودان به جلال آباد منتقل شدند.