سابقه فعالیت‌های هسته‌ای هند

یک گروه پژوهشی آمریکا روز جمعه سوابق هند در زمینه عدم اشاعه تسلیحات هسته‌ای را مورد تردید قرار داد.
به گزارش خبرگزاری فرانسه از واشنگتن، "جرج بوش" رییس‌جمهوری آمریکا هفته گذشته، "سوابق بدون اشکال" هند در زمینه عدم اشاعه تسلیحات هسته‌ای است را مبنای انعقاد یک معاهده هسته‌ای غیر نظامی با این کشور قرار داد.
اما "انستیتوی علمی و امنیت بین‌المللی" که تشکلی غیر دولتی مستقر در واشنگتن است، روز جمعه در گزارشی اعلام کرد که "از یک برنامه کاملاً توسعه یافته، فعال و محرمانه هند برای تجهیز برنامه غنی‌سازی اورانیوم خود و گریز از کنترل‌های صادراتی سایر کشورها پرده برداشته است."
اورانیوم غنی شده به عنوان سوخت مورد نیاز رآکتورهای هسته‌ای به کار می‌رود، اما نمونه با شدت غنی شده آن می‌تواند به عنوان هسته شکافت‌پذیر بمب اتم عمل کند.
ـ گزارش یاد شده که "دیوید البرایت" یک بازرس سابق سازمان ملل و رئیس مرکز پژوهشی مزبور در تهیه آن همکاری کرده است، افزود: "روش‌های مورد استفاده هند برای تجهیز برنامه هسته‌ای خود، باعث درز کردن فناوری حساس هسته‌ای می‌شود."
آلبرایت در پاسخ به پرسش این خبرگزاری که تدارکات غیر قانونی دولت هند از کجا تامین شده است، گفت: "این منابع به طور حتم کشورهای اروپایی عرضه‌کننده مواد و تجهیزات هسته‌ای و احتمالاً برخی از دیگر کشورها بوده‌اند."
اما آلبرایت از ذکر جزئیات بیشتر خودداری کرد و گفت که اطلاعات بیشتر و دقیقتر در گزارش آمده است.
مقامات آمریکا و هند ادعا می‌کنند که دهلی نو در فعالیت‌های مربوط به تدارک هسته‌ای غیر قانونی شرکت ندارد و در زمینه جلوگیری از انتقال اطلاعات هسته‌ای محرمانه به طرف‌های نایاب، نمونه بوده است.
در گزارش مرکز پژوهشی یاد شده آمده است که شرکت دولتی هندی "ریر ارثز" در بمبئی بنا به دستور اداره انرژی اتمی هند، مواد و فناوری حساس را برای یک مرکز مخفی غنی‌سازی اورانیوم در خارج از "میسور" در جنوب هند، تهیه می‌کند.
این گروه آمریکایی در گزارش خود افزود گمان می‌رود تاسیسات مزبور، که هند به ندرت به آن به عنوان یک مرکز سانتریفیوژ گازی اشاره می‌کند، برای رآکتورهای پژوهشی غیر نظامی و شاید تسلیحات هسته‌ای و همچنین برای استفاده در یک برنامه نوپای رآکتور نیروی دریایی، اورانیوم غنی شده تولید می‌کند.
طبق این گزارش، "اطلاع‌رسانی در مورد تهیه تدارکات لازم برای این مرکز نیز در هاله‌ای از مخفی‌کاری انجام می‌گیرد."
این گزارش می‌افزاید این شرکت و شرکتهای تجاری که به نیابت از آن مواد و فناوری هسته‌ای مورد نیاز را از خارج از کشور تامین می‌کنند، فاش نمی کنند که "استفاده‌کننده نهایی، یک مرکز غنی‌سازی اورانیوم است که تحت پوشش پادمانها نیست."
روش‌های این شرکت به گونه‌ای است که طرف تامین‌کننده به سهولت می‌تواند از آگاهی از مورد مصرف واقعی و نهایی ماده یاد شده اجتناب ورزد و به این ترتیب، از مسئولیت خود در زمینه ارائه یک کالای دو منظوره به یک تاسیسات سانتریفیوژ گازی بگریزد" گروه پژوهشی یاد شده می‌نویسد جالب آنجاست که تجهیزات و مواد لازم برای برنامه سانتریفیوژ گازی هند توسط افرادی تهیه می‌شود که در شبکه غیر قانونی تجارت هسته‌ای تحت رهبری "عبدالقدیر خان" دانشمند هسته‌ای پاکستانی نیز نقش‌های کلیدی ایفا می‌کنند.
هند از امضای پیمان منع اشاعه هسته‌ای خودداری کرده و تسلیحات هسته‌ای تولید کرده است.