آیا انقلاب رنگی دیگری در راه است؟

"میخائیل ساکاشویلی" رئیس‌جمهور گرجستان به مدت 15 روز در کشور وضعیت فوق‌العاده اعلام کرده که طی آن فعالیت تمامی شبکه‌های تلویزیونی مستقل و ایستگاه‌های رادیویی به غیر از تلویزیون عمومی کشور، متوقف و علاوه بر اینکه این رسانه‌ها حق انتشار هیچگونه اخباری را ندارند، حق برگزاری نشست، تجمعات و همچنین حق اعتصاب نیز وجود ندارد.

به گفته دولت اعلام وضعیت فوق‌العاده در پی آن صورت گرفت که نیروهای امنیتی با تظاهرکنندگانی که خواستار استعفای ساکاشویلی شده بودند، به شدت درگیر شدند زیرا تظاهرکنندگان می‌خواستند در کشور کودتا ایجاد کنند که مقامات این کشور از بروز یک کودتا جلوگیری کرده‌اند.

میخائیل ساکاشویلی، حقوقدان و سیاستمدار، در 21 دسامبر 1967در گرجستان به دنیا آمد؛ وی در 1992 در رشته حقوق از دانشگاه ملی اوکراین در کیف فارغ‌التحصیل شد و در سال 1994 مدرک حقوق خود را از دانشگاه کلمبیای آمریکا دریافت کرد.

شاکاشویلی دکترای علوم قضایی از دانشگاه جرج‌واشینگتن آمریکا دارد.او در سال 95 موفق به دریافت گواهینامه از موسسه بین‌المللی حقوق بشر در استراسبوگ سوئد شد. به 7زبان مسلط است که از آن جمله می‌توان به روسی، فرانسوی و انگلیسی اشاره کرد.

او از بانیان انقلاب مخملی گرجستان است که منجر به سرنگونی ادوارد شوارد نادزه شد. ساکاشویلی از اندیشه های لیبرال پیروی می‌کند و طرفدار سرسخت اصلاحات در عرصه امور دولتی و اقتصاد گرجستان است.

به رغم اینکه ساکاشویلی سعی دارد خود را شخصیتی لیبرال و دموکرات معرفی کند، ولی سرسختی و انعطاف ناپذیری او در مقابل مخالفینش از ویژگی‌های بارز وی محسوب می‌شود.

صدها نفر از تظاهر کنندگان از 9 روز پیش کناره‌گیری ساکاشویلی از سمت ریاست جمهوری و برگزاری انتخابات زودهنگام در این کشور را خواستارند که در این میان وی هر گونه کناره‌گیری از قدرت را رد اما 5 ژانویه 2008 ( 15 دی‌ماه سال‌جاری) را برای برگزاری انتخابات زودهنگام تعیین کرده است که به این ترتیب مدت ریاست‌جمهوری ساکاشویلی از پنج سال به چهار سال کاهش می‌یابد.

تحلیلگران، حوادث اخیر را بزرگترین چالش ساکاشویلی از زمان به دست گرفتن قدرت در چهار سال پیش ارزیابی می کنند. رئیس جمهور گرجستان طی چهار سال گذشته سیاست‌های نزدیکی به غرب و اقتصاد آزاد را در پیش گرفته به گونه‌ای که تمایل شدید به غرب به نوعی مخاصمه بین محور تفلیس و مسکو تبدیل شده است.در حال حاضر هم تفلیس، مسکو را به دست داشتن در این اغتشاشات متهم می‌کند.

از سوی دیگر جناح‌های مخالف در گرجستان، ساکاشویلی را به تکروی ، اعمال فشارهای سیاسی نسبت به مخالفان، نقض قوانین و تشدید اختلافات طبقاتی متهم می‌کنند.

مخالفان، شرایط سیاسی حاکم بر گرجستان را مبتنی بر دمکراسی واقعی نمی‌دانند و ساکاشویلی را به فریب‌کاری و دروغ پردازی متهم می‌کنند.

مخالفان ساکاشویلی معتقدند که وی به انتظارات مردم خیانت کرده و نهادهای آزاد و دمکراتیک را نادیده می‌گیرد. ساکاشویلی بدون توجه به خواسته‌های مخالفان خود بر دست داشتن روسیه در رویدادهای اخیر تفلیس تاکید داشته و وزارت امور خارجه گرجستان سه نفر از کارمندان سفارت روسیه را "عنصر نامطلوب" شناخته و خروج آنان از گرجستان را مطالبه کرده است.

"میخائیل کامینین" سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه نیز اطلاع داد که روسیه در پاسخ به اخراج سه نفر از دیپلمات‌های خود از تفلیس، سه نفر از دیپلمات‌های ارشد سفارت گرجستان در روسیه را اخراج می کند.

یکی از ویژگی‌های کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز این است که مشکلات و وقایع سیاسی آنان بر دیگر کشورهای منطقه و همسایه تأثیر شگرفی دارد.

در گرجستان سه منطقه جدایی‌طلب شامل اوستیای جنوبی، آبخاز و یا آدزاریا از زمان سقوط اتحاد جماهیر شوروی دچار تنش گردیدند. همگی این مناطق چشم امید خود را به حمایت‌های مسکو دوخته بودند و از طرفی هم، روسیه در طول تاریخ، موضوع جدایی‌طلبی را برای اعمال فشار بر دولت گرجستان و گرفتن امتیازاتی از آن به کار برده بود.

لازم به ذکر است که آبخازی، منطقه‌ای در کنار دریای سیاه که در سال 1993 بعد از سیزده ماه جنگ و خونریزی که در آن ده‌ها هزار نفر از مردم کشته شدند توانست با کمک دولت روسیه جدا شود. بر همین اساس، اوستیای جنوبی در تلاش است تا با اتحاد و همیاری اوستیای شمالی جمهوری روسیه بدان هدف نایل شود.

در طرف مقابل، گرجستان نیز مأمنی برای هزاران پناهنده‌ چچنی شده که از سیاست‌های روسیه به تنگ آمده‌اند.

پس از وقوع حملات یازده سپتامبر در آمریکا، گرجستان به منطقه حساس ژئوپلتیکی روسیه و آمریکا تبدیل شده و در حقیقت آمریکا به گرجستان به عنوان همراه خود در منطقه می‌نگرد.

وجود نیروهای آمریکایی در گرجستان منافع آمریکا را در منطقه قفقاز از طرفی تأمین نموده و باعث کاهش نفوذ روسیه در طرف مقابل شده است. مهم‌تر از آن روسیه بیم آن دارد که مشاوران نظامی آمریکا در گرجستان هسته‌ ایجاد پایگاه نظامی دائمی را در کشوری که علاقه فراوانی برای پیوستن به ناتو دارد بنا نهد.

کشور روسیه در حال حاضر با حضور جدی و فزاینده‌ نیروهای غربی در حوالی سرزمین خود مواجه شده و آمریکا افزایش انعقاد معاهدات نظامی و تأسیس پایگاه‌های نظامی خود را در منطقه قفقاز و آسیای میانه سرلوحه برنامه‌های خود قرار داده است.

در این زمینه کشور گرجستان از اهمیت استراتژیک و خاصی برخوردار است؛ زیرا این کشور از طرفی دارای مرز مشترک با منطقه جدایی‌طلب روسیه ـ چچن و از طرف دیگر دارای بنادری در حاشیه دریای سیاه است.

کشور روسیه بیم آن دارد که در آینده نزدیک سیاست‌های آمریکا در منطقه کنترل یک جانبه روسیه بر روی منابع انرژی و در نتیجه نفوذ سیاسی این کشور را در منطقه کاهش دهد.

کشور گرجستان با مشکلات عدیده‌ای نیز نظیر گروه‌های قومی سرکش، وضع نابسامان اقتصادی و شرایط ژئوپلتیک (نزاع روسیه و آمریکا بر سر نفوذ در منطقه قفقاز و آسیای میانه) روبه‌روست و با توجه به این اوضاع انتظار رخ داد انقلاب‌های رنگین دیگری در این کشور می‌رود.