تحلیل احمدینژاد از بحران مالی جهان: حلال و حرام نکردند
جشن برای کسری 33 میلیارد دلاری
گروه اقتصاد: یک روز پس از آنکه رئیس کنفدراسیون صنعت کشور در اتاق بازرگانی مردان وزارت بازرگانی را با اظهارات خود نواخت، جشن روز صادرات ایران برگزار شد. اینبار مردان دولتی جشنی را برپا کرده بودند که خود نیز به صداقت آن شک برده بودند چراکه معاون وزیربازرگانی 50 درصد صادرات کشور را خامفروشی عنوان کرد. او روزی را به جشن نشسته بود که کسری تجاری 32/48 میلیارد دلاری را برای کشور به ارمغان آورده بود. صادرات کالاهای غیرنفتی کشور طی سال 1386 به مرز 20 میلیارد دلار رسیده بود، به موازات این اتفاق گمرک خبر داد واردات کشور طی سال 86 به مرز 60 میلیارد دلار رسیده است. روزگذشته رئیسجمهور، وزیر بازرگانی و معاونان او در جشنی شرکت کرده بودند که اساس آن از سوی بسیاری از فعالان اقتصادی با شبهه همراه شده است. برخی نمایندگان بخش خصوصی روایت میکنند هنوز شبهههایی در مورد شیوه محاسبه آمارهای صادراتی وجود دارد. آنان به سخنان رئیس سابق گمرک نیز اشاره میکنند که بیان داشته بود آمارهای صادراتی دولت درست نیست. براساس آمارهای رسمی گمرک میزان واردات ششماه ابتدای سال 87 بیش از سهبرابر صادرات بوده است. واردات کالاهای غیرنفتی در همین مدت بیش از 29 میلیارد دلار بوده است. در همین زمان صادرات کشور از مرز 6/9 میلیارد دلار فراتر نرفته است. به این ترتیب کسری تجاری کشور برخلاف اظهارنظرهای مسوولان وزارت بازرگانی به عدد 20 میلیارد دلار رسیده است.
چه را جشن گرفتیم؟
براساس آمارهای رسمی که از سوی گمرک و سازمان توسعه تجارت منتشر شده، صادرات کالاهای غیرنفتی در سال 86 بدون احتساب میعانات گازی از مرز 1/15 میلیارد دلار تجاوز نکرده بود. در همین مدت میزان واردات کشور به عدد 3/21 میلیارد دلار رسید. آنچه از سوی وزارت بازرگانی به عنوان جشن روز ملی صادرات عنوان شده تنها محاسبه آماری صادرات کالاهای کشور با احتساب میعانات گازی است. این جریان نیز بارها از سوی منتقدان اقتصادی با طعنه همراه شده است.
روز صادرات با رئیسجمهور
رئیس دولت هرچند در روز ملی صنعت حاضر نشده بود و معاون اول خود را برای سخنرانی روز 10تیرماه به سالن اجلاس سران گسیل داشته بود، اینبار خود به میان صادرکنندگان کشور آمد. روز صنعت با انتقادهای صنعتگران از دولت همراه بود ولی در روز صادرات جشنی ترتیب داده شد تا رئیسجمهور نیز در آن به بیان دیدگاههای تازه خود بپردازد. محمود احمدینژاد در شرایطی به افزایش صادرات کشور اشاره میکرد که همچنان منتقدان اقتصادی دولت رفتاریهای اقتصادی کابینه نهم را با تردید همراه میسازند. آنان روایت میکنند افزایش حجم واردات طی سه سال گذشته موجب شده تا بسیاری از فعالیتهای تولیدی کشور متوقف شود.
مالیات برارزش افزوده یکسال معلق شد
رئیسجمهور در روز ملی صادرات خبر خوشی هم برای تجار کشور داشت. احمدینژاد عنوان کرد لایحهای به مجلس ارائه میشود تا قانون مالیات برارزش افزوده یکسالی به تعویق انداخته شود. رئیسجمهور در مراسم جشن روز ملی صادرات و تقدیر از صادرکنندگان نمونه از ارائه لایحهای به مجلس خبر داد که در صورت تصویب، موجب تعویق یکساله در اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده میشود. احمدینژاد خبر داد که بهزودی دولت لایحهای را به مجلس میدهد تا مجلس حداقل فرصت را برای مهیا کردن زمینهها و اقدامات لازم برای اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده تمدید کند. رئیسجمهور اظهار کرد: در قانون فعلی دو ماه فرصت در نظر گرفته شده، اما ما قصد داریم با ارائه لایحهای به مجلس این فرصت دو ماهه به یکسال افزایش پیدا کند و در واقع مجلس یکسال فرصت را تمدید کند تا مردم بتوانند خود را در مسیر اجرای قانون قرار دهند و مقدمات و زمینه برای اجرای آن فراهم شود. وی همچنین گفت: ما همه قبول داریم که مالیات باید پرداخته شود و کشور نیز با مالیات اداره میشود و در واقع مالیات دادن یک وظیفه و فریضه اجتماعی است. در این ارتباط خلأیی در قانون بود که برای رفع آن لایحهای را به مجلس دادیم. این لایحه تصویب شد و طبق آنچه مجلس تصویب کرد دو ماه فرصت داده شد تا مقدمات اجرای این قانون فراهم شود، ولی با توجه به وضعیتی که بنگاههای اقتصادی کشور دارند، ما معتقدیم دو ماه برای آماده کردن زمینهها کافی نیست که در این راستا به وزیر اقتصاد گفتم یک مقدار آرامتر عمل و با اصناف و اتحادیهها گفتوگو و ساز و کار تعیین کنید و با کمک هم این قانون را اعمال کنید؛ چراکه ما معتقدیم دولت و مردم در تقابل با هم نیستند و باید همه تلاش کنیم تا کشور اداره شود. احمدینژاد خاطرنشان کرد: با اجازه شما میخواهیم لایحهای به مجلس بدهیم و در آن درخواست کنیم این دو ماه مقدمهسازی را تا یکسال تمدید کند که مردم بتوانند خودشان را به این قانون برسانند.
رئیسجمهور: 10 سال پیش نیشخند میزدند
احمدینژاد روز گذشته چنین به تحلیل شرایط اقتصادی کنونی کشور پرداخت: «اگر 10 سال قبل میگفتیم که میخواهیم به جایی برسیم که بعد از یکسال 21 میلیارد دلار صادرات داشته باشیم، نهتنها کسی باور نمیکرد و نیشخند میزد، بلکه میگفت «آقا برو کشکت را بساب، شما میخواهید 21 میلیارد دلار صادرات کنید؟» اما امروز با همت صادرکنندگان به این میزان صادرات رسیدهایم. امروز میتوانیم زمان نزدیکی را برای برابری میزان صادرات و واردات تعیین کنیم. همانطور که در طول سه سال صادرکنندگان میزان صادرات را از هفت میلیارد دلار به 21 میلیارد دلار رساندند، میتوانیم این رقم را ظرف چند سال به 50 میلیارد دلار برسانیم.» رئیسجمهور با اشاره به اینکه خیلیها فکر میکردند افزایش صادرات بازار داخل را تحت تاثیر قرار میدهد، گفت: امروز هم سرانه مصرف در داخل بالا رفته و هم صادرات افزایش یافته است. معنای این امر، ظرفیت بالای کشور است که باید آن را بالفعل کنیم. احمدینژاد با اشاره به مشکل تاخیر در پرداخت جوایز صادراتی گفت: از 30 مهرماه هر صادراتی که از گمرک انجام میشود به محض اینکه اسناد آن به سازمان توسعه تجارت برسد بلافاصله جایزهاش را اعطا میکند. وزارت بازرگانی قول داده است طی دو ماه طلبهای قبلی صادرکنندگان را تسویه کند. وی خطاب به فعالان بخش خصوصی گفت: شما قرار است وارد رقابت با کسانی شوید که 100سال تجربه دارند و ساز و کار گستردهای را مهیا کردهاند.
پس تشکلهای صنفی و اتاقهای بازرگانی و تعاون بیایند گردگیری کنند تا نقش مردم در اقتصاد با سازماندهی بالا برود وگرنه میروید به میدان و میمانید. احمدینژاد در ادامه سخنان خود به وضعیت اقتصادی جهان اشاره کرد و آن را فرصتی برای صادرکنندگان کشور دانست. وی گفت: امروز خوشبینترین افراد در اقتصاد سرمایهداری اذعان میکنند که نظام اقتصادی سرمایهداری به پایان راه خودش رسیده است. احمدینژاد در تفسیر بحران اقتصادی جهان بیان داشت: امروز اقتصاد آنها مانند بشکهای است که بخشهای مختلف آن پوسیده شده است و هر چقدر آب در این بشکه بریزند فرار میکند و پوسیدگی نیز بیشتر میشود، بنابراین امید اینکه آنها بتوانند دوباره خودشان را جمع کنند، در خودشان هم نیست. رئیسجمهور در ادامه ریشه مشکلات آنها را در دو چیز دانست و گفت: آنها ظلم به سایر ملتها را در دستور کار قرار دادند. 50 سال نفت ما را میبردند و تقریبا هیچچیز نمیدادند.
در کشورهای دیگر هم این استعمار وجود دارد. آنها بلایی سر هندوستان آوردهاند و منابع این کشور را بردند. در آفریقا تمام معادن را غارت کردند و در این راه جنایات زیادی انجام دادند. آنها کشورهای دیگر را در فقر مطلق و بیماری نگاه داشتند. با توجه به اسنادی که اخیرا منتشر شده در زمان جنگ جهانی اول در کشور ما قحطی به بار آوردهاند که 40 درصد جمعیت ما از بین رفت. وی ادامه داد: آنها در اقتصاد موازین انسانی و اخلاقی را زیر پا گذاشتند؛ حلال و حرام خدا را رعایت نکردند و به خیانت شکل، فرمول و قانون و علم اقتصادی دادند تا قبح آن برداشته شود. احمدینژاد تاکید کرد: آنها ظلم کردند و برخلاف دستورات الهی عمل کردند. آنها پاکی، صداقت و احترام به حقوق دیگران را رعایت نکردند و حالا سرنوشت محتوم، ظلم، اضمحلال است. امروز آنها به پایان راه رسیدند و کسانی که در پشت کاخهایشان نشستند هم قادر نیستند جلوی این نزول را بگیرند. وی ادامه داد: آنها آن زمانی که غارت میکردند و میخوردند، موضوع جهانی نبود اما حال که مشکل به وجود آمده است میگویند این موضوع جهانی است. احمدینژاد خطاب به فعالان اقتصادی گفت: شما از دو جهت وظیفه دارید؛ اول اینکه باید الگوی تعامل اقتصادی سالم براساس عدالت و انسانیت را در دنیا جا بیندازید. اتاقها برنامهریزی کنند تا علاوه بر هدف صادرات، هدف معرفی اخلاق اقتصادی به دنیا را نیز دنبال کنند. وی دومین وظیفه را اینچنین عنوان کرد: شرایط امروز اقتصادی دنیا فرصت را برای شما چند برابر خواهد کرد. به زودی سیل تقاضا به سراغ شما میآید. شما کارهایی که لازم است برای افزایش عرضه انجام دهید را دنبال کنید. اگر نیاز به مسافرت خارجی و برپایی نمایشگاه است پیگیری کنید. امروز تشکلها وضع اقتصادی را تحلیل کنند و تولیدکنندهها منعطف باشند تا اگر لازم شد، حجم تولید خود را بالا ببرند.
جشن برای چه کسانی؟
هنگامی که مسئولان وزارت بازرگانی روز ملی صادرات را به جشن نشسته بودند شاید هنوز اطلاع نداشتند آمارهای گمرکی چندان با گفتار آنان همراهی ندارد. اما تنها آمارهای صادراتی نیز رای به ابطال جشن دولت نمیداد چراکه اظهارنظرهای معاون وزیر بازرگانی نیز خود داستانی شنیدنی به شمار میآمد. رئیس سازمان توسعه تجارت بیان داشت 50 درصد صادرات کشور به کالاهای خام اختصاص دارد. وی گفت: سهم ما در تجارت دنیا 45/0 درصد است. اگر هر کشور صادرکنندای در دنیا با قدرت ما باشد که اینگونه نیست، ما باید یک درصد در تجارت دنیا سهم داشته باشیم اما با وجود اینکه نفت را هم در این سهم لحاظ کردهایم، سهم ما کمتر از نیم درصد است. غضنفری افزود: با توجه به رشد صادرات در این سالها اهداف برنامه چهارم توسعه عمل شده است، حتی از آن پیشی هم گرفتهایم. براساس آمارهای رسمی میزان تحقق برنامه در حوزه صادرات در برنامه اول 66 درصد، در برنامه دوم 58 و در برنامه سوم 92 درصد بوده است. پیشبینی ما این است که تا پایان امسال میزان صادرات غیرنفتی با احتساب میعانات گازی 24 تا 26 میلیارد دلار باشد. وی نسبت واردات به صادرات را اینگونه اعلام کرد: در سال 81 نسبت واردات به صادرات 8/4 بوده است که این نسبت امروز 1/3 رسیده است. غضنفری ادامه داد: در همایش توسعه صادرات غیرنفتی گزارشی دادهاند که 90 درصد صادرات غیرنفتی خامفروشی است. اما این موضوع را مورد محاسبه قرار دادیم و محاسبات ما نشان میدهد که بدون احتساب میعانات گازی 10 درصد صادرات ما ارزش افزوده پایین دارد، 63 درصد آنها دارای ارزش افزوده پایین و متوسط هستند و باقی آن ارزش افزوده بالایی را به همراه دارد. اما با احتساب میعانات گازی صادرات کالاهای با ارزش افزوده پایین 35 درصد است، 73 درصد صادرات مربوط به کالاهای با ارزش افزوده پایین و متوسط است و مابقی کالاها دارای ارزش افزوده بالا هستند.
تشکیل کارگروه ویژه صادرات در برنامه پنجم توسعه
وزیر بازرگانی نیز در ادامه مراسم روز ملی صادرات به تشریح راهبرد ملی توسعه مبتنیبر صادرات و بیان تجربیات موفق این راهبرد در سایر کشورها پرداخت و عمدهترین دغدغه کشورمان را دستیابی به این راهبرد برشمرد مسعود میرکاظمی با بیان اینکه در تدوین برنامه پنجم توسعه یک کارگروه ویژه برای صادرات شکل گرفته است عنوان کرد: این کارگروه با هدف تطابق محورهای توسعه مبتنیبر صادرات فعالیت میکند. البته علاوه بر این در طرح تحول اقتصادی نیز اقداماتی در این جهت در حال انجام است و در کنار همه این اقدامات واحدهای تولیدی نیز باید دغدغه بهرهوری را در اولویت خود قرار دهند.
وی با تاکید بر اینکه کشورمان به جهشهای صادراتی نیاز دارد بر لزوم رقابتپذیرکردن کالاها برای حضور در بازارهای جهانی یادآور شد. وزیر بازرگانی با بیان اینکه اشتغال در سایه تولید و حمایت از تولید امکانپذیر است تصریح کرد: تحقق رفاه در کشور صرفا در سایه صادرات خواهد بود. وی در ادامه با بیان برخی از ویژگیهای کشورهایی که راهبرد آنها توسعه صادرات بوده است عنوان کرد: بررسی کشورهایی که توسعه خود را مبتنیبر صادرات قرار دادهاند نشان میدهد که رشد تولید ناخالص داخلی در آنها 5/7 درصد بوده در حالی که در کشورهای دروننگر که مبتنیبر واردات بودهاند این رشد 5/2 درصد بوده است. وی افزود: در حال حاضر فشارهایی که در حوزه بازرگانی درخصوص افزایش تعرفهها و یا جلوگیری از صادرات برخی کالاها به دلیل بازار داخل وجود دارد شاید محدودیتهای اندکی باشد که به وجود آمده اما در واقع تعداد اقلامی که برای آنها محدودیت ایجاد شده است انگشتشمار است بنابراین معتقدم که برای دستیابی به سیاست صادراتی در واقع باید دغدغه این را داشته باشیم که چرا ظرفیتهای صادراتی شکل نمیگیرد؟
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
