از کازابلانکا تا بمبئی

* تنش در بمبئی هنوز به پایان نرسیده است. شما هندوستان را به خوبی می شناسید. کدام بخش ماجرا شما را بیشتر تکان داد؟
** من فکر می کنم یکی از تصورات غلطی که به وجود آمده این است که هدف اصلی حملات، خارجی ها بوده اند. به اهداف آنها نگاه کنید. آن دو هتل - تاج محل و اوبروی - هتل های قدیمی و نمادین هند هستند. درست است قبلافقط غربی ها می توانستند از عهده هزینه های این هتل ها بر بیایند اما از چند سال پیش اوضاع فرق کرده است. در طول 10 سال اخیر تغییرات عمده ای در هندوستان رخ داده و امروز هتل های پنج ستاره مملو از هندی ها هستند. قرارهای تجاری، مراسم ازدواج و جشن تولد در این هتل ها برگزار می شود و حتی آنها که توانایی مالی ندارند می توانند وارد لابی این هتل ها شوند.
* پس منظورتان این است که هدف اصلی حمله به آمریکایی ها، انگلیسی ها و غربی ها...
** ...نبوده است. هدف اصلی تروریست ها حمله به ثروتمندان غربی و هندی بوده است. ببینید ماریوت، هیلتون و چهار فصل هتل های زنجیره ای لوکس آمریکایی هستند و اگر کسی می خواست غربی ها را بکشد به این مکان ها حمله می کرد. مالکان هتل های تاج محل و اوبروی هندی هستند. من فکر می کنم که شمار زیادی از مردم هندوستان این را درک کرده اند و ما باید در چند روز آینده شاهد شدت گرفتن خشم آنها باشیم.
* گروهی که مسئولیت حملات را برعهده گرفته، مجاهدین دکن ، نام شناخته شده ای در میان متخصصان امور تروریسم نیست. این نام برای شما معنی خاصی دارد؟
** دکن نام فلاتی در مرکز و جنوب هند است اما متعجب نخواهم شد که تروریست ها از این منطقه نیامده باشند. تروریسم اسلام گرا هیچ گاه در این منطقه قدرت نداشته است. به علاوه مردم و گروه های فعال در این منطقه جدایی طلب نیستند.
* پس احتمال می دهید آنها از کجا آمده باشند؟
** یک تاجر هندی به خبرگزاری ها گفته که زبان تروریست های جوان را نفهمیده است. این یعنی آنها هندو یا اردو حرف نمی زدند. اکثر هندی ها این دو زبان را می فهمند اگرچه نتوانند با آن صحبت کنند. بیشتر مردم هند اما با زبان بخش هایی از کشمیر آشنایی ندارند. کشمیر در طول دهه های اخیر منشاء بخش اعظم تروریسم در هندوستان بوده است. به اعتقاد من این گروه افراطی در هندوستان تشکیل نشده است اما در مراحل بعدی افراد محلی مسلمان به آنها پیوسته اند.
* درست است که شبه نظامیان اسلام گرا مسوولیت اکثر حملات و بمب گذاری های سال های اخیر بمبئی را پذیرفته بودند اما حمله اخیر بسیار بزرگ تر از همه حمله های قبلی بود.
** یکی از داستان های ناگفته در مورد هند امروز این است که مسلمانان رفاه نسبی اقتصادی 10 سال اخیر هندوستان را تجربه نکرده اند. در هندوستان هنوز نهادهایی وجود دارند که میان هندوها و مسلمانان تبعیض قائل می شوند. عده زیادی از مردم آنقدر مورد بی اعتنایی قرار می گیرند که حاضر می شوند در چنین حملاتی شرکت کنند. این را می شود در نقاط مختلفی از دنیا دید. از مادرید و کازابلانکا گرفته تا بالی افراط گرایان تندرو می توانند محلی هایی را که از دولت محلی و شرایط موجود بیزار شده اند به سمت خود جلب کنند.
در حملات اخیر به بمبئی مساله تازه ای هم وجود دارد و آن استفاده از حملات انتحاری است. در هندوستان تاکنون بمب هایی منفجر می شد که در محل کار گذاشته شده بود. حالااوضاع فرق کرده است.
* پاکستان و هندوستان دهه ها است که با هم مشکل دارند. حالاهم سیاستمداران هندی انگشت اتهام را به سمت پاکستان نشانه رفته اند. شما با آنها موافقید؟
** اگر بخواهیم تئوری توطئه بسازیم ماجرا این شکلی خواهد شد: عناصری در سرویس های امنیتی پاکستان که دوست دارند هند بیشتر و بیشتر در باتلاق بحران کشمیر فرورود، این شبه نظامیان در مناطق قبیله ای را تشویق به حمله کرده اند. اما من هیچ وقت به این تئوری ها علاقه ای نداشته ام. از دید من اکثر این گروه ها تا اندازه ای در مناطق مرزی پاکستان و افغانستان آموزش دیده اند و مورد حمایت قرار می گیرند اما نیروهای امنیتی پاکستان مستقیما در حملات دست ندارند. این گروه ها حالاخودمختارند و نیاز به حمایت هیچ سرویس اطلاعاتی و نظامی دولتی ندارند.
* به نظرتان حمله کنندگان با القاعده مرتبط هستند؟
** تردید دارم. احساس من این است که در طول سال های اخیر، هسته مرکزی القاعده - اسامه بن لادن و ایمن الظواهری - به شدت ضعیف شده اند. به نظرم ماجرا بیشتر به کشمیر مربوط باشد؛ آنها هدف مشخصی دارند: جدایی کامل کشمیر. همین کشمیری ها هستند که به آنها می پیوندند. البته یک احتمال دیگر وجود دارد؛ القاعده در طول ماه های اخیر در ضربه زدن به سربازان آمریکایی در افغانستان و پاکستان یا سفارتخانه های ایالات متحده موفق نبوده است، شاید حالاآنها به هندوستان روی آورده اند که هدف بزرگ و آسانی به حساب می آید. شما اگر بخواهید وارد یک هتل پنج ستاره در هندوستان شوید باید از دست کم دو ایست بازرسی بگذرید. آنجا انگار سنگربندی شده است. در هندوستان چنین چیزی رخ نمی دهد. اینجا ما با جامعه باز و دموکراتیک روبه رو هستیم.
* واکنش هندی ها را به حملات چطور ارزیابی می کنید؟
** هندوستان انعطاف پذیری قابل توجهی نشان داد. آنها تلاش کردند مثل همیشه سر کار حاضر شوند. آنها حتی بازار بورس را که زیاد از هتل تاج محل دور نیست باز نگاه داشتند. دولت از مردم خواست به کار و فعالیت بپردازند و این از مزایای یک جامعه باز است. جامعه باز ضربه می خورد اما دوباره اوضاع سر و سامان پیدا می کند. این خیلی مهم است.