در حالیکه هدف از ایجاد واحدهای اربکی، تامین امنیت، پیشگیری از تلفات غیرنظامیان و تقلیل برخوردهای نظامی است، سخنگوی دولت افغانستان هم در گفتگو با خبرنگاران اعلام کرد که برای تامین امنیت طرح خلع سلاح عمومی در کشور ادامه دارد.
<محمد همایون حمیدزاده> افزود: دولت مصمم است است تا با توانمند ساختن بزرگان قومی و مردم، آنان همکار حکومت نیز باشند.
وی اظهار داشت: طرح تاسیس نیروهای اربکی سهسال قبل از سوی حامد کرزای رئیس جمهوری افغانستان مطرح شد که به علت نبود منابع مالی در این رابطه تصمیمی گرفته نشده بود.
وی یادآور شد: سرانجام نیروهای خارجی به این نتیجه رسیدند که بدون مشارکت مردم قادر به پیشبرد امور نخواهیم بود.
روزنامه <پیمان> منتقد دولت افغانستان در مطلبی تحت عنوان <پیشخوان> نوشت که طرح دولت برای تشکیل نیروهای شبه نظامی قومی (اربکی ) با استقبال ناتو نیز مواجه شده است.
به نوشته این روزنامه؛ براساس این طرح، دولت و نیروهای ناتو افرادی را در مناطق مرزی کشور پس از آموزشهای اولیه نظامی به جنگ طالبان میفرستند.
به نوشته این نشریه، این طرح پیش از این در عراق پیاده شده و برخی معتقدند که منجر به نتایج خوبی شده است.
بروز تردیدها
اینکه طرح تشکیل شبه نظامیان قومی چقدر میتواند به برقراری آرامش و صلح در افغانستان کمک کند، در میان آگاهان سیاسی شک و تردیدهای جدی را مطرح کرده است.
این روزنامه افزود: بدون شک افغانستان در سه دهه گذشته تجاربی از تشکیل شبه نظامیان قومی دارد که مهم ترین شکل آن، در زمان حکومت <نجیبالله> که طرفدار شوروی بود، محسوب میشود.
این نشریه تاکید کرد که مردم از شبه نظامیان قومی در آن سالها خاطرات تلخی دارند و به همین دلیل معتقد هستند که هرگونه تشکیل نظام غیرقانونی، میتواند تبعات ناگواری را درپی داشته باشد.
شاید به صورت مقطعی ایجاد میلیشیاهای قومی بتواند به نحوی توازن قدرت را در مناطق مرزی تغییر دهد، ولی این نگرانی وجود دارد که تشکیل شبه نظامیان قومی عملا به نفع طالبان و گروههای شورشی ختم شود. پیمان در ادامه افزود: طرح دولت برای تشکیل شبه نظامیان قومی عملا در منافات با برنامههای متعدد غیرنظامی در افغانستان قرار دارد.
نویسنده این روزنامه در ادامه با اشاره به طرح خلع سلاح عمومی افزود: اما پس از چندی دیده شد که به دلیل سیطره اندیشههای قوم گرایانه در حاکمیت، توزیع سلاح با نام دیگری در جنوب و شرق افغانستان آغاز شده است.
به نوشته روزنامه مزبور؛ تشکیل نیروهای اربکی حدود سه سال پیش در ولایت پکتیا آغاز شده و حالا در خوست، کنر، هلمند و چند ولایت مرزی دیگر در حال اجرا شدن است، در حالی که توزیع سلاح تحت هر عنوانی، نمیتواند با منافع ملی افغانستان همخوانی داشته باشد.
به باور نویسنده مطلب پیشخوان که نام وی درج نشده، توزیع سلاح در مناطق مشخصی از کشور، ممکن است بعدها منجر به درگیریهای قومی و نژادی شود و به جای تامین امنیت و آرامش، عملا زمینه ناامنی را فراهم کند. وی تاکید کرد: هیچ ضمانتی وجود ندارد که سلاحهای توزیع شده، در جنگ با طالبان و گروههای شورشی به کار روند، بلکه نشانههای بسیار قوی وجود دارد که از این سلاحها برای برنامههای سیاسی دولت در آستانه انتخابات استفاده میشود.
این سیاست، دولتهای پیشین را چنان در باتلاق بینظمی و اغتشاش فرو برد که نتوانستند در مهار اوضاع موفق شوند و در نتیجه به سمت اضمحلال گام برداشتند. روزنامه پیمان؛ ایجاد نیروهای اربکی را اقدامی سیاسی از سوی کرزای برای جلب آرای مناطق پشتون نشین که هم اکنون با ناآرامی رو به رو هستند، ارزیابی کرد. به نوشته پیمان؛ بدون تردید کسانی که سلاح و پول میگیرند زمینههای تازه سوء استفاده را نیز پیدا میکنند و حاضر نیستند به آسانی این فرصت را از دست بدهند.
این روزنامه تاکید کرد که با این حساب، منافع آنها با منافع رئیس جمهوری گره میخورد و به اصطلاح هم لعل به دست میآید و هم دل یار نمیرنجد. روزنامه خصوصی <افغانستان> هم طرح ایجاد نیروهای اربکی را بازگشت به آنارشیسم برای تامین امنیت کشور دانست و پرسید آیا نیروهای امنیتی ناکام ماندهاند؟
این روزنامه افزود: پس از شش سال به جای اینکه پلیس تامین کننده امنیت باشد و مسائل از مجرای قانون و نیروهای امنیتی مورد بررسی قرار گیرد، طرح ایجاد اربکی برای یکبار دیگر مطرح میشود.
اگر منظور از ایجاد اربکی، سپردن تامین امنیت به دست مردم باشد، به ظن قوی، راهکارهای دیگری باید منظور شود که مردم ولایات در همکاری با پلیس و نهادهای امنیتی، تشویق شوند، چرا که افتادن سلاح به دست اشخاص غیر مسول تحت نام اربکی، شاید نتواند پاسخ مفیدی برای ادامه آرامش در کشور باشد.
به نوشته این روزنامه؛ گذشته افغانستان نشان میدهد که در پی تسلیح خودسرانه افراد، انواع بلایا و مصیبت به سراغ مردم آمده است.
این روزنامه طرح ایجاد نیروی اربکی را در شرایط کنونی که ناامنی در کشور رو به افزایش است، یک طرح ناکارآمد و غیرمسولانه دانست که باید با تدبیر و دوراندیشی جلو آن گرفته شود و نیروهای مسلح کشور تقویت شوند. در بخشی از این مطلب آمده است؛ اگر نیروهای تعلیم دیده پلیس و ارتش نتوانند امنیت مردم و کشور را تامین کنند، دستههای نامنظم و تعلیم ندیده اربکی، هرگز نخواهند توانست از پس این وظیفه مهم برآیند.