خط انشعاب مورفی

حنیف غفاری
«ریچارد مورفی» معاون اسبق وزیر امور خارجه آمریکا در اظهارات اخیر خود اوضاع موجود در خاورمیانه را پیچیده و حیرت‌آور خوانده است. معاون وزیر امور خارجه دولت «رونالد ریگان» و یکی از افراد موثر در تصمیم‌سازی سیاست خارجی کاخ سفید در نظام بین‌الملل تاکید کرده است: خاورمیانه هرگز زیر سلطه نظامی آمریکا و اسرایل  قرار نخواهد گرفت و سیاست های ما در منطقه نیاز به تغییر دارد.
اظهارات مورفی خط تقسیم و نقطه انشعاب میان جمهوری خواهان در کاخ سفید را پررنگ‌تر کرده است. در حالی که سیاست‌های تند و غیرعقل‌گرایانه نومحافظه‌کاران در خاورمیانه در خاورمیانه منجر به رشد اسلام‌گرایی و تقویت راهکارهای مقابله با امپریالیسم نوین در منطقه شده است در روندی خود کار و قابل مشاهده اختلافات درون حزبی میان گروه‌های مختلف تعریف شده در حزب جمهوری خواه ایالات متحده آمریکا رو به افزایش است.
در بسیاری از مقاطع مختلف در حیات سیاسی دولت «جرج واکر بوش» شاهد هستیم که مواضع افراد برجسته حزب دموکرات مانند «کارتر»، «کلینتون»، «وسلی کلارک»، «مادلین آلبرایت» و «هوارد دین» با مواضع افرادی مانند «ریچارد مورفی» و «کالین پاول» در قبال کاخ سفید یکسان است و همین امر موجبات به عینیت رسیدن انشعاب و شکست در حزب حاکم بر کاخ سفید را فراهم ساخته است.
در حالی که «ریچارد مورفی» در اظهارات اخیر خود به صورتی تلویحی سیاست‌های کاخ سفید در قبال خاورمیانه را اشتباه خوانده و نیازمند تغییر می‌داند «بیل کلینتون» رییس جمهور دموکرات سابق آمریکا نیز در اظهارات جداگانه‌ای سخنانی مشابه آن چه مورفی گفته را بر زبان رانده است.
چنین تباین و کنتراستی هیچ‌گاه میان اعضای اصلی دو حزب مخالف آمریکا وجود نداشته است. در حقیقت سیاست‌های بوش پسر و نومحافظه‌کاران باعث شده است تا تقسیم‌بندی‌های حزبی در ایالات متحده دست خوش تحولاتی اساسی قرار گیرد.
دگرگونی حزبی در آمریکا به دنبال افزایش اختلافات درونی حزب جمهوری خواه و اشتراک ناخودآگاه میان نظرات اعضای حزب دموکرات و جمهوری خواهان معتدل، پازل حزبی تعریف شده در طول سالیان دراز در آمریکا را به ضرر جمهوری خواهان بر هم ریخته است.
از آن جایی که «تمرکز بر امور خارجی» به محور اصلی سیاستگذاری کاخ سفید در دوران بوش پسر تبدیل شده است بروز هرگونه تحول در مناطق مختلف دنیا باعث وارد آمدن شوکی سخت بر پیکره واشنگتن می‌شود و این امر نشان دهنده «اوج تزلزل» در ساختار حزب حاکم آمریکاست.پیروزی شیعیان در عراق، پیروزی حماس بر فلسطین، برگزاری مجمع اجتماع جهانی در کاراکاس، گسترش سوسیالیسم در آمریکای جنوبی و موادی از این قبیل باعث واکنش اعضای تعریف شده در حزب جمهوری خواه نسبت به سیاست‌های نومحافظه‌کاران در قبال نظام بین‌الملل خواهد شد.
به عبارت دیگر هر یک از این تحولات حکم موضوعی نزاع برانگیز را در درون جمهوری خواهان دارند که باعث تقسیم‌بندی مضر درون حزبی در این مجموعه می‌شوند.
بدون شک مخاطب اصلی «ریچارد مورفی» در اظهارات اخیر وی، نومحافظه‌کاران تندرو هستند.
مورفی به صورتی غیرمستقیم افرادی مانند رایس، رامسفلد و چنی و بوش پسر را در خصوص خطای مسلم آنها در ترسیم نحوه اعمال سیاست خارجی کاخ سفید مورد انتقاد قرار داده است و تنها راه برون رفت آنها از بن‌بست را تغییر «رویکرد سیاسی در خاورمیانه» دانسته است.
در عمق سخنان معاون اسبق وزارت امور خارجه آمریکا می‌توان مولفه‌های تفکیک و افتراق را در جمهوری خواهان یافت. مواردی که با گذشت زمان بر شدت آنها افزوده خواهد شد.