برنامه یی که در ابتدای راه چنین تعریف شده بود.
سیاستهای کلی برنامه چهارم توسعه شامل این موارد می شد:
۱) اعتلا و عمق بخشیدن به معرفت و بصیرت دینی بر اساس تعالیم قرآنی و مکتب اهل بیت (ع) ؛ ـ استوار کردن ارزش های انقلاب اسلامی در اندیشه و عمل. ـ تقویت فضایل اخلاقی، روحیه ایمان، ایثار و امید به آینده . ـ برنامه ریزی برای اصلاح رفتارهای فردی و اجتماعی.
۲) زنده و نمایان نگاه داشتن اندیشه دینی و سیاسی حضرت امام (ره) و برجسته کردن نقش آن به عنوان یک معیار اساسی در تمام سیاستگذاری ها و برنامه ریزی ها
۳) تقویت وجدان کاری و انضباط اجتماعی و روحیه کار و ابتکار، کارآفرینی، درستکاری و قناعت، و اهتمام به ارتقای کیفیت تولید؛- فرهنگ سازی برای استفاده از تولیدات داخلی، افزایش تولید و صادرات کالا و خدمات
۴) ایجاد انگیزه و عزم ملی برای دستیابی به اهداف مورد نظر در افق چشم انداز
۵) تقویت وحدت و هویت ملی مبتنی بر اسلام و انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی و آگاهی کافی درباره تاریخ ایران، فرهنگ، تمدن و هنر ایرانی- اسلامی و اهتمام جدی به زبان فارسی
۶) تعمیق روحیه دشمن شناسی و شناخت ترفندها و توطئه های دشمنان علیه انقلاب اسلامی و منافع ملی، ترویج روحیه ظلم ستیزی و مخالفت با سلطه گری استکبار جهانی
۷) سالم سازی فضای فرهنگی، رشد آگاهی ها و فضایل اخلاقی و اهتمام به معروف و نهی از منکر؛
اطلاع رسانی مناسب برای تحقق ویژگی های مورد نظر در افق چشم انداز .
۸) مقابله با تهاجم فرهنگی
گسترش فعالیت های رسانه های ملی در جهت تبیین اهداف و دستاوردهای ایران اسلامی برای جهانیان
۹) سازماندهی و بسیج امکانات و ظرفیت های کشور در جهت افزایش سهم کشور در تولیدات علمی جهان؛- کسب فناوری، به ویژه فناوری های نو، شامل؛ ریزفناوری و فناوری های زیستی، اطلاعات و ارتباطات، زیست محیطی، هوا-فضا و هسته یی.
۱۰ـ اصلاح نظام آموزشی کشور، شامل؛ آموزش و پرورش، آموزش فنی و حرفه یی، آموزش عالی، و کارآمد کردن آن برای تامین منابع انسانی مورد نیاز، در جهت تحقق اهداف چشم انداز
۱۱) تلاش در جهت تبیین و استحکام مبانی مردم سالاری دینی و نهادینه کردن آزادی های مشروع از طریق آموزش، آگاهی بخشی و قانونمند کردن آن
امور اجتماعی، سیاسی، دفاعی و امنیتی
۱۲) تلاش در جهت تحقق عدالت اجتماعی و ایجاد فرصت های برابر و ارتقای سطح شاخص هایی از قبیل آموزش، سلامت، تامین غذا، افزایش درآمد سرانه و مبارزه با فساد
۱۳) ایجاد نظام جامع تامین اجتماعی برای حمایت از حقوق محرومان و مستضعفان و مبارزه با فقر و حمایت از نهادهای عمومی و موسسات و خیریه های مردمی با رعایت ملاحظات دینی و انقلابی
۱۴) تقویت نهاد خانواده و جایگاه زن در آن و در صحنه های اجتماعی و استیفای حقوق شرعی و قانونی بانوان در همه عرصه ها و توجه ویژه به نقش سازنده آنان
۱۵) تقویت هویت ملی جوانان متناسب با آرمان های انقلاب اسلامی؛- فراهم کردن محیط رشد فکری و علمی و تلاش در جهت رفع دغدغه های شغلی، ازدواج، مسکن و آسیب های اجتماعی آنان.- توجه به مقتضیات دوره جوانی و نیازها و توانایی های آنان.
۱۶) ایجاد محیط و ساختار مناسب حقوقی، قضایی و اداری برای تحقق اهداف چشم انداز
۱۷) اصلاح نظام اداری و قضایی در جهت افزایش تحرک و کارایی، بهبود خدمت رسانی به مردم، تامین کرامت و معیشت کارکنان، به کارگیری مدیران و قضات لایق و امین و تامین شغلی آنان، حذف یا ادغام مدیریت های موازی، تاکید بر تمرکززدایی در حوزه های اداری و اجرایی، پیشگیری از فساد اداری و مبارزه با آن و تنظیم قوانین مورد نیاز
۱۸) گسترش و عمق بخشیدن به روحیه تعاون و مشارکت عمومی و بهره مند ساختن دولت از همدلی و توانایی های عظیم مردم
۱۹) آمایش سرزمینی مبتنی بر اصول ذیل؛- ملاحظات امنیتی و دفاعی.- کارایی و بازدهی اقتصادی.- وحدت و یکپارچگی سرزمین.- گسترش عدالت اجتماعی و تعادل های منطقه یی.- حفاظت محیط زیست و احیای منابع طبیعی. ـ حفظ هویت اسلامی، ایرانی و حراست از میراث فرهنگی. ـ تسهیل و تنظیم روابط درونی و بیرونی اقتصاد کشور. ـ رفع محرومیت ها، خصوصاً در مناطق روستایی کشور.
۲۰) تقویت امنیت و اقتدار ملی با تاکید بر رشد علمی و فناوری، مشارکت و ثبات سیاسی، ایجاد تعادل میان مناطق مختلف کشور، وحدت و هویت ملی، قدرت اقتصادی و دفاعی و ارتقای جایگاه جهانی ایران
۲۱) هویت بخشی به سیمای شهری و روستا ؛- بازآفرینی و روزآمدسازی معماری ایرانی- اسلامی.- رعایت معیارهای پیشرفته برای ایمنی بناها و استحکام ساخت و سازها.
۲۲) تقویت و کارآمد کردن نظام بازرسی و نظارت ؛- اصلاح قوانین و مقررات در جهت رفع تداخل میان وظایف نهادهای نظارت و بازرسی.
۲۳) اولویت دادن به ایثارگران انقلاب اسلامی در عرضه منابع مالی و فرصت ها و امکانات و مسوولیت های دولتی در صحنه های مختلف فرهنگی و اقتصادی
۲۴) ارتقای توان دفاعی نیروهای مسلح برای بازدارندگی، ابتکار عمل و مقابله موثر در برابر تهدیدها و حفاظت از منافع ملی و انقلاب اسلامی و منابع حیاتی کشور
۲۵) توجه ویژه به حضور و سهم نیروهای مردمی در استقرار امنیت و دفاع از کشور و انقلاب با تقویت کمی و کیفی بسیج مستضعفان
۲۶) تقویت، توسعه و نوسازی صنایع دفاعی کشور، با تاکید بر گسترش تحقیقات و سرعت دادن به انتقال فناوری های پیشرفته
۲۷) توسعه نظم و امنیت عمومی، و پیشگیری و مقابله موثر با جرائم و مفاسد اجتماعی و امنیتی از طریق تقویت و هماهنگی دستگاه های قضایی، امنیتی و نظامی، و توجه جدی در تخصیص منابع به وظایف مربوط به اعمال حاکمیت دولت:ـ امور مربوط به مناسبات سیاسی و روابط خارجی.
۲۸) ثبات در سیاست خارجی بر اساس قانون اساسی و رعایت عزت، حکمت و مصلحت و تقویت روابط خارجی از طریق: ـ گسترش همکاری های دوجانبه، منطقه یی و بین المللی. ـ ادامه پرهیز از تشنج در روابط با کشورها. ـ تقویت روابط سازنده با کشورهای غیرمتخاصم. ـ بهره گیری از روابط برای افزایش توان ملی
ـ مقابله با افزون خواهی و اقدام متجاوزانه در روابط خارجی. ـ تلاش برای رهایی منطقه از حضور نظامی بیگانگان. ـ مقابله با تک قطبی شدن جهان. ـ حمایت از مسلمانان و ملت های مظلوم و مستضعف، به ویژه ملت فلسطین. ـ تلاش برای همگرایی بیشتر میان کشورهای اسلامی.- تلاش برای اصلاح ساختار سازمان ملل.
۲۹) بهره گیری از روابط سیاسی با کشورها برای نهادینه کردن روابط اقتصادی، افزایش جذب منابع و سرمایه گذاری خارجی و فناوری پیشرفته و گسترش بازارهای صادراتی ایران و افزایش سهم ایران از تجارت جهانی و رشد پرشتاب اقتصادی مورد نظر در چشم انداز
۳۰) تحکیم روابط با جهان اسلام و ارائه تصویر روشن از انقلاب اسلامی و تبیین دستاوردها و تجربیات سیاسی، فرهنگی و اقتصادی جمهوری اسلامی، و معرفی فرهنگ غنی و هنر و تمدن ایرانی و مردم سالاری دینی
۳۱) تلاش برای تبدیل مجموع کشورهای اسلامی و دوست منطقه، به یک قطب منطقه یی اقتصادی، علمی، فناوری و صنعتی
۳۲) تقویت و تسهیل حضور فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در مجامع جهانی و سازمان های فرهنگی بین المللی
۳۳) تقویت هویت اسلامی و ایرانی ایرانیان خارج از کشور، کمک به ترویج زبان فارسی در میان آنان، حمایت از حقوق آنان، و تسهیل مشارکت آنان در توسعه ملی؛- امور اقتصادی
۳۴) تحقق رشد اقتصادی پیوسته، با ثبات و پرشتاب متناسب با اهداف چشم انداز ؛- ایجاد اشتغال مولد و کاهش نرخ بیکاری
۳۵) فراهم کردن زمینه های لازم برای تحقق رقابت پذیری کالاها و خدمات کشور در سطح بازارهای داخلی و خارجی و ایجاد سازوکارهای مناسب برای رفع موانع توسعه صادرات غیرنفتی
۳۶) تلاش برای دستیابی به اقتصادی متنوع و متکی بر منابع دانش و آگاهی، سرمایه انسانی و فناوری نوین
۳۷) ایجاد سازوکار مناسب برای رشد بهره وری عوامل تولید (انرژی، سرمایه، نیروی کار، آب و خاک و...)
پشتیبانی از کارآفرینی، نوآوری و استعدادهای فنی و پژوهشی
۳۸) تامین امنیت غذایی کشور با تکیه بر تولید از منابع داخلی و تاکید بر خودکفایی در تولید محصولات اساسی کشاورزی
۳۹) مهار تورم و افزایش قدرت خرید گروه های کم درآمد و محروم و مستضعف و کاهش فاصله بین دهک های بالا و پایین درآمدی جامعه و اجرای سیاست های مناسب جبرانی
۴۰) توجه به ارزش اقتصادی، امنیتی، سیاسی و زیست محیطی آب در استحصال، عرضه، نگهداری و مصرف آن؛- مهار آب هایی که از کشور خارج می شود و اولویت استفاده از منابع آب های مشترک
۴۱) حمایت از تامین مسکن گروه های کم درآمد و نیازمند
۴۲) حرکت در جهت تبدیل ذخایر نفت و گاز به دارایی های مولد به منظور پایدارسازی فرآیند توسعه و تخصیص و بهره برداری بهینه از منابع
۴۳) توسعه روستاها ؛- ارتقای سطح درآمد و زندگی روستاییان و کشاورزان و رفع فقر، با تقویت زیرساخت های مناسب تولید و تنوع بخشی و گسترش فعالیت های مکمل، به ویژه صنایع تبدیلی و کوچک و خدمات نوین، با تاکید بر اصلاح نظام قیمت گذاری محصولات
۴۴) هم افزایی و گسترش فعالیت های اقتصادی در زمینه هایی که دارای مزیت نسبی هستند از جمله صنعت، معدن، تجارت، مخابرات، حمل و نقل و گردشگری، به ویژه صنایع نفت، گاز و پتروشیمی و خدمات مهندسی پشتیبان آن، صنایع انرژی بر و زنجیره پایین دستی آنها، با اولویت سرمایه گذاری در ایجاد زیربناها و زیرساخت های مورد نیاز و ساماندهی سواحل و جزایر ایرانی خلیج فارس در چارچوب سیاست های آمایش سرزمین
۴۵) تثبیت فضای اطمینان بخش برای فعالان اقتصادی و سرمایه گذاران با اتکا به مزیت های نسبی و رقابتی و خلق مزیت های جدید و حمایت از مالکیت و کلیه حقوق ناشی از آن
۴۶) ارتقای بازار سرمایه ایران و اصلاح ساختار بانکی و بیمه یی کشور، با تاکید بر کارایی، شفافیت، سلامت و بهره مندی از فناوری های نوین؛- ایجاد اعتماد و حمایت از سرمایه گذاران با حفظ مسوولیت پذیری آنان.- تشویق رقابت و پیشگیری از وقوع بحران ها و مقابله با جرم های مالی
۴۷) توانمندسازی بخش های خصوصی و تعاونی به عنوان محرک اصلی رشد اقتصادی و کاهش تصدی دولت، همراه با حضور کارآمد دولت در قلمرو امور حاکمیتی در چارچوب سیاست های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی که ابلاغ خواهد شد.
۴۸) ارتقای ظرفیت و توانمندی های بخش تعاونی، از طریق تسهیل فرآیند دستیابی به منابع، اطلاعات، فناوری، ارتباطات و توسعه پیوندهای فنی، اقتصادی و مالی آن
۴۹) توجه و عنایت جدی به مشارکت عامه مردم در فعالیت های اقتصادی کشور و رعایت جهات زیر در امور واگذاری موسسات اقتصادی دولت به مردم؛ - امر واگذاری در جهت تحقق اهداف برنامه باشد و خود، هدف قرار نگیرد.- در چارچوب قانون اساسی صورت پذیرد.- موجب تهدید امنیت ملی یا تزلزل حاکمیت ارزش های اسلامی و انقلابی نشود.- به خدشه دار شدن حاکمیت نظام یا تضییع حق مردم یا ایجاد انحصار نینجامد.- به مدیریت سالم و اداره درست کار توجه شود.
۵۰) اهتمام به نظم و انضباط مالی و بودجه یی و تعادل بین منابع و مصارف دولت
۵۱) تلاش برای قطع اتکای هزینه های جاری دولت به نفت، و تامین آن از محل درآمدهای مالیاتی و اختصاص عواید نفت برای توسعه سرمایه گذاری بر اساس کارایی و بازدهی
۵۲) تنظیم سیاست های پولی، مالی و ارزی با هدف دستیابی به ثبات اقتصادی و مهار نوسانات
ملاحظه؛شاخص های کمی و نحوه انطباق محتوای برنامه ها و بودجه های سالانه، متناسب با سیاست های کلی برنامه چهارم تهیه و ارائه شود.