ابهامات حمله تروریستی به بمبئی
جاوید قربان اوغلی
مانموهان سینگ، نخست وزیر هندوستان، طی سخنانی در روز پنجشنبه گذشته تاکید کرد، مسولان حمله سازمان یافته به مومبای(بمبئی)، مرکز اقتصادی عمده هند به احتمال زیاد در خارج از کشور مستقر هستند.
آقای سینگ بدون اینکه از کشوری نام ببرد، گفت به <همسایگان> گوشزد خواهد شد که استفاده از خاک آنها برای اجرای عملیات تروریستی در هند را تحمل نخواهد کرد. واضح است که انگشت اتهام آقای سینگ در اشاره به همسایگان، اشاره آشکار به پاکستان است. سخنرانی نخست وزیر هند ساعاتی پس از آن انجام شد که یک گروه تروریستی مسلح به مسلسل و نارنجک بهطور همزمان به چند نقطه این شهر، از جمله چند مرکز تجاری، ایستگاههای قطار و مراکز اقامتی گردشگران خارجی حمله کردند. مهاجمان با ورود به دو هتل مجلل و پنج ستاره تاج محل و اوبروی ترایدنت، تعداد زیادی، منجمله یک روحانی یهودی و خانواده وی را در مرکز یهودیان به گروگان گرفتند. ظاهرا این دو هتل و یک مرکز یهودیان از اهداف اصلی تروریستها و کانون در گیری بین کماندوهای هندی و افراد مسلح بود.
دولت هند تأیید کرد که در حملات تروریستها در مومبای حمت کارکاره، رئیس واحد ضد ترور و یازده تن از مأموران پلیس در بین کشته شدگان قرار دارند.
به گزارش خبرگزاری رویتر، تروریستها با پرتاب نارنجک از روی سقف هتل تاج محل از پیشروی نیروهای نظامی و پلیس به هتلها جلوگیری میکردند و در گوشه و کنار ساختمانهای مجاور صدای فریاد و ضجه مردم ازمیان دود و آتش بلندبود.
از سوی دیگر واحدهای ارتش هند به سوی هتل اوبروی هجوم بردند که تروریستها افراد بیشمار دیگری را نیز در آنجا به گروگان گرفته بودند.
به گزارش روزنامه تایمز هندوستان، تعداد زخمی شدگان در این وقایع به بیش از نهصد نفر در بیمارستانهای مختلف شهر میرسد.
منابع رسمی دولت هند کشته شدن دست کم 138 نفر و مجروح شدن بیش از سیصد نفر را تأیید کردهاند. هرچند با توجه به ابعاد وسیع عملیات مهاجمان، احتمالاً تعداد کشتهشدگان و مجروحان بیش از ادعای مقامهای دولتی است.
به گفته شاهدان عینی، برخی از افراد مسلح دنبال شهروندان بریتانیایی و آمریکایی میگشتند. نیروهای ضدتروریستی هند با استفاده از همه امکانات برای دستگیری مهاجمان به هتلهای مذکور و اماکن دیگری که هدف تروریستها بود یورش بردند. خبرگزاریهای بینالمللی ساعاتی پس از حمله تروریستی، از صدای انفجارهای پی درپی در هتل تاج محل و ساختمان برج مجاور آن و آتشسوزی عظیمی بر روی سقف این هتل خبر دادند.
وزیر خارجه هند نیز همصدا با نخست وزیر این کشور، گفته است بر اساس اطلاعات اولیه، برخی از عناصری که در پاکستان اقامت دارند، در این عملیات تروریستی دست داشتهاند.
وی با اعلام این نکته که هنوز نمیتوان این اطلاعات را تأیید کرد، افزود: اسلام آباد به هند اطمینان داده است که اجازه نخواهد داد خاک این کشور برای حمله به هند مورد استفاده قرار گیرد.
از سویی پاکستان در محکومیت این حادثه با دیگر کشورها همصدا شد و <یوسف رضا گیلانی> نخست وزیر این کشور با صدور بیانیهای این حادثه را به شدت تقبیح و تاکید کرد چنین حادثهای تنها باعث آسیب افراد بیگناه میشود و باید با اینگونه اقدامها با مشتی آهنین برخورد شود.
احمد مختار وزیر دفاع پاکستان نیز هرگونه دخالت پاکستان در این عملیات را قاطعانه تکذیب و دولت متبوعش هم همصدا با جامعه جهانی این اقدام را محکوم کرد.
حمله تروریستی اخیر، بزرگترین حمله از این نوع طی چند سال اخیر است. ضمن اینکه هدف یا اهداف تروریستها نیز به گونهای انتخاب شده بود که بیشترین تأثیر را در تأمین اهداف طراحان عملیات اخیر داشته باشد. بمبئی مرکز ایالت ماهاراشترا، قلب تپنده اقتصاد کشور بزرگ هند است. هرچند ماهیت گروهی که این عملیات را سازماندهی کرده مشخص نیست، ولی رسانههای هندی مدعی شدهاند که یک گروه شبه نظامی ناشناخته به نام <مجاهدین دکن> از طریقایمیل وتماس با رسانهها، مسئولیت انجام این عملیات تروریستی را به عهده گرفتهاند.
انتخاب این نام برای تروریستها دلیل کافی برای جعلی بودن ماهیت چنین گروهی است.
هند و پاکستان از زمان استقلال این دو کشور در منطقه کشمیر اختلاف ارضی داشته و دوکشور تاکنون چندین بار بر سر این منطقه با یکدیگر جنگیدهاند. پاکستان مدعی اشغال کشمیر از سوی هند است و گروههای کشمیری هند را که برای آزادی این سرزمین علیه دولت مرکزی مبارزه میکنند، حمایت میکند. حملات این گروهها علیه نیروهای نظامی هند در مناطق مورد منازعه محدود میشود و کمتر دیده شده که جداییطلبان کشمیری - بهزعم هند - از خطوط قرمز خود تخطی نمایند. لذا این اولین حمله تروریستی سازمان یافته وسیع در نوع خود است که مراکز تجاری و گردشگران خارجی را در پایتخت اقتصادی هند هدف قرار داده است. هرچند در سال 2006 نیز در یک سلسله حملات تروریستی به قطارهای هند، بیش از دویست نفر به قتل رسیدند که همگی از شهروندان این کشور بودند.
گمانه زنی در خصوص اینکه چه گروههایی این عملیات را طراحی و اجرا کرده و چه اهدافی را دنبال میکنند، با توجه به حجم و وسعت آن، اندکی دشوار به نظر میرسد. به طور طبیعی باور انجام عملیاتی در این مقیاس از گروه کوچک و خلق الساعهای که مطبوعات هند مدعی شدهاند، دشوار به نظر میرسد و احتمالاً مهاجمان از یک پشتوانه و لجستیک قوی برخوردار بودهاند.
اگرچه به دلیل سوابق منازعات منطقهای و اختلافهای پایانناپذیر هند و پاکستان، هر تحلیلگری به فوریت انگشت اتهام را متوجه پاکستان میکند، ولی باید توجه داشت که دولت پاکستان از زمان برکناری ژنرال پرویز مشرف و روی کار آمدن یوسف رضاگیلانی نخست وزیر و متعاقب آن انتخاب زرداری به عنوان رئیسجمهوری در صدد رفع تشنج بین دوکشور است.
اسلام آباد با درک اهمیت هند برای متحد استراتژیک خود یعنی واشنگتن، از اقداماتی که باعث نزدیکی بیشتر دهلی- واشنگتن میشود پرهیز میکند و به طور طبیعی حمایت از اقدامهایی اینگونه که محکومیت جامعه جهانی را در پی دارد نمیتواند در راستای دولت کنونی پاکستان باشد. البته نباید از نقش ارتش و بخصوص سازمان نیرومند اطلاعات آن که به شدت مخالف هند و سیاستهای آن است غافل ماند. این سازمان در بسیاری از تحولات خارجی کشور ایفاگر نقش اول است، کما اینکه شکلگیری طالبان در زمان اتحاد جماهیر شوروی سابق برای مقابله با اشغال افغانستان از سوی شوروی با هماهنگی اطلاعات ارتش پاکستان و سازمان <سیا> طراحی و اجرا شد.
اطلاعات ارتش پاکستان پس از روی کار آمدن زرداری و اتهام این سازمان در ترور خانم بینظیر بوتو نخستوزیر فقید این کشور،منحل شد. اقدامی که ممکن است با طراحی این عملیات، درصدد در مخمصه قراردادن دولت غیرنظامی حاکم بر اسلام آباد باشد.
نکته مبهم در این عملیات حمله مهاجمان به یک مرکز یهودیان و گروگانگیری یکی از روحانیون آن است. برخی از اخبار، حاکی از دخالت واحدهایی از کماندوهای اسرائیلی در مقابله با تروریستها بود. هرچند روابط بسیار نزدیک تلآویو و دهلی از یکسو و ابعاد وسیع بحران که هند را برای اولین بار وادار کرد ارتش خود را وارد معرکه ضد تروریستی نماید و تجربه اسرائیل در مقابله با اینگونه اقدامهای تروریستی، انجام حداقل هماهنگی با اینگونه اقدامهای تروریستی، انجام حداقل هماهنگی عملیات ضد تروریستی در بحران اخیر بین دو کشور مستبعد نیست. مقامهای اسرائیلی هرگونه همکاری با ارتش و کماندوهای هندی را در مقابله با مهاجمان تکذیب کردهاند.
احتمال دیگر، دست داشتن گروههای افراطی مانند طالبان یا القاعده در اینگونه عملیات است.
با توجه به روابط بسیار نزدیک رژیم صهیونیستی با هند، حملات بیامان نظامی آمریکا به مناطق قبایلی پاکستان در وزیرستان شمالی که مسقطالراس نیروهای افراطی مذهبی است و همچنین پیشنهاد دولت هند به حامد کرزای برای آموزش نیروهای ارتش این کشور است. لذا با وجودی که دست داشتن گروههای افراطی مورد حمایت طالبان و القاعده در این عملیات به دلایل ذکر شده مستبعد به نظر نمیرسد، ولی منطقهای که عملیات در آن انجام شده، میتواند این احتمالّ را تضعیف نماید.
با توجه به اینکه مقامهای هندی اعلام کردند عملیات پایان یافته و تقریباً بر اوضاع مسلط شدهاند، باید منتظر اطلاعات بیشتری از سوی دولت هند درباره ماهیت مهاجمان پس از جمعآوری و تکمیل اطلاعات از منابع مختلف و از جمله افراد دستگیر شده احتمالی شد.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
