خبرگزاری آمریکایی اینترپرس سرویس در گزارشی به قلم امید معماریان از کالیفرنیا نوشت همزمان با ادامه روند نزولی قیمت نفت اقتصاددانان ایرانی درباره ورود این کشور به بحرانی جدی تر هشدار دادند این اقتصاددانان معتقدند اگر روند نزولی قیمت نفت ادامه یابد چهارمین تولید کننده نفت جهان وارد بحرانی جدی می شود و اکثر انها سیاست های اقتصادی دولت محمود احمدی نژاد رئیس جمهور ایران را برای این امر مقصر می دانند احمدی نژاد بارها گفته است کاهش قیمت نفت تاثیر وخیمی بر اقتصاد ایران ندارد اقتصادی که اکنون با نرخ تورم سی درصدی و نرخ بیکاری 10 درصدی دست به گریبان است اگر چه وی این هفته اقرار کرد کاهش قیمت نفت اقتصاد شکننده این کشور را تهدید می کند.
رئیس جمهور ایران برای جبران کسری هنگفت بودجه سال اینده در نظر دارد هزینه های دولت را کاهش دهد یارانه های سوخت را که بیش از دو دهه در ایران اعمال شده لغو کند و مالیات را نیز افزایش دهد دولت ایران برای حفظ توازن بودجه امسال خود باید نفت را بشکه ای نود دلار به فروش رساند و این در حالی است که اکنون قیمت نفت در بازارهای جهانی به زیر چهل دلار رسیده است دولت ایران در نظر داشت بودجه سال اینده خود را بر مبنای قیمت هر بشکه نفت بین پنجاه تا شصت دلار ببندد اگر چه خبرگزاری جمهوری اسلامی ایرنا به نقل از رئیس جمهور ایران اعلام کرد دولت مجبور است بودجه را بر اساس نفت بشکه ای سی تا سی و پنج دلار ببندد بسیاری از ایرانی ها از جمله اقتصاددانان اکنون این سوال را مطرح می کنند که دولت با درامدهای هنگفت نفتی طی چهار سال گذشته چه کرده است از زمان روی کار امدن احمدی نژاد در سال 2005 این کشور وارد بحران اقتصادی دردناکی شد.
بهمن احمدی آمویی یکی از خبرنگاران برجسته و نویسنده اقتصاد سیاسی ایران پس از انقلاب به تازگی مقاله ای نوشته است و در ان شیوه استفاده از حدود 238 میلیارد دلار درامدهای نفتی ایران را از سال 2005 در دولت احمدی نژاد زیر سوال برده است امویی در گفتگویی تلفنی از تهران به خبرگزاری اینتر پرس سرویس آمریکا گفت در زمان ریاست جمهوری محمد خاتمی 2005 1997 که قیمت نفت بسیار پائین تر از حال حاضر بود نرخ بیکاری و تورم بسیار کمتر بود وی افزود اکنون با این درامد هنگفت نفتی نرخ تورم سی درصد و نرخ بیکاری نیز رو به افزایش است امویی گفت این درامدها احتمالا در بخش های مخفی اقتصاد ایران نظیر طرحهای مرتبط با توسعه هسته ای نظامی و صنایع تسلیحاتی صرف شده است بودجه نیروهای پلیس ایران وزارت اطلاعات ارتش و برنامه هسته ای در بودجه سالانه این کشور تعیین نشده است و دولت هیچ اطلاعاتی درباره انها نمی دهد امویی گفت امار و ارقام نشان می دهد احمدی نژاد به هیچ موفقیتی دست نیافته است انها این پول را در جاهایی خرج کرده اند که گمان نمی رفت هزینه شود.
آمویی با اشاره به طرح اصلاحات اقتصادی جدید احمدی نژاد گفت برنامه دولت برای حذف یارانه انرژی نرخ تورم را تا پنجاه درصد افزایش می دهد بر اساس پیشنهاد اصلاحات اقتصادی احمدی نژاد دولت در نظر دارد یارانه را با پرداخت نقدی مستقیم به مردم جابه جا کند احمدی نژاد که در انتخابات ژوئن اینده ایران برای بار دوم رقابت می کند با وعده توزیع عادلانه ثروت های نفتی در میان مردم روی کار امد اگر چه وی بارها از گوش دادن به نصایح برخی اقتصاددانان برجسته ایران که در دو نامه جداگانه از سیاست های اقتصادی وی انتقاد و تغییرات سریعی را در این سیاست ها درخواست کرده اند خودداری کرده است.
سعید لیلاز تحلیلگر و اقتصاددان برجسته ایرانی نیز به این خبرگزاری گفت اگر اشفتگی های اقتصادی یک سال دیگر ادامه یابد هر ایرانی هزار دلار معادل بیست درصد از درامد سالانه خود را از دست می دهد و این بدین معنی است که صدمات وارده به ایرانی ها ناشی از اوضاع وخیم اقتصادی بیشتر از آمریکایی هاست لیلاز گفت مجلس شورای اسلامی قادر نیست این بحران را تحت کنترل دراورد و اگر بحران اقتصادی در تهران نظیر بحران اخیر در بازار جدی تر شود پتانسیلی برای وقوع یک بحران اجتماعی به وجود می اید که دولت را تضعیف می کند طرح اقتصادی احمدی نژاد شامل طرح مالیات بر ارزش افزوده است که با اعلام این طرح در ماه اکتبر بازاری های ایران قدرتمندترین نظام مالی این کشور اعتصاب کردند و احمدی نژاد را مجبور به تعویق اجرای این طرح کردند لیلاز گفت احمدی نژاد تکرار شعارهای اقتصادی ارمان گرایانه را به دلیل سابقه بسیار بدی که از وی طی چهار سال گذشته به جامانده است متوقف کرد.
وی افزود هیچ جایی برای انتقاد از این سیاست ها در رسانه های داخلی وجود ندارد چرا که این رسانه ها برای عدم انتقاد از دولت شدیدا تحت فشارند نود و نه درصد از رسانه های ایران زیر نظر تلویزیون دولتی ایران قرار دارد که به طور کامل از احمدی نژاد حمایت می کنند لیلاز افزود من معتقدم تاثیرات مخرب کاهش رشد سرمایه گذاری در ایران پس از سال 2009 مشهود می شود و این تاثیر را می توان در افزایش نرخ تورم و بیکاری مشاهده کرد شورای امنیت سازمان ملل متحد نیز از سال 2006 تاکنون چندین قطعنامه را بر سر مشاجره هسته ای با ایران صادر کرده است اگر چه بسیاری از اقتصاددانان معتقدند مدیریت ضعیف دولت و روند نزولی قیمت نفت بیشترین تاثیر را بر اقتصاد این کشور گذاشته است موسی غنی نژاد از اعضای هیات علمی دانشگاه صنعت نفت در تهران به این خبرگزاری گفت کاهش قیمت نفت بیش از تحریم های شورای امنیت بر دولت ایران تاثیر می گذارد اگر درامدهای نفتی در سطح خوبی باقی بماند دولت می تواند با قیمتی بیشتر کالاها را وارد کند و عملا این تحریم را دور بزند.
وی افزود اما تهدید کاهش قیمت نفت به مراتب جدی تر از تهدید قطعنامه های تحریم است اگر چه این تحریم ها نیز هزینه ها را افزایش می دهد و به اقتصاد این کشور صدمه می زند اوضاع اقتصادی مهمترین مسئله عموم مردم این کشور است و بعید است طرح اقتصادی احمدی نژاد اقتصاد ایران را تا انتخابات ریاست جمهوری ژوئن اینده نجات دهد سعید شیرکوند معاون وزیر اقتصاد و امور دارایی تحت دولت خاتمی به این خبرگزاری آمریکایی گفت طرح اصلاح اقتصادی دولت کنونی تنهایک فریب است انها می خواهند مردم درباره اینده و نه حال حاضر گفتگو کنند اما من مطمئن نیستم این حیله به انها کمکی کند وی افزود مردم می پرسند دستاوردهای دولت طی چهار سال گذشته چه بوده است با توجه به نرخ بیکاری تولید ناخالص داخلی نرخ تورم و متغیرهای اقتصادی دیگر ما در اوضاع نامطلوبی قرار داریم شیرکوند گفت مردم اکنون از اوضاع اقتصادی کنونی ناخشنود هستند و معتقدند سیاست های داخلی و بین المللی دولت ریشه همه این مشکلات است ویافزود دلیل اصلی تناقص در سیاست اقتصادی دولت دیدگاههای ساده لوحانه انها درباره اقتصاد است رئیس جمهور خودش مکررا گفته است او فکر نمی کند اقتصاد یک علم است.