دلار، سکوی نجات

بنفشه رمضانی یگانه
زمانی که نرخ بهره در فدرال رزرو آمریکا ثابت نگاه داشته شده بود و رفته رفته با کاهش مواجه شد تا ارزش برابری دلار برای حمایت از اقتصاد ایالات متحده کاهش پیدا کند، همه معادلات در روز های نخست اجرای این سیاست مثبت بود اما رفته رفته پس از گذشت چند سال از اجرای این سیاست، هر آنچه از حد برون رود فاجعه شود نیز برای اقتصاد ایالات متحده رخ نمایان کرد تا مرد بحران های اقتصادی در این کشور، الن گرینسپن، از تریبون مطبوعات آمریکا وادار به عذرخواهی شود.بحران مالی آنقدر ریشه دواند تا اهرم های دیگر برای تغییرات در روند بحران به کار افتد و به رغم همه تلاش ها برای حفظ شرایط بالاخره با نوسانات نرخ بهره در آمریکا و همچنین متاثر از شرایط حاکم شده بر بازار های انرژی و وام و مسکن، دلار آلترناتیوی شود تا سرمایه گذاران بین المللی بی هیچ دغدغه ای وارد این بازار ها شوند و گرانی دلار را بیش از پیش برای این ارز مسجل کنند. از همین رو دلار از شروع سال 2008 میلادی روند افزایش ارزش برابری را آغاز کرد تا در روز های پایانی این سال شاید باز هم دستخوش تحولاتی تازه شود. تغییر و تحولات سیاسی در مورد ایالات متحده نیز بر شکل گیری توفان ها در مورد دلار تاثیر ژرفی گذاشت چه آنکه انتخابات این کشور که رقابت آن برای دو حزب حاکم از دو سال قبل آغاز شده بود و در نهایت برگ برد را به دست اقتصاددانان بهتری سپرد. در کنار همه افزایش هزینه های نظامی در سال های پایانی حکومت بوش بر اریکه قدرت در این کشور که میراث جنگ طلبی های دولت وی بود و کسری بودجه ای بی پایان در کنار بحرانی تاریخی را رقم زد نیز باز هم تمهیدات تازه ای بر سر راه ارزش دلار و قدرتمندی آن بود. بالاخره در چارچوب تغییرات صورت گرفته برای دلار، سقوط وال استریت که در سال های قدرت نمایی بر مرکب اقتصاد آزاد سمبلی از دنیای سرمایه داری مدرن و توسعه یافته بود و نهادگرایی بازار بر آن سلطه می راند فروریخت تا نظامی نو از دل همه توانمندی های این قاره نوظهور تجلی کند و در این نظام تجددیافته تر که باید به فکر محرومان جامعه باشد باز هم دلار اهرمی شد تا روابط را برای اقتصاد آمریکا تضمین کند. از همین رو باز هم دلار در طرح نجات بحران و در کنار همه مصوبات قانونی برای نرخ بهره در میان معامله گران و سرمایه گذاران بین المللی، علاقه مندان فراوانی پیدا کرد تا ارزش برابری آن هم دوش تغییرات دیگر ارز های جهان با نوسان و بالاو پایین دست و پنجه نرم کند و حالاهم بعد از مدت ها توانمندی در کنار نوسان ها باز هم انرژی با ارزانی روبه رو شده اما این نیز باری از قدرت دلار برای پیشبرد نقصان های اقتصاد آمریکا کم نکرده است. دلار در بازار های جهان در بازی قدرت این بار بی هیچ واهمه گوی و میدان را به رقبا یعنی قیمت فلزات ارزشمند و نفت واگذار کرده است به طوری که ثابت کند گاهی قدرت هم توان سر خم کردن و پوزش خواستن را دارد. از همین رو دلار در مقابل ارزهای اروپایی که با رونق مقطعی و کنترل بحران در روز های اخیر روبه رو بوده اند قدرت گرفته و اندکی از بار دلار برای ارزشمندی کاسته اند.
اما در خلال این تحولات، دلار که تا پایان سه ماه نخست سال میلادی در بازار داخل در شرایط کنترل نرخ دلار در بازار از روندی ثابت برای قیمت برخوردار بود بالاخره در مقابل بحران ها از شش ماه دوم سال شروع به تغییر و تحول قیمت در بازار کرد. البته این فرصت زمانی برای دلار در بازار داخل دست داد که دلار آمریکا از مقابل بازار های راکدشده موازی همچون طلاو سکه و بورس که از رکود و افت برخوردار شده بودند توانست عبور کند و اولین رکورد های قیمت را به ثبت رساند. از همین رو قیمت دلار اندک اندک در یک بازه زمانی تقریبا شش ماهه آنقدر بالارفت که تا حداقل 140 تومان در طول این زمان گران شد و بازار ارز را پدیده سوددهی برای دلار در شرایط کنترل نرخ ارز مواجه کرد. این ارز از قیمت های 900 تومان تا یک هزار و 40 تومان گران شد و همچنان پیش بینی ها و امیدواری ها برای این ارز را در بازار توسعه داد تا جایی که گرانی برای دلار در این بازار ها نسبتی 90 درصدی تا صددرصدی پیدا کرد. این بار از دو ماه قبل از انتخابات آمریکا صرافان بازار ارز در کشور به نتیجه انتخابات چشم دوختند تا دلار را با شرایط مساعدتری به بازار عرضه کنند. دلار در بازار چهارراه استانبول که طرفداران بی شماری دارد آنقدر رشد را با استقبال پذیرفت که کشش ناپذیری معاملات داخلی خود را به رخ بازار های موازی کشاند. در این اثنا روند تغییرات بحران بر کار آمدن اوباما و همچنین تغییر دیدگاه ها برای مسیل سیاسی عاملی بود تا دلار بتواند در فضای آزادتری تنفس کند. هرچند انحصار عرضه دلار همچنان در ید دولت خواهد ماند اما در این بازار نیمه توسعه یافته که تنها بازار متصل به تحولات جهانی پیش از بازار طلااست توانست در نظامی بازی قیمت را به پیش برد که نظام مدیریت شده شناور نرخ ارز در کشور انگشت به دهان تغییرات باقی بماند و دولتمردان نیز برای دلار و تعیین نرخ آن در بودجه بازبینی صورت دهند و باز هم چیزی فراتر از امید ها و پیش بینی ها را برای دلار فراهم آورند. به طوری که قیمت دلار در بودجه با پیش بینی مجدد 900 تومان پیشنهاد شد تا نرخ بانکی آن و نرخ معاملات بازاری آن نیز در خیابان فردوسی تا یک هزار و 40 تومان افزایش پیدا کند.
از همین رو معاون برنامه ریزی معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری از پیشنهاد رقم حدود 900 تومان برای قیمت ارز در لایحه بودجه سال 88 و ارسال گزارش های 70 درصد دستگاه ها برای تدوین لایحه خبر داد. حسینی درخصوص قیمت ارز در بودجه تصریح کرده است: پیشنهاد ما برای قیمت ارز در بودجه سال آینده همان قیمت امسال یعنی حدود 900 تومان است. به این ترتیب دلار یک هزار و صد تومانی هم با حفظ شرایط موجود و در شرایطی که روی قیمت دلار در بازار داخل 10 تومان افزوده می شود دور از انتظار نخواهد بود و باید دید در چرخه نظام سرمایه داری و عزم جهانی برای کنترل آن که مانع از دامن گیر شدنش می شود دلار در بازار نیم بند اما توسعه یافته داخلی چه جایگاهی را کسب خواهد کرد که معاملات سلف و تبادلات حواله های ارزی برای این ارز نشان از آن دارد که دلار را باید در قیمت هایی بالاتر دید.
عبور قیمت طلا از مرز 817 دلار در هر اونس
طفره از تغییرات
گروه اقتصاد: طلاهمچنان در نرخ های روز شنبه متوقف است به رغم آنکه قیمت طلادر 24 ساعت قبل افزایش پیدا کرده است اما به دلیل نوسان های متنوع در روز نخست کار خود در بازار های جهان این فلز باز هم در بازار طلاو سکه در نرخ های روز های ابتدایی هفته ثابت مانده است. معامله گران بر این باورند که توقف نرخ طلابه دلیل بی اعتمادی و نامطمئنی از اوضاع آینده است. هرچند که هم اکنون طلاو سکه فروشان نسبت به اوضاع بیش از پیش امیدوار شده اند اما از آنجایی که زمینه قیمتی طلادر این بازار ها از روند ثابتی برخوردار نشده است و این احتمال وجود دارد که قیمت طلاباز هم نوسان کند طلافروشان داخلی از معاملات طفره می روند. به هر حال این فروشندگان همیشه راه خود را پیدا خواهند کرد و حتی ثبات و عدم تغییرات هم نمی تواند عزم آنها را برای معاملات پرسود کم کند. به هر حال این فروشندگان در همه شرایط خود را وقف می دهند و با ترفند های دیگر آنچه را هدف دارند به دست می آورند. چه بسا که این روزها اگر سری به بازار طلاو سکه زده باشید به طور قطع به رغم آنکه بار ها از سوی اتحادیه تذکر داده شده است که سکه ها را بر اساس سال ضرب آن معامله نکنند اما این اتفاق به سادگی آب خوردن می افتد و همچنین برای معامله طلاو مصنوعات در این بازار معامله گران برای کار های بسیار ساده و کم دستمزد ماه های قبل از ارزانی طلاو فروریختن یکباره قیمت ها در بازار های جهان دستمزد های عجیب و غریب عنوان می کنند. طلافروشان هم که رفتار های غیراخلاقی خود را با رکود در بازار توجیه می کنند بر این باورند کالاهای خریداری شده در نرخ های بالارا برای رونق، حتی در بازار خود نباید با قیمت های منصفانه تری ارائه دهند. به هر حال اگر مایلید می توانید شانس خود را در این بازار امتحان کنید. یک النگوی ساده با یک گرم وزن را در این بازار قیمت کنید تا دست شما بیاید زیرا که همین کار را مطمئنا که رینگ ساده است کمتر از گرمی 26 هزار تومان نخواهید یافت و به رغم پایین آمدن قیمت طلادر روز های قبل این فلز جای مانور روی دستمزد ها و گران فروشی را برای دست اندرکاران بازار خود باز گذاشته است. در مورد سکه ها هم که همه فکر می کنند قیمت ها باز هم افزایش خواهد یافت هنوز هم این نگرانی که گرانی ها همچون ماه های قبل حبابی بوده است مانع از حرکت های هیجانی است، به این ترتیب رکود که تصور می شد با بهبود قیمت ها در بازار های جهان از این بازار ها رخت بربندد هنوز هم در این بازار ها جاگیر است اما باری به هر جهت معاملات در این بازار ها ثابت مانده است و قیمت هر اونس طلاهم که تا 818 دلار افزایش را تجربه کرده است، نمی تواند انگیزه کافی برای بازار باشد، مگر آنکه این گرانی دو روز به طول بینجامد. در حال حاضر قیمت طلاتا یک درصد در بازار های جهان رشد کرده است.