انتخابات پارلمانی و دولت آینده عراق

ح- رحمت‌الهی
شرکت گستردۀ مردم عراق، اعم از شیعه، سنی و کرد- در انتخابات پارلمانی این کشور، از سویی تحسین جهانیان و دوستان این مردم را برانگیخت و از سوی دیگر شگفتی‌ساز شد. به عبارت دیگر، انتخابات پارلمانی پنجشنبه گذشته در عراق اگر هیچ دستاوردی همراه نداشته باشد- که آثار فراوانی خواهد داشت. تنها شرکت گستردۀ مردم در آن، پیروزی است. پیروزی عقل و خرد بر احساسات، پیروزی درک روشن از وقایع و آثار اقدام‌ها بر آینده، پیروزی احساس مسئولیت ملی بر بی‌حرکتی و انفعال، پیروزی دموکراسی بر خشونت و تروریسم و سرانجام، پیروزی استقلال بر اشغالگری! و اینها دستاورد کمی نیست و تمامی این دستاوردها حاصل شرکت گستردۀ مردم است.
228 گروه سیاسی و بیش از هفت هزار داوطلب، گرمابخش انتخاباتی بودند که قرار است، تعیین‌کننده سرنوشت عراق و مردم آن در قالبی فدرالی باشد. حضور و شور و شوق مردم در انتخابات آنچنان گسترده بود که تروریست‌ها را به انفعالی مثال زدنی کشاند و این، برگ دیگری از معجزه حضور مردم در صحنه است.
انتخابات پارلمانی عراق دستاوردهای دیگری نیز داشت که یکی از مهمترین آنها، عدم دخالت مستقیم مرجعیت دینی شیعه در انتخابات و سپردن کار مردم به خود آنها بود. به عبارت دیگر، مرجعیت دینی عراق که در وجود حضرت آیت‌الله‌العظمی سیستانی متبلور شده است، در اقدامی از دخالت در انتخابات آنها خودداری و به ارائه پند و اندرزهای کلی اکتفا کرد. این اقدام از سویی پرهیز از انحصار نقش و اعتبار ایشان در قبال گروه خاصی از مردم است و از سوی دیگر، گسترش نقش ایشان به مثابه‌پذیری دلسوز و مشاوری امین به دیگر اقشار مردم عراق است. اقدامی که تاثیر غیرقابل انکار آن را پیش‌تر در ماجرای درگیری طرفداران مقتدا صدر با نیروهای آمریکایی دیده‌ایم.
دستاورد دیگر انتخابات پارلمانی عراق، شرکت گسترده اهل تسنن، پس از مدتها تردید و چیره شدن آنها بر انفعال غیرمنطقی بود که تروریسم ضدشیعی سعی بر تعمیق آن داشت. چنین اقدامی از سویی به فراگیری یک پارلمان چند صدایی خواهد انجامید که در آن هیچ گروهی غایب نیست و به حاشیه رانده نشده و تمامی اقشار موثر و ذی‌نفوذ عراق در آن حضور خواهند داشت. بدیهی است که دولت برآمده از چنین پارلمانی نیز از اقتدار و قاطعیت لازم به دلیل پشتوانه گسترده مردمی برخوردار است.
انتخابات پارلمانی پنجشنبه گذشته در عراق در عین آنکه صحنه رقابت جدی بین اسلام‌گراها و لائیک‌ها. بویژه در صفوف شیعیان- بود، از آرایش جدیدی در عرصه سیاسی این کشور خبر داد که بی تردید به درون پارلمان این کشور نیز کشیده خواهد شد و این، عمده‌ترین نگرانی و دلمشغولی مرجعیت دینی در قبال انتخابات بود که مردم را به پرهیز از پراکنده کردن آرا، فراخواند. به این ترتیب در آرایش سیاسی جدید عراق، بعید است که حد نصاب 23 آرا، لازم برای تشکیل دولت از سوی هر گروه بطور مستقل فراهم شود و ائتلاف، انتخاب ناگزیری است که برای تشکیل دولت آینده عراق لازم است، چنین دولت ائتلافی با فراگیری قشرهای وسیعی از مردم، می‌تواند باعث اقتدار دولت شود؛ بویژه آنکه درصورت شکست دولت ائتلافی که براساس وزن سیاسی گروههای حامی بوجود آمده است، امکان روی کار آمدن یک دولت مستقل نیز غیرممکن است. آیا برآیند ائتلاف آتی، تشکیل یک دولت سکولار با همکاری جناح علاوی یا چلبی با کردها و بخش عظیمی از اهل سنت است یا آنکه شیعیان اسلام‌گرا متحد مناسبی برای تشکیل دولت ائتلافی آینده پیدا خواهند کرد؟ نتیجه هر چه باشید، وفاداری به ساز و کار دولت ائتلافی ضامن بقاء و استمرار آن است.
نتیجۀ شرکت گستردۀ مردم در انتخابات هفتۀ گذشتۀ عراق، تشکیل پارلمانی فراگیر و قدرتمند است که دولت مقتدری را روی کار خواهد آورد و چنین دورنمایی بی‌تردید به انفعال بیشتر گروههای تروریست و بعثی‌های طرفدار «صدام» خواهد انجامید. همچنین در صورت روی کار آمدن چنین دولتی که به تثبیت نهادهای سیاسی منجر می‌شود، زمینه‌های خروج اشغالگران از عراق فراهم شده و دیگر بهانه‌ای برای حضور آنان وجود نخواهد داشت. در صورت تحقق دورنماهای پیش گفته، دولت آینده عراق فرصت خواهد یافت تا توانایی خود را در بازسازی این کشور و سامان‌دهی مشکلات به اثبات رسانده و امنیت و رفاه را برای مردم مظلوم و خسته از جنگ به ارمغان آورد.
والسلام