شکست لیونی‌

شیما خیری
با اعلام چشمپوشی زیپی لیونی، وزیر امور خارجه رژیم‌صهیونیستی و رهبر حزب حاکم کادیمای این رژیم از تشکیل دولت جدید به دلیل ناکامی او در دستیابی به توافقی بینابین با احزاب راست مذهبی نه تنها شهروندان این رژیم اوایل سال آتی میلادی در انتخاباتی زودهنگام شرکت می‌کنند که به نظر می‌رسد تلاش‌های اخیر برای احیای پروسه صلح خاورمیانه را هم باید از دست رفته تلقی کرد.
فروپاشی مذاکرات تشکیل دولت جدید اسرائیل شرایط را برای زورآزمایی لیونی، از جاسوسی‌های پیشین موساد که طرفدار مذاکرات صلح با اعراب است با بنیامین نتانیاهو، رهبر حزب راستگرای لیکود که با پیگیری مذاکرات جاری با اعراب در قالب طرح صلح پیشنهادی عربستان‌سعودی در سال 2002 میلادی مخالفت می‌ورزد، آماده کرده است.
دستیاران لیونی می‌گویند او اجازه نخواهد داد احزاب کوچک و تندرو که خواستار اخذ بودجه‌های سنگین بری مدارس مذهبی هستند و توقف روند مذاکرات صلح از دیگر شرط‌های آنان برای پیوستن به دولت است از این شرایط به نفع خود بهره‌برداری کرده و باج‌خواهی کنند. محور اصلی مخالفت این احزاب با مذاکرات صلح پافشاری‌ آنها برخودداری از تقسیم بیت‌المقدس با فلسطینیان است و طرحی که چنین رویکردی داشته باشد را رد می‌کنند.
لیونی شامگاه یکشنبه با حضور در یک برنامه زنده تلویزیونی از چشمپوشی‌اش از تشکیل دولت جدید و ارائه درخواست برگزاری انتخابات زودهنگام پارلمانی به شیمون پرز، رئیس رژیم‌صهیونیستی خبر داد. او بصراحت به چانه‌زنی احزاب کوچک برای گرفتن امتیازات غیرقانونی اشاره کرد و گفت: در چنین شرایطی، چاره‌‌ای جز برگزاری انتخابات زودهنگام وجود ندارد. وی افزود: تا آخرین لحظه امیدوار بودم راهی برای جلوگیری از شکست مذاکرات پیدا شود.
انتخابات پارلمانی برای تعیین سرنوشت 120 کرسی کنست (پارلمان اسرائیل)‌ براساس برنامه زمانبندی شده باید در سال 2010 میلادی برگزار شود اما اکنون و به درخواست لیونی این انتخابات در ماه فوریه یا مارس آینده اجرایی می‌شود.
پرز که در ساختار قدرت اسرائیل نقشی نمادین و تشریفاتی ایفا می‌کند باید با درخواست لیونی به عنوان رهبر حزب حاکم برای برگزاری زودهنگام انتخابات موافقت کند. پرز می‌تواند از یکی دیگر از رهبران سیاسی بخواهد اقدام به تشکیل کابینه کند اما لیونی با توجه به تعداد کرسی‌هایی که حزبش در کنست دارد تنها کسی است که احتمال موفقیتش در تشکیل دولت جدید وجود دارد.
این انتخابات صرف‌نظر از پیامدهای داخلی در خاورمیانه هم منشأ تاثیر خواهد بود. لیونی طی سال‌های اخیر به مذاکره‌کننده ارشد تل‌آویو با فلسطینیان تبدیل شده بود و اگرچه امیدها به امضای توافقنامه تشکیل کشورمستقل فلسطین تا پایان سال جاری میلادی در حال رنگ باختن است اما او بصراحت اعلام کرده به قیمت تقسیم بیت‌المقدس با فلسطینیان هم که شده مترصد دستیابی به صلح به فلسطینیان در آینده‌ای نزدیک است.
نتانیاهو در نقطه مقابل دور تازه مذاکرات صلح با اعراب و فلسطینیان که با کنفرانس پاییز گذشته آناپولیس در آمریکا جان‌ تازه‌ای گرفت را اشتباهی بزرگ می‌پندارد و هشدار داده با پیگیری این مذاکرات کرانه باختری رود اردن هم به سان نوار غزه تحت کنترل حماس در خواهد آمد. او هوادار واگذاری مرحله به مرحله حق حاکمیت بر سرزمین‌های فلسطینی به فلسطینیان است که در چارچوب آن اگر چه کنترل مراکز بزرگ جمعیتی به حاکمیت خودگردان منتقل می‌شود اما کنترل کرانه باختری همچنان با ارتش اسرائیل خواهد بود.لیونی کمتر از 2 ماه قبل با افزایش فشارها بر ایهود اولمرت،‌ نخست‌وزیر اسرائیل به دلیل پرونده فساد مالی گشوده شده علیه وی پس از پیروزی در انتخابات درونی کادیما، حزبی میانه‌رو که توسط آریل شارون، نخست‌وزیر پیشین اسرائیل پا به عرصه حیات گذاشت در مسیر رسیدن به پست نخست‌وزیری قرار گرفت.
شکست رایزنی‌های لیونی برای تشکیل دولت جدید بدان معنا است که اولمرت که سه ماه قبل استعفای خود را اعلام کرد برای 3 ماه دیگر قدرت را در دست خواهد داشت. او به عنوان کفیل نخست‌وزیری در طی این مدت تمامی تلاش خود را به کار خواهد بست تا محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی که به همراه جنبش فتح قدرت را در کرانه باختری در دست دارد را به امضای توافقنامه نهایی صلح ترغیب کند.
دولت اولمرت به طور موازی در حال انجام مذاکراتی غیرمستقیم با سوریه است که در آن برقراری صلح بین دو طرف با بازگرداندن بلندی‌های جولان به سوری‌ها پیش‌بینی شده است.
ماه گذشته میلادی بود که اولمرت به صراحت اعلام کرد اگر اسرائیل خواستار برقراری صلح با فلسطینیان و اعراب است باید این واقعیت که مسیر صلح از جاده تصمیم‌گیری‌های سخت و دشواری چون تقسیم بیت‌المقدس و بازگرداندن سرزمین‌های اشغال شده در جنگ 1967 میلادی می‌گذردرا بپذیرد. اظهارات او با واکنش تند احزاب راست مذهبی مواجه شد که خواستار تشکیل <اسرائیل بزرگ> در سرزمینی هستند که از نیل تا سواحل مدیترانه را در برمی‌گیرد.
شهرک‌نشینان صهیونیست که از تعبیر این خواب‌ها با امضای توافقنامه صلح می‌ترسند طی ماه‌های اخیر با کاهش قدرت دولت بر خشونت‌های خود علیه فلسطینیان افزوده‌اند و سعی دارند شرایط را ملتهب‌تر از هر زمانی در گذشته کنند. یکشنبه هفته گذشته بود که شهرک‌نشینان صهیونیست ساکن مرکز الخلیل پس از درگیر شدن با نیروهای ارتش به یک گورستان متعلق به فلسطینیان حمله کرده و اقدام به تخریب قبور کردند. آنان در ادامه به چند خودروی فلسطینیان هم آسیب رساندند.
احزاب راست افراطی به طور تلویحی از این اقدامات حمایت می‌کنند و به دنبال امنیتی کردن شرایط درسرزمین‌های اشغالی هستند تا مانع از روی کار آمدن دولتی هوادار صلح شوند.