محمدعلی خطیبی در گفت و گو با خبرنگار اقتصادی فارس درباره دلایل افزایش قیمت نفت و اثرات اقتصادی و بین المللی آن اظهارداشت: وقتی قیمت نفت به مرز 100 دلار نزدیک میشود، قیمت اسمی است و برای بررسی این پدیده با بازگشت گذشته میبینیم، زمانی نفت 16-15 دلار یا حتی یک رقمی بود و اکنون به 100 دلار نزدیک میشود که این بیانگر غیر واقعی و اسمی بودن قیمت نفت است.
خطیبی تصریح کرد: کاهش ارزش دلار، و هزینهبر و زمانبر بودن فعل و انفعالات صنعت نفت از دلایل افزایش قیمت نفت میتواند، باشد زیرا چنانچه الان سرمایه گذاری صورت گیرد بازدهی آن زمان بر خواهد بود.
رئیس مرکز اوپک نگرانی کشورها از قیمتهای بالا و کمبود نفت را دلایل عمده ای دانست که باعث افزایش قیمت نفت میشود.
وی گفت: نگرانی از کمبود نفت دلیل مهمی برای افزایش قیمت نفت است.
خطیبی درباره کشورهای متضرر از افزایش قیمت نفت گفت: کشورهای ثروتمند و صنعتی دچار مشکلی از محل افزایش قیمت نفت نمیشوند زیرا «یورو» هم به همان میزان تقویت میشود و این موضوع برای کشورهای صنعتی به منظور پرداخت پول بالاتر مشکلی ایجاد نمیکند.
وی نگرانی عمده کشورهای مصرف کننده نفت را کمبود نفت دانست و گفت: در دهه 90 و 80 اوپک بیش از 10 میلیون بشکه تولید مازاد داشت اما در حال حاضر اوپک در سقف تولید میکند و این به دلیل سیاستهای غلط کشورهای صنعتی است که از سرمایه گذاری در صنعت نفت در بخش بالا دستی و پائین دستی جلوگیری کرده است.
خطیبی تاکید کرد: به دلیل عدم سرمایه گذاری در نفت نگرانی در کمبود نفت ایجاد شده و شرایط فعلی ناشی از سیاستهای غلط کشورها صنعتی مصرف کننده انرژی است که نقش تعیین کنندهای در سرمایه گذاری دارند.
رییس مرکز اوپک مرکز مطالعات انرژی وزارت نفت بیشترین مقصر در وضعیت فعلی نفت را امریکا دانست و گفت: آمریکا به دلیل اینکه نه تنها در توسعه نفت نقش فعالی نداشته و حتی بسیاری از کشورهای تولید کننده را مورد تحریم قرار داده است و یا به تهدید و اشغال کشورها دست زده و منابع آنها را با ریسک بالای سرمایه گذاری مواجه کرده که دیگران نتوانستهاند به سرمایه گذاری در آنجا بپردازند.
وی درباره نقش آمریکا در افزایش جهانی قیمت نفت گفت: آمریکا در دهههای اخیر وابستگی نفتی خود را در منطقه کم کرده اما حضور سیاسی و نظامی خود را پررنگ ساخته و این به دلیل در دست گرفتن منطقه که بتواند رقبای خود را به زحمت بیندازد، میباشد.
خطیبی بحث امروز آمریکا را جنگ تجاری بین امریکا و اروپا عنوان کرد و گفت: امریکا ارزش دلار را کاهش داده و صادرات اروپا به امریکا کاهش یافته و در مقابل صادرات آمریکا به اروپا افزایش یافته است. از یک طرف جنگ تجاری بین رقبای خود و اروپا به راه انداخته و از سوی دیگر جنگ انرژی را در منطقه بر پا کرده و میخواهد رقبای اقتصادی خود را کنار بزند.
وی تصریح کرد: این مسائل بیانگر این است که انرژی در راس سیاستهای آمریکا قرار گرفته و به نظر میرسد سیاستهای غلطی است که حتی مواجهه با افکار عمومی به این مسائل اشاره نمیکنند.
رییس مرکز امور اوپک درباره روند افزایش قیمت نفت گفت: در مواجهه با پدیدهای مانند قیمت نفت نمیتوان یکباره عامل آن را از بین برد زیرا عوامل آن حداقل به دو دهه قبل باز میگردد و یکی از عواملی که باعث عدم سرمایه گذاری شده قیمت پائین نفت خام در آن موقع بود.
خطیبی اضافه کرد: چندین نشست بین تولید کنندگان و آژانس بین المللی IEA برگزار شد و تولید کنندگان از قیمت پائین ناراضی بودند که توان سرمایه گذاری ندارند و بخش خصوصی هم رغبتی به سرمایه گذاری ندارند.
وی افزود: کشورهای بزرگ در این نشستها اعلام کردند، اگر موضوع قیمت در دستور کار نشست IEA باشد ما شرکت نمیکنیم و تمایلی به مذاکره پیرامون قیمت نداشتند واین موضوع باعث شد دیگران هم رغبتی به سرمایه گذاری در نفت نداشته باشند زیرا بازگشت سرمایه نداشت.
خطیبی ادامه داد: از سوی دیگر منطقه خاورمیانه نیز همیشه دچار بحران سیاسی بوده و از ریسک سیاسی و سرمایه گذاری اقتصادی بالایی برخوردار بوده است و عمده این مشکلات از بیرون از منطقه وارد شده و کشورهای منطقه با یکدیگر مشکلی ندارند.
رئیس مرکز اوپک درباره نقش اوپک در این زمینه گفت: اوپک در حد توان خود کار انجام داده و حل مشکلات فعلی از عهده اوپک خارج است.
خطیبی اضافه کرد: در حال حاضر 86 میلیون بشکه نفت در دنیا تولید میشود و اوپک 31 میلیون آن را تولید میکند و بر این اساس مشکلات به وجود آمده ناشی از سیاستهای غلط دو دهه اخیر در حوزه انرژی کشورهای بزرگ است.