خطبه‏هاى نماز عید سعید فطر، اول شوال (۱۳۸۷/۰۷/۱۰ - ۱۱:۵۱)

بسم‏اللَّه‏الرّحمن‏الرّحیم‏
الحمدللَّه ربّ العالمین. الحمد للَّه الّذى خلق السّموات و الأرض و جعل الظّلمات و النّور ثمّ الذّین کفروا بربّهم یعدلون.نحمده و نستعینه و نؤمن به و نتوکّل علیه و نصلّى و نسلّم على حبیبه و نجیبه و خیرته فى خلقه سیّدنا أبى‏القاسم المصطفى محمّد و على اله الأطیبین الأطهرین المنتجبین سیّما بقیةاللَّه فى الأرضین. و صلّ على أئمّة المسلمین و حماة المستضعفین و هداة المؤمنین.
عید سعید فطر را به همه‏ى شما برادران و خواهران عزیز نمازگزار تبریک عرض میکنم. و همچنین به همه‏ى ملت بزرگ ایران و به همه‏ى ملتهاى مسلمان و امت عظیم اسلامى در سراسر جهان. روز عید فطر داراى دو خصوصیت ممتاز است که خصوصیت اول آن عبارت است از این حالت طهارت و نزاهت و نظافتى که در دل و جان انسانهاى مؤمن به وجود آمده است؛ در اثر ریاضتهاى شرعى و الهى ماه مبارک رمضان که روزه یکى از این ریاضتهاست که انسان با اختیار خود، با اراده‏ى خود، ترک لذات مادى را در طول ساعات طولانى انجام میدهد و بر هوسها و خواهشهاى نفسانى در طول ایام روزه‏دارى فائق مى‏آید. علاوه‏ى بر این، انس با قرآن، تلاوت کلام پروردگار، آشنائى با معارف و مفاهیم قرآنى؛ علاوه‏ى بر آن، این حالت ذکر و دعا و تضرع و توجه و انسى که انسان با خداى متعال در روزها و شبهاى ماه رمضان بخصوص شبهاى مبارک قدر پیدا میکند، همه‏ى اینها، یک نورانیتى به دل میدهد؛ یک نظافت و نزاهتى به جان انسان میبخشد که البته در این اعمال بسیار مهم ماه رمضان درسهاى بزرگى هم براى ما وجود دارد که از این درسها هم باید استفاده کنیم. یک درس این است که اراده‏ى انسانِ خداجو میتواند بر همه‏ى خواهشها و هوسها و لذات مادى که نفس انسان را به آن فرا میخواند، غلبه کند. این یک نکته‏ى بسیار مهمى براى ماست. گاهى انسان به خود تلقین میکند که من نمیتوانم بر هواى نفس فائق بیایم. روزه‏ى ماه رمضان به انسان ثابت میکند که انسان میتواند؛ آن وقتى که اراده بکند، عزم راسخى به کار ببندد، میتواند بر هوسها فائق بیاید و پیروز بشود. جلوه‏هاى اغواگر، عادات زشت و ناپسند را که در ما وجود دارد، میتوان با اراده‏ى قوى، با توکل به خداى متعال مقهور کرد و خود را از آنها نجات بخشید. این اراده‏ى قوى - که براى ما تأثیر این اراده یک درس بزرگى است - میتواند ما را چه از عادات شخصى ناپسند خودمان و چه از عادات اجتماعى و خصال بومى خودمان که مایه‏ى عقب‏افتادگى ما در زمینه‏هاى مادى و معنوى است، جدا کند. درس غلبه‏ى اراده‏ى راسخ بر همه‏ى موانع.
علاوه بر این، در ماه رمضان روحیه‏ى کمک به انسانها، روحیه‏ى تعاون در میان مردم رواج پیدا میکند. خودخواهى‏هاى انسان به نفع دیگرخواهى‏ها مغلوب میشود. شما ببینید خوشبختانه در این سالهاى اخیر و همین امسال، چقدر افراد، بدون نام و نشان، مساجد، حتّى خیابانها را در مناطقى، مرکز ضیافت از بندگان خدا قرار دادند. افطارى ترتیب دادند و مردم را بر سر سفره‏ى افطار خودشان دعوت کردند؛ بدون اینکه تعارفات معمولى وجود داشته باشد؛ بدون اینکه ملاحظات و رودربایستى‏هائى که در مهمانیهاى شخصى هست، وجود داشته باشد. این حالت تعاون، این حالت خیرخواهى براى مردم، بسیار چیزهاى ارزشمندى است که به طهارت نفسانى انسان منتهى میشود. چقدر در این ماه کمک به نیازمندان شد؛ حتّى در ماه رمضان اهداء خون شد. وقتى که مسئولان اعلام کردند که به خون تازه براى بیماران احتیاج دارند، افراد زیادى در ماه رمضان خون خودشان را اهداء کردند. این همان حالت غلبه دادن دیگرخواهى بر خودخواهى است؛ غلبه دادن منافع دیگران بر منافع خود است که البته خود همین به میزان زیادى معلول روحیه‏ى معنوى ماه رمضان است که بحمداللَّه امسال هم مثل سالهاى گذشته بود، بلکه آن طورى که شنیدیم و خبرهاى موثق و گزارشهاى مستند خبر میداد، امسال فضاى عمومى کشور لبالب بود از ذکر و دعا و تضرع؛ بخصوص در شبهاى قدر و در آن ساعات متبرک، همه‏ى افراد، مخصوصاً جوانها به محافل دعا و توجه و تذکر؛ از قشرهاى مختلف، با انواع سلائق گوناگون اجتماعى و فردى و سیاسى و غیره رونق بخشیدند؛ همه آمدند دستها را به دعا بلند کردند و دلهایشان را با خدا آشنا کردند. خود این توجه و توسل و این توفیقى که انسان پیدا میکند، لطف الهى است؛ خود این توجه پروردگار است که در همین دعاى وداع ماه مبارک رمضان، امام سجاد (علیه‏السّلام) میفرماید: «تشکر من شکرک و أنت ألهمته شکرک»؛ تو بودى که شکرگزارى را به دل شاکران الهام کردى. «و تکافئ من حمدک و انت علّمته حمدک»؛ تو بودى که توفیق دادى، تعلیم دادى که بتواند حمد تو را به جا بیاورد. به قول شاعر:
گفت آن اللَّه تو لبیک ماست‏
                                                   وان نیاز و درد و سوزت پیک ماست‏

در حقیقت همین که تو یا اللَّه میگوئى، همین که انسان با خداى متعال انس پیدا میکند، با خدا حرف میزند، این لطف الهى است و توفیقى است که خدا به انسان داده است. خود این یا اللَّه متضمن اجابت پروردگار است. این لذت معنوى را شما، بخصوص شما جوانها چشیدید؛ این لذت معنوى را با آن دلهاى پاک و نورانى و بى‏آلایش یا کم‏آلایش خودتان چشیدید. این لذت را از دست ندهید، آن را رها نکنید. از ظرفیت نمازهاى پنجگانه، تلاوت قرآن، مساجد، دعاهاى وارد، صحیفه‏ى سجادیه و غیر آن استفاده کنید، براى اینکه این طهارت و نورانیت ادامه پیدا کند. این یک خصوصیت برجسته‏ى روز عید فطر است که این نورانیت ناشى از ماه رمضان را شما با خود حمل میکنید. خصوصیت دوم هم در همین نماز شما متجلى است. روز عید فطر تجسم و نمایش انسجام حقیقى و قلبى ملت است؛ وحدت ملت، اعتصام دسته جمعى به حبل‏اللَّه، از چیزهائى است که بسیار باارزش است. این را بایستى به عنوان یک درس رمضانى براى خودمان حفظ کنیم که این هم محصول همان معانى معنوى ماه رمضان است. بخصوص که ماه رمضان ما مسلمانها - بخصوص ما ملت ایران به برکت امام بزرگوارمان - شامل روز قدس است که روز قدس یکى از آن جلوه‏هاى حقیقى اتحاد و انسجام دنیاى اسلام است. و امسال روز قدس، راهپیمائى عظیم ملت ایران، چشمهاى ملتهاى مسلمان را از اکناف عالم به خود متوجه کرد. ملت ایران یک صدا فریاد زدند و از ملت مظلوم فلسطین حمایت کردند. و من لازم میدانم از ملت ایران عزیزمان، از آحاد مردم به خاطر این حرکت عظیمى که در روز قدس امسال انجام دادند، تشکر کنم. برادران و خواهران عزیز نمازگزار و همه‏ى ملت ایران! برکات ماه رمضان را درباره‏ى خودمان، درباره‏ى کسانمان، درباره‏ى جامعه‏ى اسلامى، تا آنجائى که میتوانیم ادامه بدهیم و این ذخیره‏ى الهى را که نعمت بزرگ خداست، حفظ کنیم.
بسم‏اللَّه‏الرّحمن‏الرّحیم‏
والعصر. انّ الانسان لفى خسر. الّا الّذین امنوا و عملوا الصّالحات و تواصوا بالحقّ و تواصوا بالصّبر.
خطبه‏ى دوم‏
بسم‏اللَّه‏الرّحمن‏الرّحیم‏
الحمد للَّه ربّ العالمین و الصّلاة و السّلام على سیّدنا و نبیّنا ابى‏القاسم المصطفى محمّد و على اله الأطیبین الأطهرین سیّما علىّ امیرالمؤمنین و الصّدّیقة الطّاهرة سیّدة نساء العالمین و الحسن و الحسین سبطى الرّحمة و امامى الهدى و علىّ‏بن‏الحسین و محمّدبن‏علىّ و جعفربن‏محمّد و موسى‏بن‏جعفر و علىّ‏بن‏موسى و محمّدبن‏علىّ و علىّ‏بن‏محمّد و الحسن‏بن‏علىّ و الخلف القائم المهدىّ صلوات اللَّه و سلامه علیهم اجمعین و صلّ على أئمّة المسلمین و حماة المستضعفین و هداة المؤمنین. اوصیکم عباد اللَّه بتقوى اللَّه.
تقواى الهى را در آنچه که میگوئیم و میشنویم و عمل میکنیم، در همه‏ى حالات، بایستى از خداى متعال توفیق رعایت آن را بخواهیم و مراعات کنیم. یک مطلب درباره‏ى روز قدسِ امسال است که این حرکت عظیم در دنیاى اسلام روز به روز جا افتاده‏تر شده است و گسترش بیشترى پیدا کرده است. امسال دنیاى اسلام شاهد تظاهرات بخشهائى از اغلب ملتهاى مسلمان بود؛ از شرق دنیاى اسلام یعنى از اندونزى، تا غرب دنیاى اسلام یعنى آفریقا و نیجریه. در کشورهاى مسلمان هرجا به آحاد مردم اجازه داده شد که بتوانند نیت و اراده‏ى خود را در روز قدس نشان دهند، مجموعه‏هائى از مردم آمدند و نشان دادند که نسبت به مسئله‏ى قدس چه احساساتى دارند. حتّى مسلمانانى که در اروپا زندگى میکردند، اقلیتهائى که زیر فشارهاى عصبیت دولتها و مؤسسات اروپائى قرار دارند، آنها هم روز قدس را گرامى داشتند. این نشانه‏ى این است که مسئله‏ى فلسطین على‏رغم آنچه که غاصبان فلسطین و حامیان آنها میخواستند، روز به روز در دنیاى اسلام زنده‏تر میشود. آنها نیتشان این بود که نام فلسطین را از خاطره‏ى ملتهاى مسلمان پاک کنند. اراده‏ى آنها این بود، هدف آنها این بود که نقشه‏ى فلسطین و ملتى به نام فلسطین را بکلى از جغرافیاى دنیاى اسلام حذف و محو کنند. همه‏ى تلاش خودشان را هم در طول این شصت سالِ تمام که از این فاجعه‏ى بزرگ میگذرد، بر این کار متمرکز کردند؛ اما آنچه واقع شده است، عکس آن چیزى است که آنها میخواستند و دنبال آن بودند. امروز دنیاى اسلام نسبت به مسئله‏ى فلسطین بسیار حساستر و بسیار پرانگیزه‏تر است. علت این است که دنیاى اسلام بیدار شده است. اگر این بیدارى در سال 1948 میلادى - یعنى 1327 هجرى شمسى - که فلسطین به طور رسمى غصب شد و در اختیار صهیونیستها قرار گرفت، وجود میداشت، قطعاً واقعیتها جور دیگرى میبود و این حادثه‏ى تلخ دنیاى اسلام و این جراحت عمیق بر پیکر امت اسلامى واقع نمیشد. امروز مسلمانها بیدارند، متوجه‏اند، روز به روز هم به توفیق پروردگار بیدارتر خواهند شد. و من لازم است عرض بکنم یکى از مهمترین عوامل این حمایت و گسترش جهانى، ایستادگى و مقاومت ملت شجاع فلسطین است. ما به ملت فلسطین درود میفرستیم. این ملت حقاً و انصافاً اثبات کرده است که لایق نام مسلمانى و لایق نام یک ملت زنده است. ما از همین جا در مقابل شما جمعیت مسلمان به مردم فلسطین و به دولت قانونى فلسطین و به برادر مجاهدمان آقاى هنیه میگوئیم: بدانید که ملت ایران شما را تنها نگذاشته است و تنها نخواهد گذاشت. در نقطه‏ى مقابل، دشمن صهیونیست هم از لحاظ روحیه، هم از لحاظ واقعیت ساخت و وجود خارجى خود، روز به روز ضعیفتر شده است. امروز بزرگان صهیونیست اعتراف میکنند که رو به ضعف و انهزام و شکستند و مسلماً دنیاى اسلام آن روز را خواهد دید و امیدواریم همین نسل کنونىِ مردم فلسطین ببینند آن روزى را که فلسطین در اختیار مردم فلسطین، ملت فلسطین و صاحبان خانه قرار گرفته است و آنها بتوانند آنجا به اراده‏ى خودشان و آنچنانى که شایسته‏ى آنهاست، زندگى کنند.
نکته‏ى دومى که لازم است عرض بکنم، این است که امروز دنیاى اسلام با تهاجم سیاسى و فرهنگى و تبلیغاتىِ همه‏جانبه‏ى دشمنان اسلام مواجه است. این نکته را باید در همه‏ى جهان اسلام، همه‏ى آحاد مردم، بخصوص نخبگان، بخصوص روشنفکران، علماى دین، افراد برجسته‏ى سیاسى غفلت نکنند. امروز تهاجم علیه اسلام و مقدسات مسلمانان همه‏جانبه است و این نه به خاطر این است که دشمن قوى شده است، به خاطر این است که دشمن در مقابل حرکت عظیم اسلامى احساس ضعف میکند؛ لذا به انواع جنگهاى روانى، تهاجمات گوناگون، ترساندن ملتها و کشورهاى مسلمان از یکدیگر، تبلیغات علیه یکدیگر متوسل میشود. راه این است که دنیاى اسلام وحدت خود را حفظ کند. من بار دیگر براى صدمین بار، هزارمین بار، از زبان ملت ایران خطاب به همه‏ى برادران مسلمان در اکناف عالم عرض میکنم: اتحاد خودتان را حفظ کنید، مبادا بازیچه‏ى دست دشمنان مشترکى بشوید که به عنوان قومیت عرب و عجم، به عنوان مذهب شیعه و سنى، به عناوین گوناگون دیگر، بین شما اختلاف بیندازند. آنها نه دوست شیعه هستند، نه دوست سنى؛ آنها دشمن اسلامند. براى اینکه اسلام را تضعیف بکنند، یکى از راه‏هایشان همین است که اینها را به جان هم بیندازند؛ کشورها را از همدیگر بترسانند. اینجا که علَم اسلام برافراشته شده است، سعى کنند کشورها و دولتها را از نظام اسلامى، از جمهورى اسلامى با انواع دروغها و فریبها بترسانند. ما همه با هم برادریم. ملت ایران در راه پیشرفت و تعالى اسلامى قدم برمیدارد و به توفیق پروردگار با سرعت پیش میرود و این را متعلق به همه‏ى دنیاى اسلام میداند؛ شرف خود را، شرف دنیاى اسلام؛ پیشرفت خود را، پیشرفت امت اسلامى به حساب مى‏آورد. یک جمله هم به برادران خودمان، برادران عزیز در سطح کشور عرض بکنیم.
این توصیه‏ى به اتحاد و اتفاق که مخاطب آن همه‏ى دنیاى اسلامند، در داخل کشور هم مخاطبان خودش را دارد. اتحاد و اتفاق را ملت عزیز ایران حفظ کنند. تا امروز آنچه به دست آورده‏اید، به برکت اتحاد و اتفاق به دست آورده‏اید. اتحاد و اتفاق معنایش این نیست که همه داراى یک سلیقه و یک مذاق باشند؛ اتحاد و اتفاق این است که سلیقه‏هاى گوناگون در کنار هم بنشینند، دست در دست هم بدهند، منافع ملى را بر اهواء شخصى مقدم بدارند، خودخواهى‏ها را - که ماه رمضان، ماه سرکوب این خودخواهى‏ها بود - وارد عرصه‏هاى گوناگون سیاسى و اجتماعى و تعاملات گوناگون نکنند. این روزها روزهائى است که ملت مسلمان ایران حرکتهاى بزرگى را دارد تجربه میکند؛ کارهاى مهمى را انجام میدهد که در سطح جهان این کارها مورد ستایش افراد باانصاف و صاحبنظر قرار میگیرد.
بحمداللَّه در آستانه‏ى دهه‏ى چهارم پیروزى انقلاب، ملت ایران با نشاط، با آمادگى، جوانها با انگیزه‏ى کامل - آن نسل زنده‏ى پرشور انقلابىِ امروز - در میدان هستند، آماده‏اند براى کار کردن. مى‏بینید نتائج کار کردنها را؛ در زمینه‏ى علم، در زمینه‏ى فناورى، در زمینه‏ى فعالیتهاى گوناگون اجتماعى، در زمینه‏ى نشاط سیاسى؛ اینها خیلى مغتنم است. براى اینکه این دستاوردها براى ملت ایران حفظ بشود، لازم است همه‏ى آحاد مردم، بخصوص نخبگان سیاسى، نخبگان اجتماعى و شخصیتهاى مطرح توجه بکنند که حفظ وحدت از همه‏ى چیزهائى که به نظر انسان در محدوده‏هاى گروهى و جماعتى مهم بیاید، مهمتر است. باید وحدت را حفظ کرد. خداوند متعال میفرماید: «تلک الدّار الاخرة نجعلها للّذین لایریدون علوّا فى الارض و لا فسادا و العاقبة للمتّقین»؛(1) فرجام نیک کار، متعلق است به کسانى که متقى باشند و خودشان را از ممنوعهاى الهى بر حذر بدارند؛ خودخواهى‏ها را کنار بگذارند، در راه خدا، براى خدا، در جهت مصالح ملى، در جهت اعلاى کلمه‏ى اسلام تلاش کنند. پروردگارا! همه‏ى ما - گوینده و شنونده - را به آنچه که گفتیم، موفق بدار. پروردگارا! روح مطهر امام بزرگوار و ارواح طیبه‏ى شهیدان را با اولیائت محشور کن. پروردگارا! ملت ما را روزبه‏روز سربلندتر و پیروزتر بگردان.
بسم‏اللَّه‏الرّحمن‏الرّحیم‏
انّا اعطیناک الکوثر. فصلّ لربّک و انحر. انّ شانئک هو الابتر.
والسّلام علیکم و رحمةاللَّه و برکاته‏